Liên hiệp quốc (UN) duy trì hoạt động nhờ đóng góp bắt buộc và tài trợ tự nguyện từ các chính phủ thành viên, trong đó nguồn tự nguyện được dành cho những cơ quan, chương trình cụ thể…

Đồ họa thông tin dưới đây thể hiện mức đóng góp của chính phủ các nước cho hệ thống Liên hiệp quốc. Số liệu năm 2025 đến từ Hội đồng Điều phối các Tổng Giám đốc Điều hành trong Hệ thống Liên hiệp quốc (CEB).

Châu Âu chiếm 7 trong 10 vị trí dẫn đầu danh sách các nước đóng góp nhiều nhất, cho thấy vai trò quan trọng của khu vực này trong việc tài trợ cho hệ thống Liên hợp quốc.

Đức là nước đóng góp nhiều nhất châu Âu. Đáng chú ý, Thụy Điển, Na Uy và Hà Lan đóng góp nhiều hơn một số nước có quy mô kinh tế lớn hơn đáng kể.

Chênh lệch cũng thể hiện rõ giữa hai quốc gia đông dân nhất thế giới. Trung Quốc đóng góp 2,7 tỷ USD, cao gấp gần 13 lần mức 211 triệu USD của Ấn Độ.

Mức đóng góp bắt buộc của mỗi nước được xác định theo khả năng chi trả, dựa trên các yếu tố như tổng thu nhập quốc dân (GNI), nợ và thu nhập bình quân đầu người.

Đối với ngân sách thường xuyên của UN, tỷ lệ đóng góp bắt buộc của mỗi nước không vượt quá 22% tổng ngân sách. Mỹ hiện đóng góp ở mức trần này.

Ngân sách gìn giữ hòa bình của UN áp dụng một công thức riêng, theo đó các thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc chịu tỷ lệ đóng góp cao hơn. Bên cạnh đó, luật pháp Mỹ nhìn chung chỉ cho phép nước này đóng góp tối đa 25% tổng ngân sách gìn giữ hòa bình của Liên hiệp quốc.

Các mức trần nói trên chỉ áp dụng với phần đóng góp bắt buộc. Với các khoản tài trợ tự nguyện, mỗi nước có thể đóng góp không giới hạn. Đây là nguồn tài chính chính hỗ trợ hoạt động của các cơ quan như Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) và Chương trình Lương thực Thế giới (WFP).

Với Mỹ, tài trợ cho UN là cách củng cố ảnh hưởng ngoại giao, thúc đẩy các mục tiêu nhân đạo và góp phần duy trì ổn định quốc tế. Hoạt động gìn giữ hòa bình đa phương còn giúp các nước chia sẻ chi phí bảo đảm an ninh, bổ trợ cho vai trò của các liên minh phòng thủ chung.

Tuy nhiên, đóng góp nhiều hơn không đồng nghĩa với có thêm quyền biểu quyết. Tại Đại hội đồng Liên hiệp quốc, mỗi nước thành viên đều có một phiếu bầu, bất kể mức đóng góp. Còn tại Hội đồng Bảo an, 5 thành viên thường trực có quyền phủ quyết, không phụ thuộc vào số tiền tài trợ.

Dù vậy, các chính phủ vẫn có thể định hướng nguồn tài trợ tự nguyện bằng cách chỉ định mục đích sử dụng, qua đó tác động đến việc lựa chọn các ưu tiên nhân đạo và phát triển được cấp vốn.