Cường giáp là hội chứng gây ra do tình trạng tăng quá mức hormone tuyến giáp. Nếu không điều trị, cường giáp có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Theo Bác sĩ Nguyễn Huy Cường - Chuyên gia về nội tiết đái tháo đường , có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này, trong đó tự ý sử dụng các thuốc, thực phẩm chức năng để giảm cân cũng là một trong số nguyên nhân hay gặp.

Những nguyên nhân gây cường giáp

Cường giáp là một hội chứng, không phải là một bệnh riêng biệt, thường gặp ở nữ nhiều hơn nam. Có nhiều bệnh gây ra hội chứng này, trong đó có thể kể đến bệnh Basedow - bệnh cường giáp hay gặp nhất với bướu cổ có lồi mắt; cường giáp do bướu nhân độc tuyến giáp, viêm tuyến giáp...Bệnh cường giáp là một nhóm bệnh gây ra bởi tình trạng tăng tiết hormone tuyến giáp (triiodothyronine và thyroxin) dẫn đến các triệu chứng tim mạch, tăng chuyển hóa quá mức với các biểu hiện: tim đập nhanh, gầy sút cân...Một số thực phẩm chức năng giảm cân trên thị trường đã dựa vào triệu chứng sụt cân của bệnh cường giáp để thêm những thành phần gây bệnh này vào sản phẩm, vì vậy hoàn toàn có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe người sử dụng nếu sử dụng lâu dài, bác sĩ Nguyễn Huy Cường cho biết.Người bệnh cường giáp hay bị khó ngủ, giấc ngủ không yên. Các triệu chứng bệnh cường giáp bao gồm: Hồi hộp đánh trống ngực: cảm giác tim đập nhanh, mạnh trong lồng ngực, có thể cảm thấy đau ngực, khó thở; Sợ nóng: do mức chuyển hóa cơ bản cao, thân nhiệt của người bệnh cường giáp thường cao hơn bình thường, do vậy người bệnh thường không chịu được những nơi có nhiệt độ cao hay thời tiết nóng nực.

Tình trạng tiêu chảy kéo dài có thể là dấu hiệu bệnh cường giáp, nguyên nhân do nhu động ruột tăng thường xuyên. Triệu chứng run tay khiến bệnh nhân không thể tự kiểm soát, thường run với tần số nhanh và biên độ nhỏ. Vùng cổ, nơi chứa tuyến giáp phình to, nguyên nhân do tuyến giáp bị phì đại. Người bệnh cường giáp thường bị sụt cân, dù chế độ ăn vẫn như bình thường thậm chí là nhiều hơn, có thể sụt nhiều kilogram trong vòng 1 tháng. Người bệnh không muốn vận động nhiều, giảm khả năng gắng sức, mệt mỏi, thay đổi tính tình, dễ cáu giận…

Chế độ ăn cho người bị cường giáp

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, cường giáp có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm bao gồm: Biến chứng tim mạch có thể gây tình trạng suy tim. Trong trường hợp hormone tăng quá cao, các triệu chứng đột ngột trở nên nặng nề, tính mạng của người bệnh có thể bị đe dọa. Trong cường giáp do bệnh Basedow, người bệnh có thể bị lồi mắt, tổn thương giác mạc.Khi có các dấu hiệu cảnh báo cường giáp, người bệnh hãy đến cơ sở y tế để được các bác sĩ thăm khám và đưa ra các cận lâm sàng thích hợp để chẩn đoán bệnh.Một chế độ ăn uống lành mạnh tuy không thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh cường giáp nhưng với những thành phần tốt cho sức khỏe có thể sẽ giúp giảm các triệu chứng của bệnh.

Thực phẩm người bị cường giáp nên ăn

Các loại quả giàu chất chống oxy hóa Các chất chống oxy hóa tự nhiên có trong các loại rau quả giúp cải thiện và nâng cao hiệu quả của hệ miễn dịch trong cơ thể đồng thời hỗ trợ cân bằng hormone tuyến giáp. Các nghiên cứu cho thấy các loại quả mọng như: dâu tây, việt quất, kiwi, trái cây họ cam quýt, cà chua, cải mâm xôi hoặc các loại rau củ như: rau chân vịt, cải xoăn, ớt chuông hoặc bí đỏ có chứa hàm lượng cao các chất chống oxy hóa.

