Thụy Sỹ, Singapore và Na Uy lần lượt đứng đầu theo ba cách tính GDP bình quân đầu người, tùy việc có điều chỉnh theo chênh lệch giá cả và thời gian làm việc hay không…

Việc xác định nền kinh tế giàu nhất thế giới dựa trên GDP bình quân đầu người phụ thuộc vào cách tính chỉ số này. Với cùng số liệu của một năm, thứ hạng có thể thay đổi đáng kể khi điều chỉnh theo chênh lệch giá cả và thời gian làm việc giữa các nền kinh tế.

Đồ họa thông tin dưới đây so sánh 25 nền kinh tế dẫn đầu theo ba cách tính tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân đầu người, dựa trên bộ dữ liệu của tạp chí The Economist. Số liệu là ước tính cho năm 2024, năm gần nhất có dữ liệu để so sánh nhất quán giữa cả ba cách tính.

GDP bình quân đầu người cho biết giá trị sản lượng kinh tế tính trên mỗi người dân, không phản ánh trực tiếp mức lương hay tài sản của hộ gia đình.

Cách tính thứ nhất sử dụng GDP danh nghĩa, quy đổi sang USD theo tỷ giá thị trường. Cách thứ hai điều chỉnh theo ngang giá sức mua (PPP) để tính đến chênh lệch giá cả giữa các nền kinh tế. Cách thứ ba điều chỉnh thêm theo số giờ làm việc bình quân trên mỗi người dân so với mức trung bình toàn cầu.

THỤY SỸ DẪN ĐẦU THEO CÁCH TÍNH DANH NGHĨA

Thụy Sỹ đứng đầu bảng xếp hạng GDP bình quân đầu người danh nghĩa, với 103.670 USD. Singapore đứng thứ hai, với 90.674 USD, tiếp đến là Na Uy, với 86.810 USD.

Các con số này được tính bằng cách quy đổi GDP sang USD theo tỷ giá thị trường rồi chia cho dân số, chưa tính đến chênh lệch giá cả giữa các nền kinh tế.

Mỹ đứng thứ tư, với 85.810 USD, sau ba nền kinh tế có quy mô nhỏ hơn nhiều. Điều này cho thấy một nền kinh tế lớn không đồng nghĩa có GDP bình quân đầu người cao nhất.

The Economist loại Ireland, Luxembourg và một số nền kinh tế đảo nhỏ khỏi bảng xếp hạng vì cách các tập đoàn đa quốc gia ghi nhận lợi nhuận và lượng lao động từ bên ngoài đến làm việc có thể khiến GDP bình quân đầu người không phản ánh đúng mức độ giàu có của cư dân.

SINGAPORE ĐỨNG ĐẦU KHI TÍNH THEO SỨC MUA

Khi điều chỉnh theo chênh lệch giá cả, Singapore vươn lên đứng đầu, với GDP bình quân đầu người theo ngang giá sức mua (PPP) đạt 150.689 USD. Macao đứng thứ hai, với 128.268 USD, tiếp đến là Qatar, với 126.110 USD.

Trong khi đó, Thụy Sỹ lùi xuống vị trí thứ năm, với GDP bình quân đầu người đạt 93.819 USD, thấp hơn mức danh nghĩa 103.670 USD. Ngược lại, GDP bình quân đầu người của Singapore tăng từ 90.674 USD theo cách tính danh nghĩa lên 150.689 USD sau khi điều chỉnh theo sức mua.

Cách tính theo PPP đưa sản lượng kinh tế của các nền kinh tế về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Vì vậy, sự khác biệt giữa hai cách tính xuất phát từ chênh lệch giá cả, không có nghĩa sản lượng thực tế tăng hay giảm.

Xét trong dài hạn, Singapore cũng cải thiện đáng kể thứ hạng. Theo một bảng xếp hạng khác của trang Visual Capitalist sử dụng dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ (IMF), nền kinh tế này tăng từ thứ 9 vào năm 2006 lên thứ 2 theo dự báo năm 2026 về GDP bình quân đầu người theo PPP. Bảng này có phạm vi thống kê khác với bảng của The Economist, bao gồm cả Ireland và Luxembourg, nên hai thứ hạng không thể so sánh trực tiếp.

Trở lại bảng theo bộ dữ liệu của The Economist, Guyana có bước nhảy đáng chú ý khi chuyển từ cách tính danh nghĩa sang cách tính theo sức mua. Nền kinh tế này đứng thứ 38 về GDP bình quân đầu người danh nghĩa, với 29.884 USD, nhưng vươn lên thứ 9 theo PPP, với 79.906 USD.

Ngược lại, Mỹ tụt từ thứ 4 xuống thứ 7, dù giá trị vẫn giữ nguyên ở mức 85.810 USD. Con số của Mỹ không thay đổi vì phép tính PPP sử dụng sức mua tại Mỹ làm chuẩn.

NA UY DẪN ĐẦU KHI ĐIỀU CHỈNH THÊM THEO THỜI GIAN LÀM VIỆC

Cách tính thứ ba xem xét cả thời gian làm việc để tạo ra sản lượng kinh tế. Theo đó, các nền kinh tế tạo ra sản lượng cao với số giờ làm việc ít hơn sẽ có thứ hạng tốt hơn.

Để tính chỉ số này, The Economist lấy GDP bình quân đầu người theo PPP chia cho tỷ lệ giữa số giờ làm việc bình quân trên mỗi người dân và mức trung bình toàn cầu. Sau điều chỉnh theo cách này, Na Uy vươn lên đứng đầu, với 114.804 USD.

Bảng xếp hạng 25 nền kinh tế dẫn đầu theo cách tính này trong năm 2024 ghi nhận nhiều thay đổi đáng chú ý. Bỉ tăng từ vị trí thứ 16 theo PPP, với 72.126 USD, lên thứ 4 sau khi điều chỉnh theo thời gian làm việc, với 90.179 USD. Pháp cũng tăng từ thứ 25, với 61.322 USD, lên thứ 14, với 77.897 USD.

Singapore lại tụt từ thứ nhất xuống thứ 8, khi giá trị sau điều chỉnh giảm từ 150.689 USD xuống 85.552 USD. Dù có sản lượng bình quân đầu người cao, nền kinh tế này cũng có số giờ làm việc bình quân trên mỗi người dân cao hơn mức trung bình toàn cầu.