Nhật Bản tăng lãi suất lên mức cao nhất 31 năm

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 16/6 tăng lãi suất chính sách ngắn hạn lên mức "khoảng 1%", cao nhất trong 31 năm qua - một sự điều chỉnh đã được dự báo từ trước để thích ứng với tình trạng lạm phát kéo dài, phù hợp nỗ lực bình thường hóa chính sách tiền tệ của BOJ sau nhiều năm duy trì lãi suất cực thấp để ứng phó với giảm phát.

Lần gần đây nhất lãi suất chính sách của Nhật Bản ở mức 1% là vào năm 1995, khi BOJ còn đang trong quá trình cắt giảm lãi suất sau khi bong bóng tài sản ở nước này vỡ tung vào cuối những năm 1980.

Trong tuyên bố đi kèm với quyết định tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm ngày 16/6, BOJ cho biết các nhà hoạch định chính sách tiền có ý định tiếp tục quá trình bình thường hóa, tăng lãi suất chính sách và mức độ thích ứng tiền tệ "để phản ứng với các diễn biến trong hoạt động kinh tế và giá cả cũng như điều kiện tài chính".

BOJ cũng thông báo rằng từ tháng 4/2027, cơ quan này sẽ ngừng cắt giảm lượng mua vào trái phiếu chính phủ Nhật Bản hàng tháng, duy trì ở mức khoảng 2 nghìn tỷ yên mỗi tháng. Động thái này cũng đã được thị trường dự đoán từ trước.

Sau tuyên bố lãi suất của BOJ, tỷ giá đồng yên giữ ổn định ở mức khoảng 160,2 yên đổi 1 USD. BOJ cho biết mặc dù giá dầu thô cao hơn đang gây áp lực lên hoạt động kinh tế, "nguy cơ xảy ra một sự giảm tốc đáng kể của nền kinh tế dường như đã thấp hơn so với thời gian trước".

BOJ cũng lưu ý sự thẩm thấu của giá nhiên liệu cao hơn vào nền kinh tế đã tiến triển tương đối nhanh chóng và có thể lan rộng từ các giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp sang giao dịch giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng, dẫn tới có thể đẩy lạm phát giá tiêu dùng lõi vượt mục tiêu 2% mà BOJ đề ra.

Sau khi đưa Nhật Bản ra khỏi tình trạng lãi suất âm vào năm 2024, BOJ đã tăng lãi suất hai lần trong năm 2025. Theo đánh giá của giới phân tích, BOJ sẽ ổn định trong một mô hình thắt chặt chính sách tiền tệ dần dần, với khoảng mỗi 6 tháng sẽ có một lần tăng lãi suất. Một số nhà kinh tế tin rằng một đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm nữa có thể được BOJ tiến hành sớm nhất vào tháng 10 năm nay.

Quyết định tăng lãi suất trong cuộc họp này của BOJ được đưa ra với tỷ lệ 7 phiếu thuận và 1 phiếu chống trong cuộc bỏ phiếu của Ủy ban Chính sách tiền tệ. Lần họp này, ủy ban chỉ có 8 thành viên dự họp do Thống đốc Kazuo Ueda phải nhập viện vào tuần trước để điều trị bệnh. Thành viên bất đồng, ông Toichiro Asada, lập luận rằng cuộc chiến tranh ở Trung Đông gây ra cho Nhật Bản rủi ro suy giảm sản xuất và việc làm lớn hơn là rủi ro tăng giá cả.

Trao đổi với tờ báo Financial Times, ông Stefan Angrick - trưởng bộ phận Nhật Bản tại công ty phân tích Moody’s Analytics - nhận xét: "Kết quả bỏ phiếu rất thú vị và phản ánh rằng Ủy ban Chính sách tiền tệ của BOJ hiện tại đã trở nên cân bằng hơn. Trước đây, ủy ban nghiêng nhiều hơn về phía cứng rắn”.

Cũng theo ông Angrick, BoJ thực ra không có lựa chọn tốt nào, vì “họ có thể tăng lãi suất để giảm áp lực lạm phát bằng cách hỗ trợ tỷ giá đồng yên, nhưng điều đó sẽ gây tổn hại cho tăng kinh tế".

Theo dự kiến, Thống đốc Ueda sẽ trở lại trong cuộc họp vào tháng 7 của BOJ. Do Thống đốc vắng mặt, cuộc họp tuần này do một trong những phó thống đốc của BOJ là ông Ryozo Himino chủ trì.