Rau họ cải Những thực phẩm thuộc nhóm họ rau cải như: bông cải xanh, bắp cải, súp lơ... giúp làm giảm lượng hormone do tuyến giáp sản xuất ra trong cơ thể. Do đó, đây là lựa chọn rất tốt đối với người bị cường giáp. Tuy nhiên, việc sử dụng rau họ cải phải vừa đủ, tránh dùng quá nhiều vì các loại thực phẩm này lại có thể dẫn đến suy giáp.Vitamin D và omega 3 Vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn, phòng ngừa loãng xương hiệu quả. Acid béo omega-3 có tác dụng làm dịu hoạt động của tuyến giáp. Do đó, omega-3 và vitamin D giúp tăng cường sức khỏe của tuyến giáp nói riêng và cả cơ thể nói chung. Trong số các thực phẩm thường dùng thì cá hồi cung cấp cả vitamin D và acid béo omega-3 nhiều nhất, do đó đây là thức ăn mà người bệnh cường giáp nên sử dụng. Trong trường hợp không ăn được cá, bạn có thể sử dụng trứng và nấm để bổ sung vitamin D. Còn omega-3 có nhiều trong quả óc chó, dầu oliu hoặc dầu hạt lanh.Các thực phẩm giàu kẽm Thiếu kẽm có thể cản trở sự phân chia tế bào, sự tăng trưởng và phân hủy carbohydrate. Đồng thời, khi tuyến giáp hoạt động quá mức sẽ dẫn đến cạn kiệt khoáng chất này. Vì vậy, người bị cường giáp nên bổ sung kẽm trong chế độ ăn bằng các loại các hạt như: hạnh nhân, hạt óc chó, hạt bí ngô hoặc hạt lanh.

Đạm thực vật Giảm cân là một triệu chứng của bệnh cường giáp, do đó việc cung cấp đủ lượng đạm cho cơ thể để duy trì cân nặng hợp lý là vô cùng cần thiết. Trong đó, protein từ các loại đậu hạt đã được chứng minh là an toàn và tốt cho sức khỏe, đặc biệt cho người bị cường giáp.Các sản phẩm từ sữa

Rối loạn chuyển hóa canxi máu là triệu chứng thường gặp ở những người bị cường giáp để bù trừ lại cơ thể sẽ lấy canxi từ xương, dẫn đến hậu quả cuối cùng là loãng xương. Để phòng ngừa vấn đề này, bệnh nhân cường giáp hãy sử dụng các sản phẩm làm từ sữa như: sữa chua, sữa ít béo hoặc phô mai để bổ sung canxi. Trong trường hợp bị đầy bụng khó tiêu do bất dung nạp lactose cần bổ sung canxi bằng những thực phẩm khác như rau xanh.

Thực phẩm người bị cường giáp cần tránh

Thực phẩm giàu i-ốt Đây là nhóm thực phẩm đầu tiên phải chú ý khi đề cập đến vấn đề bệnh cường giáp kiêng ăn gì. Điều này được giải thích là do i-ốt sẽ làm tăng hoạt động của tuyến giáp thúc đẩy tình trạng cường giáp nặng lên. Các thực phẩm nên kiêng bao gồm: muối i-ốt, rong biển, tảo hoặc một số loại hải sản... Thực phẩm có hàm lượng đường cao Ở người bệnh cường giáp có các dấu hiệu của rối loạn chuyển hóa carbohydrate, ảnh hưởng đến việc kiểm soát đường huyết của cơ thể. Đồng thời, sử dụng đường nhiều làm tăng mức độ hồi hộp, một triệu chứng hay gặp của bệnh.

Các loại chất béo "xấu" Chất béo chuyển hóa và chất béo bão hòa đều làm cho các triệu chứng bệnh trở nên trầm trọng, ảnh hưởng đến các cholesterol "tốt" trong cơ thể cũng như hạn chế tác dụng của các loại thuốc điều trị. Chất béo bão hòa có nhiều trong thịt đỏ, các loại thực phẩm chiên xào hoặc qua chế biến nhiều lần. Trong khi các loại bánh quy, bánh ngọt và khoai tây chiên lại chứa nhiều chất béo chuyển hóa. Đây đều là những món ăn nên tránh khi bị cường giáp.Cà phê Cafein là một trong những chất có tác dụng kích thích tuyến giáp tiết quá nhiều hormone giáp từ đó làm nặng thêm tình trạng tăng tiết hormon này. Do đó, việc sử dụng cà phê làm người bệnh cường giáp càng tỏa nhiệt nhiều hơn, người lúc nào cũng nóng nảy, khó chịu. Do đó, đây là thức uống mà người bị cường giáp nên kiêng.Rượu bia Sử dụng rượu bia hoặc các sản phẩm chứa cồn làm hạn chế sự hấp thu canxi, làm nặng thêm tình trạng rối loạn chuyển hóa canxi ở người cường giáp và gây biến chứng loãng xương.Sữa tươi nguyên kem Lượng chất béo trong sữa tươi nguyên kem không được khuyến khích cho bệnh nhân cường giáp vì rất khó tiêu hóa. Trong khi khả năng tiêu hóa của bệnh nhân cường giáp lại không tốt như người bình thường, vì vậy khi sử dụng loại sữa này bệnh nhân sẽ đầy bụng, khó tiêu và làm nặng thêm triệu chứng tại đường tiêu hóa của người bệnh.