Cục Quản lý Khám chữa bệnh mới đây đã cho phép Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) thực hiện thông tim bào thai cùng 4 kỹ thuật chuyên sâu khác, bao gồm: truyền máu cho thai nhi qua dây rốn, nội soi buồng ối đốt dây rốn, dẫn lưu bàng quang và dẫn lưu dịch màng phổi thai nhi…

Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) Hà Anh Đức vừa ký quyết định cho phép Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) áp dụng chính thức kỹ thuật mới và phương pháp mới "thông tim can thiệp bào thai" trong khám chữa bệnh từ ngày 12/10. Bệnh viện Từ Dũ chịu trách nhiệm bảo đảm cơ sở vật chất, thiết bị, nhân lực và các điều kiện liên quan đến áp dụng kỹ thuật mới, phương pháp mới "thông tim can thiệp bào thai" trong khám chữa bệnh và thực hiện theo đúng các quy định hiện hành.

Kể từ ca thông tim bào thai đầu tiên được thực hiện thành công vào ngày 4/1/2024, đến nay sau hơn 2 năm 9 tháng, ê kíp bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 đã thực hiện 17 ca thông tim can thiệp bào thai thành công. Trước khi nhận giấy phép ba ngày, hôm 9/10, êkíp Bệnh viện Từ Dũ phối hợp cùng Bệnh viện Nhi đồng 1 thực hiện thành công ca can thiệp thứ 17.

Thai phụ L.T.K.X (30 tuổi, ở Vĩnh Long) mang thai lần hai, dự sinh ngày 29/12. Những lần khám thai trong quý 1/2026 chưa ghi nhận bất thường, kết quả xét nghiệm sàng lọc trước sinh NIPT có nguy cơ thấp. Tuy nhiên, khi thai được 16 tuần 6 ngày, siêu âm phát hiện không lỗ van động mạch phổi, vách liên thất kín, hở van ba lá nặng và thiểu sản thất phải mức độ trung bình. Đây là trường hợp phát hiện bất thường tim sớm nhất trong 17 ca can thiệp bào thai của hai bệnh viện.

Thai phụ được theo dõi tại Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 để đánh giá diễn tiến tim thai và lựa chọn thời điểm can thiệp. Các chuyên gia thống nhất thời điểm phù hợp vào khoảng thai 28 - 29 tuần tuổi, với mục tiêu cải thiện dòng máu qua van động mạch phổi và hướng đến khả năng phát triển tuần hoàn hai thất sau sinh. Ngày 8/10, sau đánh giá toàn diện, hội đồng chuyên môn thống nhất thực hiện nong van động mạch phổi trong bào thai.

Sau can thiệp 4 giờ, thai phụ ổn định, không đau bụng, không có cơn gò tử cung hay ra huyết âm đạo. Sau 24 giờ, thai tăng trưởng phù hợp, dòng máu qua van tiếp tục được duy trì với vận tốc 350 cm/giây. Đến sáng 13/10, sau 5 ngày can thiệp, thai phụ sinh hoạt bình thường, thai cử động tốt. Siêu âm tim thai chưa ghi nhận dấu hiệu nguy cơ mới. Thai phụ tiếp tục được theo dõi tại Bệnh viện Từ Dũ để đánh giá diễn tiến tim thai.

Theo lãnh đạo Bệnh viện Từ Dũ, thông tim can thiệp bào thai là kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi sự phối hợp chính xác giữa nhiều chuyên khoa, trang thiết bị phù hợp và khả năng xử trí tình huống phát sinh. Mỗi trường hợp có đặc điểm giải phẫu và diễn tiến riêng, không thể áp dụng một phương án điều trị cho tất cả. Việc thực hiện thành công 17 ca cho thấy bước tiến trong năng lực chẩn đoán, hội chẩn và triển khai kỹ thuật của Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1.

