Trong cuộc gặp đại diện chuyên gia, trí thức người Việt tại Bỉ và Luxembourg, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chuyển từ tìm kiếm nguồn lực sang kết nối nguồn lực với nhu cầu thực tiễn, lấy kết quả và hiệu quả làm thước đo.

Theo TTXVN, sáng 24/10 (giờ địa phương), tại thủ đô Brussels, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Bỉ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã gặp gỡ đại diện chuyên gia, trí thức người Việt tại Bỉ và Luxembourg.

CHUYỂN TỪ TÌM KIẾM NGUỒN LỰC SANG KẾT NỐI NGUỒN LỰC VỚI NHU CẦU

Tại cuộc gặp, Đại sứ Việt Nam tại Bỉ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên minh châu Âu (EU) Nguyễn Hương Trà báo cáo về hoạt động của đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học người Việt đang sinh sống, học tập, nghiên cứu và làm việc tại Bỉ, Luxembourg cùng một số nước châu Âu.

Các chuyên gia, trí thức đã đề xuất nhiều giải pháp trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược, như phát triển Việt Nam thành trung tâm dịch vụ trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu châu Á; tăng cường hợp tác với Bỉ và EU về năng lượng hạt nhân, bán dẫn, vật liệu xanh; phát triển công nghệ sinh học nông nghiệp, công nghiệp tuần hoàn, công nghệ lượng tử và hạ tầng kết nối không gian.

Đánh giá cao các khuyến nghị chính sách, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận tinh thần trách nhiệm của đội ngũ trí thức kiều bào khi không chỉ đề xuất những việc đất nước cần làm mà còn chủ động xác định khả năng đóng góp, sẵn sàng nhận nhiệm vụ cụ thể.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào vốn rẻ, lao động rẻ và tài nguyên thô.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành con đường bắt buộc. Tuy nhiên, kết quả thực tế chưa tương xứng với quyết tâm, trong đó điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khâu tổ chức thực thi.

Thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng không ít kiến nghị tâm huyết của trí thức kiều bào được ghi nhận tại các diễn đàn nhưng thiếu đầu mối tiếp nhận, xử lý và phản hồi. Nhiều chuyên gia về nước với ý tưởng tốt song gặp vướng mắc về thủ tục, cơ chế tài chính, khiến các sáng kiến không thể triển khai.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định trách nhiệm trước hết thuộc về bộ máy, không phải của chuyên gia, trí thức.

Để khắc phục tình trạng này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị lấy các bài toán thực tiễn của đất nước làm điểm xuất phát, chuyển từ tư duy “đi tìm nguồn lực” sang “kết nối nguồn lực với nhu cầu”.

Các ban, bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp phải xác định rõ vấn đề cần giải quyết, công nghệ còn thiếu, đơn vị tiếp nhận và sản phẩm cuối cùng. Đồng thời, khuyến khích chuyên gia, trí thức chủ động đăng ký đảm nhận nhiệm vụ gắn với những bài toán lớn và công nghệ chiến lược của quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu lựa chọn những nhiệm vụ trọng điểm, có tính khả thi, có đối tác trong nước và khả năng lan tỏa; tập trung nguồn lực thực hiện đến cùng, thay vì triển khai dàn trải.

Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ mục tiêu, tiến độ, người chịu trách nhiệm và chỉ được coi là hoàn thành khi có sản phẩm vận hành thực tế, dữ liệu kiểm chứng, người sử dụng và hiệu quả đo đếm được.

ĐÁNH GIÁ TRÍ THỨC BẰNG KẾT QUẢ, THÁO GỠ RÀO CẢN TRONG THỰC THI

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cơ chế huy động và sử dụng chất xám, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng phải tạo điều kiện để trí thức Việt Nam ở bất cứ đâu cũng có thể đóng góp cho đất nước, không nhất thiết phải về nước làm việc lâu dài.

Theo đó, cần áp dụng các cơ chế linh hoạt như hợp đồng chuyên gia theo nhiệm vụ, làm việc từ xa, nghiên cứu chung, khoán chi đến sản phẩm cuối cùng; đồng thời bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ, có cơ chế tài chính phù hợp và chấp nhận rủi ro, độ trễ trong hoạt động nghiên cứu.

