Thâm hụt ngân sách của Saudi Arabia cao nhất 7 năm

Saudi Arabia đang đối mặt với khoản thâm hụt ngân sách lớn nhất trong vòng 7 năm qua, khi chi tiêu cho các dự án đa dạng hóa nền kinh tế để giảm bớt sự phụ thuộc vào ngành công nghiệp dầu lửa tiếp tục gia tăng.

Theo báo cáo từ Bộ Tài chính Saudi Arabia, thâm hụt ngân sách của nước này trong quý 1/2026 là 125,7 tỷ riyal, tương đương 33,5 tỷ USD. Mức thâm hụt này tăng 24,4% so với khoản thâm hụt 95 tỷ riyal trong quý 4/2025 và cao gấp đôi so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là thu ngân sách từ dầu mỏ giảm khoảng 3% so với cùng kỳ năm trước trong khi chi tiêu tăng khoảng 20%, đạt mức tương đương 103 tỷ USD.

Những con số này là tín hiệu mới nhất cho thấy một số áp lực mà nền kinh tế lớn nhất Trung Đông đang phải đối mặt. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Saudi Arabia chỉ tăng trưởng 2,8% so với cùng kỳ năm trước trong quý đầu tiên của năm nay, tốc độ tăng trưởng chậm nhất kể từ giữa năm 2024.

Tác động từ cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran, bắt đầu vào cuối tháng 2, đến nền kinh tế và ngân sách chính phủ Saudi Arabia, có thể sẽ rõ ràng hơn trong dữ liệu quý 2. Cuộc xung đột này hiện đã bước sang tháng thứ ba và đang trong tình trạng ngừng bắn mong manh.

Chiến tranh đã gây ra những gián đoạn lớn đối với các nền kinh tế ở khu vực Vùng Vịnh, bao gồm Saudi Arabia, khi các cuộc tấn công của Iran đã phá hủy cơ sở hạ tầng và tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz đã khiến hoạt động xuất khẩu năng lượng của các quốc gia này sụt giảm. Tuy nhiên, Saudi Arabia đã thành công trong việc chuyển hướng phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu của nước này đến cảng Yanbu ở Biển Đỏ.

Nếu giá dầu giữ ở mức cao và lượng dầu xuất khẩu được duy trì, Chính phủ Saudi Arabia thậm chí có thể thu hẹp thâm hụt ngân sách cả năm nay về mức thấp hơn so với dự báo đưa ra trước chiến tranh - theo một số nhà kinh tế.

Kim ngạch xuất khẩu dầu mỏ của Saudi Arabia hiện đang cao hơn khoảng 10% so với trước khi xảy ra xung đột, nhờ giá dầu cao hơn và việc nước này đã chuyển hướng được phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu khỏi eo biển Hormuz - theo ước tính của ngân hàng Goldman Sachs.

Bà Monica Malik, nhà kinh tế trưởng tại ngân hàng Abu Dhabi Commercial Bank, nói với hãng tin Bloomberg: “Chúng tôi kỳ vọng doanh thu từ dầu mỏ của Saudi Arabia sẽ tăng từ quý 1 trở đi, mặc dù vẫn còn nhiều bất định về cuộc xung đột”.

Nếu giá dầu đạt trung bình khoảng 85 USD/thùng trong năm nay, thâm hụt ngân sách cả năm của Saudi Arabia có thể vào khoảng 4% GDP, thấp hơn so với ước tính đưa ra trước chiến tranh là 5% - theo bà Malik.

Saudi Arabia đã ở trong tình trạng thâm hụt ngân sách kể từ cuối năm 2022, buộc nước này phải tăng cường vay nợ từ thị trường trái phiếu quốc tế và sử dụng các phương án vay vốn khác, bao gồm cả vay từ thị trường tư nhân.

Ngày 5/5, Trung tâm Quản lý nợ quốc gia của Saudi Arabia cho biết đã hoàn thành kế hoạch vay nợ năm 2026, đã đảm bảo khoảng 90% nhu cầu vay trước khi xung đột xảy ra.

Trong một báo cáo hồi tháng 4, ngân hàng Mỹ JPMorgan Chase & Co. cho biết có kế hoạch đưa trái phiếu phát hành bằng đồng nội tệ của Saudi Arabia vào chỉ số thị trường mới nổi được theo dõi rộng rãi vào đầu năm 2027.

Việc trái phiếu nội tệ Saudi Arabia được đưa vào chỉ số trên sẽ cải thiện tính thanh khoản của trái phiếu chính phủ nước này và giúp thu hút thêm dòng vốn danh mục thụ động của các nhà đầu tư quốc tế.