Sức ép lạm phát tăng, ECB nâng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023

Đây là lần đầu tiên ECB có một động thái siết chính sách tiền tệ kể từ năm 2023, trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đang làm gia tăng áp lực lạm phát ở khu vực eurozone.

Theo dữ liệu từ LSEG thị trường đã dự báo gần như chắc chắn ECB sẽ tăng lãi suất ít nhất 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp của Hội đồng Thống đốc diễn ra vào ngày 11/6 tại Frankfurt, Đức.

Nói về quyết định không bất ngờ này, Hội đồng Thống đốc ECB cho biết việc tăng lãi suất nhằm ngăn chặn các áp lực tăng giá cả phát sinh từ cuộc xung đột quân sự ở Vùng Vịnh.

Chiến tranh đã gây ra cú sốc giá năng lượng toàn cầu, khi việc eo biển Hormuz bị đóng cửa và nhiều cơ sở sản xuất năng lượng ở Trung Đông bị tàn phá dẫn tới những hạn chế nghiêm trọng về nguồn cung. Một lệnh ngừng bắn mong manh vẫn đang được duy trì, nhưng căng thẳng giữa Washington và Tehran đã leo thang trong những ngày gần đây, rồi lại xuống thang vào ngày 11/6 khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ và Iran sắp đạt thỏa thuận.

“Cuộc chiến ở Trung Đông đang gây ra áp lực lạm phát, và quyết định tăng lãi suất nằm trong nhiều kịch bản về việc cú sốc này sẽ phát triển như thế nào và tác động ra sao tới triển vọng trong trung hạn của khu vực đồng euro”, tuyên bố sau cuộc họp của ECB cho biết.

Trong lần họp này, ECB cũng đã điều chỉnh dự báo lạm phát, cho rằng lạm phát toàn phần ở khu vực đồng euro sẽ trung bình ở mức 3% trong năm 2026 trước khi giảm xuống 2,3% vào năm sau và 2% vào năm 2028 - bằng với mục tiêu lạm phát của ECB. Triển vọng lạm phát được điều chỉnh như vậy để phản ánh kỳ vọng về giá năng lượng cao hơn, và ảnh hưởng lan rộng đến giá thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ.

Cùng với đó, dự báo tăng trưởng kinh tế eurozone đã được ECB điều chỉnh giảm cho cả năm nay và năm sau. ECB cho rằng tăng trưởng trong khu vực đồng euro sẽ đạt trung bình 0,8% vào năm 2026, 1,2% vào năm 2027 và 1,5% vào năm 2028. Giới chức ECB cho biết triển vọng tăng trưởng bị cắt giảm để phản ánh "tác động rõ rệt hơn của cuộc chiến đối với thị trường hàng hóa, thu nhập thực tế và niềm tin”.

Tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách, Chủ tịch ECB Christine Lagarde tiếp tục nhấn mạnh rằng cuộc chiến ở Trung Đông đang tạo ra áp lực lạm phát. "Triển vọng vẫn còn bất định, với rủi ro tăng đối với lạm phát và rủi ro giảm đối với tăng trưởng kinh tế. Chúng tôi không cam kết trước một lộ trình lãi suất cụ thể. Các tác động đầy đủ của cuộc chiến đối với lạm phát và tăng trưởng trong trung hạn sẽ phụ thuộc vào cường độ và thời gian của cú sốc giá năng lượng, cũng như mức độ của các tác động gián tiếp và thứ cấp”, bà nói.

Ông Mark Wall, nhà kinh tế trưởng châu Âu tại ngân hàng Deutsche Bank, nhận định đợt tăng lãi suất này của ECB là "một thời khắc quan trọng”. "Không chỉ đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của ECB kể từ năm 2023, mà còn là lần tăng đầu tiên của một trong những ngân hàng trung ương lớn trên thế giới để đối phó với cú sốc năng lượng”, ông Wall nêu rõ trong một báo cáo.

"ECB đang nói lên một điều rằng việc bỏ qua tác động của giá năng lượng tăng trong ngắn hạn không phải là cách phản ứng phù hợp. Câu hỏi là chu kỳ thắt chặt này có thể đi xa đến đâu? Chúng tôi cho rằng câu trả lời là không xa. Có rủi ro tăng đối với lạm phát, nhưng cũng có rủi ro giảm đối với tăng trưởng. ECB có thể sẽ tăng lãi suất thêm một lần nữa vào tháng 9, và đó là tất cả”, ông Wall nhận định.

Ông Neil Birrell, Giám đốc đầu tư tại công ty Premier Miton, cho rằng quyết định tăng lãi suất của ECB không gây ngạc nhiên trong bối cảnh lạm phát hiện tại. "Tin tốt là ECB không thấy có nhiều rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế, dù họ hạ dự báo tăng trưởng. Điều này có nghĩa là ECB có thể tăng lãi suất thêm một vài lần trong năm nay. Đường đi của lãi suất sẽ tùy thuộc vào dữ liệu kinh tế, nhưng khó có thể cho rằng ECB sẽ dừng tăng lãi suất tại đây”, ông viết trong một báo cáo.

Số liệu sơ bộ cho thấy lạm phát ở khu vực eurozone tăng lên mức 3,2% trong tháng 5, ngày càng vượt xa mục tiêu lạm phát của ECB. Trong quý 1 năm nay, nền kinh tế khu vực này đạt tốc độ tăng trưởng chỉ 0,1%.