Đặc biệt, việc lựa chọn, sử dụng chuyên gia phải dựa trên năng lực chuyên môn và kết quả thực hiện, giao việc cho người giỏi nhất, không để thủ tục hành chính cản trở đóng góp của đội ngũ trí thức.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh mỗi dự án hợp tác phải góp phần hình thành năng lực nội sinh tại Việt Nam. Thước đo cuối cùng không phải số lượng biên bản được ký kết mà là số kỹ sư, nhà khoa học được đào tạo; số phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu mạnh và doanh nghiệp công nghệ được hình thành.

Hợp tác khoa học, công nghệ không chỉ dừng ở chuyển giao mà phải hướng tới cùng nghiên cứu, cùng phát triển, từng bước làm chủ công nghệ.

Để các kiến nghị sớm đi vào thực tiễn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan liên quan tiếp nhận toàn bộ đề xuất của chuyên gia, trí thức.

Những nội dung thuộc thẩm quyền phải được giải quyết ngay; vấn đề vượt thẩm quyền phải chủ động đề xuất phương án xử lý. Mỗi nhiệm vụ phải có đầu mối phụ trách và phản hồi bằng văn bản.

Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ, đồng thời là Phái đoàn Việt Nam bên cạnh EU, được giao làm đầu mối thường trực, định kỳ rà soát tiến độ, báo cáo Bộ Ngoại giao để báo cáo Văn phòng Trung ương, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan tháo gỡ vướng mắc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn Hội Trí thức người Việt Nam tại Bỉ và Luxembourg tiếp tục mở rộng kết nối với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ tại châu Âu; quan tâm bồi dưỡng thế hệ trí thức trẻ người Việt, duy trì sự gắn kết với quê hương.

Kêu gọi các chuyên gia, trí thức mạnh dạn đề xuất, thẳng thắn phản biện và chủ động nhận nhiệm vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Đảng, Nhà nước có trách nhiệm lắng nghe, tháo gỡ vướng mắc và trả lời bằng kết quả cụ thể.

THÚC ĐẨY GIAO LƯU TRI THỨC, VĂN HÓA VÀ HỢP TÁC Y TẾ VIỆT NAM – BỈ

* Cùng ngày 24/10, tại Brussels, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly đã đến thăm, tặng sách cho Thư viện Hoàng gia Bỉ.

Tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Phu nhân trao tặng ấn bản trích từ Mộc bản triều Nguyễn, di sản tư liệu thế giới được UNESCO công nhận, cùng một số ấn phẩm giới thiệu về lịch sử, văn hóa, đất nước và con người Việt Nam.

Đánh giá cao những nỗ lực bảo tồn, số hóa và phổ biến tri thức của Thư viện Hoàng gia Bỉ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn tăng cường trao đổi sách, tư liệu, chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn di sản và tổ chức các hoạt động giới thiệu văn hóa giữa hai nước.

Giám đốc Thư viện Hoàng gia Bỉ Sara Lammens trân trọng cảm ơn món quà ý nghĩa, khẳng định sẽ gìn giữ và phát huy giá trị các ấn phẩm, giúp công chúng và giới nghiên cứu hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa Việt Nam.

* Trước đó, ngày 22/10, Phu nhân Ngô Phương Ly đã thăm Bệnh viện Nhi Đại học Hoàng hậu Fabiola (HUDERF), thành viên hệ thống Bệnh viện Đại học Brussels; động viên các bệnh nhi và tìm hiểu mô hình chăm sóc sức khỏe tâm thần, can thiệp sớm cho trẻ tự kỷ, kết hợp điều trị với giáo dục và hỗ trợ gia đình.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo bệnh viện cho biết từ năm 2022, HUDERF đã triển khai hai chương trình hợp tác với Việt Nam, chủ yếu với Bệnh viện Trung ương Huế và sự tham gia của Bệnh viện Nhi Trung ương, góp phần phát triển năng lực can thiệp sớm, điều trị tâm thần nhi và đào tạo nhân lực y tế.

Đánh giá cao kết quả hợp tác, Phu nhân Ngô Phương Ly mong muốn HUDERF cùng các đối tác Bỉ tiếp tục mở rộng hợp tác với các cơ sở y tế Việt Nam, nâng cao chất lượng chăm sóc và điều trị cho trẻ em.