“Có thể nói rõ hơn rằng: chúng ta đang trượt vào thời kỳ của một cuộc chiến tranh lạnh mới”

Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev ngày 13/2 tuyên bố nước này đang ở trong một cuộc chiến tranh lạnh mới với Mỹ và các đồng minh của Washington. 

Phát biểu này cho thấy mức độ tin tưởng lẫn nhau xuống thấp, đặt kế hoạch ngừng bắn cho Syria mới chỉ đạt được một ngày trước đó vào thế rủi ro.

Cuộc đối đầu hiện nay giữa các cường quốc - tương tự như những gì đã diễn ra trong thế kỷ 20 - được thể hiện rõ tại Hội nghị An ninh Munich (MSC) ngày 13/2. 

Căng thẳng là điều dễ nhận ra, cho dù Nga, châu Âu và Mỹ tuyên bố đang tìm kiếm sự hợp tác để kết thúc cuộc nội chiến ở Syria, giải quyết thế bế tắc ở miền Đông Ukraine, và tiến tới dỡ lệnh trừng phạt kinh tế của châu Âu đối với Nga.

Theo hãng tin Bloomberg, ngay sau khi các bên vừa đạt một thỏa thuận ngừng bắn một phần cho Syria tại Munich, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho rằng Mỹ đang gây cản trở cho vấn đề Syria khiến cơ hội thành công chỉ ở mức dưới 50%.

Về phần mình, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đòi Nga phải ngừng ngay các cuộc không kích nhằm vào các nhóm đối lập với Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

“Đây là vấn đề mấu chốt”, ông Kerry phát biểu tại MSC ngày 13/2. “Chúng tôi hy vọng rằng tuần này sẽ là tuần của sự thay đổi. Điều quan trọng là tất cả chúng ta cần tranh thủ thời điểm này để thực thi kế hoạch giảm sự thù địch ở Syria”.

Trái lại, Thủ tướng Nga lại đưa ra một quan điểm khác tại MSC. 

Ông chỉ trích Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) châm ngòi khủng hoảng. Đáp lại nhận định này của ông Medvedev, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg nói Nga đang sử dụng kho vũ khí hạt nhân của mình để đe dọa châu Âu.

“Đường lối chính trị của NATO đối với Nga vẫn còn thiếu thân thiện và khép kín”, ông Medvedev nói trong một bài phát biểu. “Có thể nói rõ hơn rằng: chúng ta đang trượt vào thời kỳ của một cuộc chiến tranh lạnh mới”.

Lệnh ngừng bắn một phần ở Syria sẽ được thực thi từ ngày 19/2 tới, áp dụng với tất cả các bên, trừ tổ chức khủng bố tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và các nhóm nổi dậy khác ở Syria. Ngoài ra, chiến dịch không kích của Nga ở Syria vẫn duy trì. Cũng theo nội dung của thỏa thuận đạt được, hoạt động viện trợ nhân đạo cho các vùng chiến sự của Syria, đặc biệt là các thị trấn bị bao vây, sẽ được đẩy mạnh.

Ngoại trưởng Nga Lavrov nói thỏa thuận này “sẽ không dẫn đến bất kỳ điều gì”, trừ phi có sự phối hợp quân sự giữa Nga và Mỹ ở Syria.

Ngoại trưởng Mỹ Kerry cảnh báo, Nga phải ngừng ném bom các nhóm đối lập không phải là các tổ chức thánh chiến. “Đến nay, theo quan điểm của chúng tôi, phần lớn các cuộc không kích của Nga đều nhằm vào các nhóm đối lập hợp pháp. Chúng tôi cho rằng điều quan trọng nhất là các mục tiêu không kích của Nga cần phải thay đổi”, ông nói.

Nga bắt đầu can thiệp quân sự vào Syria từ tháng 9 năm ngoái, gây thách thức cho những nỗ lực của Mỹ nhằm buộc Assad phải rời bỏ quyền lực, gia tăng khả năng hai đồng minh của Mỹ trong khu vực là Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ gia tăng can thiệp vào Syria, đồng thời làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng người di cư tới Liên minh Châu Âu (EU). Cuộc khủng hoảng di cư này đang gây chia rẽ nội bộ EU và đẩy cao nguy cơ xảy ra các vụ tấn công khủng bố.

Về vấn đề Ukraine, ông Kerry tiếp tục duy trì áp lực đối với Nga. Trong lúc thế bế tắc quân sự giữa lực lượng ly khai thân Nga và quân đội chính phủ Ukraine ở miền Đông nước này vẫn chưa được giải quyết, ông Lavrov đã có cuộc gặp với người đồng cấp Đức, Pháp và Ukraine bên lề MSC vào ngày 13/2.

“Nga chỉ có một lựa chọn đơn giải: thực thi đầy đủ thỏa thuận hòa bình đạt được ở Minsk hoặc tiếp tục chịu lệnh trừng phạt kinh tế”, ông Kerry phát biểu.