Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh quan điểm thống nhất quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn thực phẩm; đồng thời tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Chiều ngày 24/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về các dự án luật, trong đó có Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Góp ý về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho rằng mục tiêu của dự thảo luật là tập trung nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo Thủ tướng, trong dự thảo luật này, Chính phủ đã đề xuất nhiều cơ chế, chính sách mới như là quản lý theo nguy cơ, tức là theo rủi ro, theo chuỗi, chuyển đổi số và đặc biệt là một đầu mối quản lý thống nhất.

Cấp có thẩm quyền đã có quyết định: Bộ Y tế là cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm về vệ sinh an toàn thực phẩm, ở địa phương là sở y tế, ở cấp xã là sẽ có phòng văn hóa xã hội, trong đó sẽ phải bổ sung nhân sự để chuyên về lĩnh vực đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Đây là quan điểm để đảm bảo sự thống nhất rất cao, một đầu mối về quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Về phạm vi và đối tượng, Thủ tướng cho biết thống nhất với ý kiến thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, ý kiến của một số đại biểu, Chính phủ sẽ nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ theo hướng là không quy định lại những vấn đề mà các luật khác có liên quan, chỉ quy định những vấn đề đặc thù về quản lý và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Đối với những vấn đề có thể giao thoa với các luật chuyên ngành như: Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Thú y, Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật, Luật Thủy sản, Luật Trồng trọt, Luật Chăn nuôi, Luật Thương mại điện tử, Luật Quảng cáo, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thì phải được rà soát để đảm bảo thống nhất trong dự thảo luật này.

Ngoài ra, Chính phủ cũng sẽ chỉ đạo rà soát để quy định cụ thể trong luật những vấn đề lớn thuộc thẩm quyền của Quốc hội như quyền lợi của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và giảm bớt một số nội dung mà Chính phủ quy định chi tiết.

Về cơ chế hậu kiểm và tần suất kiểm tra, Thủ tướng đặt vấn đề: "Chúng ta hiện nay chủ yếu dựa vào hậu kiểm nhưng doanh nghiệp công bố tiêu chuẩn, vậy kiểm soát sau đó như thế nào?". Cùng với đó, theo Thủ tướng, tần suất lấy mẫu, kiểm tra, kiểm định là rất quan trọng.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh ở đây không chỉ có trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước là Bộ Y tế hay Sở Y tế mà đòi hỏi sự tham gia của Hiệp hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các doanh nghiệp sản xuất và trực tiếp người tiêu dùng cũng phải đấu tranh mạnh mẽ với những hành vi vi phạm trong sản xuất về an toàn thực phẩm. 

Các doanh nghiệp làm ăn chân chính cũng phải đấu tranh rất mạnh mẽ với những sản phẩm vi phạm quy chuẩn vì liên quan đến sức khỏe và quyền lợi của người tiêu dùng...

Ngoài ra, việc tiếp nhận và xử lý phản ánh, Thủ tướng nhấn mạnh phải được đảm bảo nhanh chóng. Trong những trường hợp cấp bách phải đình chỉ, tạm dừng việc sản xuất. Những nội dung này, Thủ tướng đề nghị trong dự thảo luật cần tiếp tục hoàn thiện và cụ thể hóa trong nghị định, văn bản hướng dẫn của Chính phủ.

Thẩm tra về dự án luật, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật An toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, Uỷ ban đề nghị làm rõ tính khả thi, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, sự hài hòa giữa quản lý và kiến tạo phát triển. Cùng với đó, đề nghị rà soát quy định hai lớp tiền kiểm đối với hàng nhập khẩu; luật hóa tối đa các nội dung đã rõ, đã ổn định...

Về mô hình một đầu mối quản lý nhà nước, dự thảo đã xác định Bộ Y tế là cơ quan đầu mối nhưng vẫn giao nhiều bộ cùng thực hiện quản lý. Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát theo nguyên tắc: một đầu mối phải đi đôi với trách nhiệm đến cùng, phân cấp phải gắn với thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm giải trình.