Trước đó, Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM) cũng đã phối hợp can thiệp tim cho một thai nhi 26 tuần tuổi. Đây là ca thông tim can thiệp bào thai thứ 16 được thực hiện tại TP.HCM. Thai phụ 29 tuổi, ngụ tại Nghệ An, mang thai lần đầu. Đến tuần thai thứ 25, siêu âm phát hiện thai nhi không lỗ van động mạch phổi, vách liên thất kín, hở van ba lá nặng và thiểu sản thất phải mức độ trung bình.

Trước tình trạng tim bẩm sinh nặng, ngày 15/9, hai bệnh viện tổ chức hội chẩn khẩn. Các bác sĩ nhận định thai nhi vẫn còn thời điểm phù hợp để can thiệp, nhưng nếu tiếp tục trì hoãn, thất phải có nguy cơ thiểu sản nặng hơn và có thể mất cơ hội can thiệp trong bào thai. Lúc 8 giờ 30 ngày 16/9, dưới hướng dẫn của siêu âm, bác sĩ đưa kim qua thành bụng người mẹ vào buồng tử cung, tiếp cận tim thai. Dây dẫn và bóng được đưa qua vị trí van động mạch phổi bị bít tắc để tiến hành nong van.

Sau thủ thuật, dòng máu qua van động mạch phổi được cải thiện rõ rệt. Tim thai đập 145 lần/phút, co bóp tốt và ổn định. Ca can thiệp kết thúc lúc 10 giờ. Bốn giờ sau thủ thuật, sức khỏe thai phụ ổn định, siêu âm ghi nhận tim thai 150 lần/phút, dòng máu từ thất phải qua van động mạch phổi lên động mạch phổi lưu thông tốt hơn.

Theo Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, việc chủ động can thiệp ngay từ trong bụng mẹ khi "cửa sổ vàng" còn mở không chỉ nhằm xử lý một tổn thương tim bẩm sinh nặng, mà quan trọng hơn là tạo thêm cơ hội để trái tim thai nhi tiếp tục phát triển theo hướng thuận lợi trước khi trẻ chào đời.

Phát biểu tại Hội nghị thường niên Y học Bào thai lần thứ 4, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, những năm gần đây, Việt Nam đã liên tục cập nhật và triển khai nhiều kỹ thuật chẩn đoán, sàng lọc và can thiệp bào thai tiên tiến nhằm phát hiện, điều trị các bất thường của thai nhi ngay từ trong tử cung.

Nhiều trường hợp thai nhi mắc bệnh lý tim bẩm sinh nặng, dị tật bẩm sinh phức tạp hoặc có nguy cơ tử vong cao đã được cứu sống nhờ các kỹ thuật can thiệp hiện đại như thông tim bào thai. Đây được xem là bước tiến quan trọng, giúp thay đổi tiên lượng cho nhiều trường hợp mà trước đây gần như không có cơ hội điều trị.

“Trong chiến lược phát triển ngành y tế Việt Nam giai đoạn mới, Bộ Y tế xác định y học bào thai là một trong những chuyên ngành mũi nhọn cần được ưu tiên phát triển, cùng với y học chính xác, y học di truyền và y học công nghệ cao”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh. Theo Bộ trưởng, mỗi trường hợp dị tật được phát hiện sớm, mỗi thai nhi được can thiệp kịp thời đồng nghĩa với việc có thêm một em bé khỏe mạnh được chào đời, thêm một gia đình được trọn vẹn hạnh phúc và góp phần nâng cao chất lượng dân số trong tương lai.

Để thúc đẩy sự phát triển của chuyên ngành này, Bộ Y tế đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng các quy trình chuyên môn, định mức kinh tế kỹ thuật và chính sách phù hợp nhằm mở rộng dịch vụ sàng lọc trước sinh, phát hiện sớm bất thường thai nhi cũng như phát triển các kỹ thuật can thiệp chuyên sâu.

Các chuyên gia kỳ vọng với sự đầu tư đồng bộ về nhân lực, công nghệ và chính sách, y học bào thai Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, tiệm cận trình độ quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng dân số và mang lại cơ hội sống cho nhiều thai nhi ngay từ trong bụng mẹ.