Nghị quyết số 01/2026 quy định 8 thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số, trong đó có việc nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, đơn kháng cáo, đơn đề nghị, kiến nghị, đơn khiếu nại, tố cáo...

Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao vừa ban hành Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐTP Hướng dẫn thực hiện thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp trên môi trường số tại Tòa án nhân dân. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026.

Theo đó, Tòa án nhân dân tối cao quy định 8 thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số. Bao gồm việc nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, đơn kháng cáo, đơn đề nghị, kiến nghị, đơn khiếu nại, tố cáo (sau đây gọi là đơn khởi kiện, yêu cầu);

Cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ; Cấp, tống đạt, thông báo văn bản; Nộp tạm ứng án phí, lệ phí, chi phí tố tụng; án phí, lệ phí, chi phí tố tụng; Phiên họp, phiên tòa giải quyết vụ án, vụ việc; Cấp trích lục, bản sao bản án, quyết định của Tòa án;

Giao, nhận hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng giữa các Tòa án; Số hóa, lưu trữ hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng; Thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp khác theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao.

Nghị quyết nêu rõ, thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số có giá trị pháp lý như các phương thức khác theo quy định của pháp luật.

Quy định này nhằm bảo đảm hợp pháp, hợp lý, khoa học, tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của tổ chức, cá nhân.

Về quy trình, Điều 22 nêu rõ: “người dân, cơ quan, tổ chức gửi đơn khởi kiện, yêu cầu và các tài liệu, chứng cứ kèm theo đến Hệ thống dịch vụ công Tòa án”.

Trừ các tài liệu, chứng cứ là vật chứng; tài liệu nghe được, nhìn được hoặc những tài liệu, chứng cứ khác không thể định dạng dưới dạng thông điệp dữ liệu thì Tòa án, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được gửi bằng phương thức điện tử mà phải giao nộp bằng phương thức khác theo quy định của pháp luật tố tụng.

Sau khi nhận được đơn khởi kiện, yêu cầu, tài liệu, chứng cứ, Tòa án phải gửi thông điệp dữ liệu xác nhận đã nhận đơn khởi kiện, yêu cầu, tài liệu, chứng cứ đến tài khoản giao dịch điện tử của cơ quan, tô chức, cá nhân. Kết quả xử lý đơn khởi kiện, yêu cầu được Tòa án gửi đến tài khoản giao dịch điện tử của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Bên cạnh đó, Tòa án có thể yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp bản gốc, bản chính khi thuộc một trong các trường hợp: a) Có căn cứ cho rằng tài liệu điện tử có dấu hiệu bị chỉnh sửa, sai lệch, không bảo đảm tính toàn vẹn, cần đối chiếu với bản gốc, bản chính; b) Tài liệu điện tử không hoàn chỉnh, nội dung không rõ ràng, hình thức không đúng quy chuân.

Đối với các giấy tờ, tài liệu, chứng cứ, hồ sơ đã được số hóa, lưu trữ, kết nối, chia sẻ thông tin với Hệ thống dịch vụ công Tòa án, Cổng Dịch vụ công quốc gia thì Tòa án không yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp lại.

Cũng theo Nghị quyết, cá nhân, cơ quan, tổ chức có nghĩa vụ nộp án phí, lệ phí Tòa án, tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí, tạm ứng chi phí tố tụng, các khoản nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật tố tụng được thực hiện thanh toán trực tuyến thông qua Hệ thống dịch vụ công Tòa án, Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc các phương thức thanh toán điện tử hợp pháp khác.

Hoặc có thể yêu cầu cấp trích lục, bản sao bản án, quyết định của Tòa án trên Hệ thống dịch vụ công Tòa án, cổng Dịch vụ công quốc gia.

Điểm mới là Tòa án tổ chức phiên họp trực tuyến để giải quyết, xét xử vụ án, vụ việc. Đương sự căn cứ thông báo của Tòa án, đăng nhập Hệ thống thông tin, Hệ thống xét xử trực tuyến để tham gia phiên họp.