Quỹ nhà ở quốc gia được nghiên cứu theo hướng quỹ ngoài ngân sách nhưng thực hiện theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập. Quỹ có chức năng cung cấp dịch vụ cho thuê nhà, chứ không cung cấp nhà…

Bộ Xây dựng vừa tổ chức cuộc họp thảo luận về Hồ sơ dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết Quỹ nhà ở quốc gia và các biện pháp thi hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết Bộ Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo về việc thành lập Quỹ nhà ở quốc gia. Trên cơ sở đó, Bộ cũng lấy ý kiến từ các bộ, ngành, địa phương nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong quản lý, vận hành quỹ.

Để cung cấp cái nhìn tổng quan, bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản đã giới thiệu dự thảo Nghị định, gồm: 7 chương, 27 điều. Đáng chú ý, Chương 2 nêu rõ địa vị pháp lý, mục tiêu, nguyên tắc, nhiệm vụ, quyền hạn, vốn và cơ cấu tổ chức của quỹ. Chương 3 quy định chế độ tài chính (bao gồm cơ chế tiền lương, các khoản phụ cấp của cán bộ quản lý, người lao động) và quản lý, sử dụng tài sản của quỹ thực hiện theo quy định áp dụng đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Chương 4 đề cập đến việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản hỗ trợ, đóng góp của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.

Ngoài ra, Chương 5 quy định đối với hoạt động đầu tư, tạo lập và vận hành cho thuê nhà ở. Chương 6 tập trung vào việc kiểm tra hoạt động của quỹ và báo cáo định kỳ. Cuối cùng, Chương 7 bổ sung, sửa đổi một số điều của Nghị định 192/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 201/2025/QH15, đồng thời nêu rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và các điều khoản thi hành.

Song song với đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung thông tin rằng Quỹ nhà ở Quốc gia được nghiên cứu theo hướng quỹ ngoài ngân sách nhưng thực hiện theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập. Quỹ có chức năng cung cấp dịch vụ cho thuê chứ không cung cấp nhà. Nguồn hình thành quỹ từ ngân sách nhà nước và các nguồn lực hợp pháp khác. Trong giai đoạn đầu, quỹ được nhà nước hỗ trợ, có vốn điều lệ và chi phí hoạt động, kể cả ở cấp Trung ương lẫn địa phương. Khi đi vào vận hành và có nguồn thu thì mới tự đảm bảo kinh phí.

Góp ý cho dự thảo, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội nêu quan điểm, nếu để doanh nghiệp thực hiện công tác cho thuê nhà sẽ khó thu hút đầu tư. Vì vậy, trách nhiệm này chuyển sang cho Nhà nước sẽ đem lại giá trị dài hạn. Mặt khác, cần xây dựng cơ chế kiểm soát lựa chọn dự án cụ thể để tránh tình trạng doanh nghiệp tồn sản phẩm và tìm đến nhà nước như một kênh “thoát hàng”. Đồng thời, quy định về chất lượng công trình. Khi nhà nước mua phải tránh tình trạng chủ đầu tư giảm chất lượng nhằm tăng lợi nhuận.

Trong khi đại diện Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị phải có những quy định riêng cho Quỹ nhà ở quốc gia và Quỹ nhà ở địa phương; bổ sung cơ chế phối hợp, làm rõ mối quan hệ công tác giữa hai cấp quỹ. Ngoài ra, đề xuất tạo lập quỹ nhà ở thông qua việc bố trí và sử dụng quỹ nhà tái định cư. Bởi thời gian qua, thành phố đã triển khai mua lại một số dự án tái định cư để chuyển đổi thành nhà ở xã hội hoặc nhà công vụ, phục vụ cho nhu cầu của các nhóm đối tượng này.

Đáng chú ý, đại diện đơn vị nhấn mạnh, Bộ Xây dựng nên có cơ chế linh hoạt trong việc xác định đối tượng thụ hưởng, đặc biệt là nhóm người đang thuê trọ tại các khu nhà riêng lẻ trong khu dân cư – vốn chiếm tỷ lệ rất lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Kết thúc cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh khẳng định Bộ sẽ tiếp thu ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo Nghị định, đảm bảo trình Chính phủ đúng tiến độ quy định.