Ủy ban Pháp luật cho rằng năm 2025 vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, có thể phát sinh nhiều khiếu nại tố cáo về hành chính liên quan đến đất đai, môi trường, nhất là đối với các dự án phải thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và cơ sở sản xuất phát sinh nhiều khí thải, chất thải gây ô nhiễm môi trường gần khu dân cư sinh sống...

Sáng 26/11, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong trình bày báo cáo về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo về hành chính năm 2024.

TIẾP CÔNG DÂN CẤP BỘ CHỈ ĐẠT 48%

Theo báo cáo, các cơ quan hành chính đã tiếp 363.245 lượt người về 290.497 vụ việc, có 3.687 đoàn đông người. Tòa án nhân dân các cấp đã tiếp 453 lượt người về 392 vụ việc.  Viện kiểm sát nhân dân các cấp đã tiếp 07 lượt người. Kiểm toán nhà nướckhông có công dân đến khiếu nại tố cáo.

Thanh tra Chính phủ đã ban hành kế hoạch đôn đốc, kiểm tra các địa phương trong việc rà soát, giải quyết dứt điểm 1.003 vụ việc khiếu nại tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài. Kết quả đã kiểm tra, rà soát 806/1.003 vụ việc (80,4%), còn 197 vụ việc (19,6%) các địa phương chưa có kết quả kiểm tra, rà soát.

Thanh tra Chính phủ đã có văn bản đôn đốc các địa phương khẩn trương kiểm tra, rà soát và báo cáo kết quả về Thanh tra Chính phủ trước ngày 15/11/2024.

Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân các cấp, Kiểm toán nhà nước không có vụ việc khiếu nại tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài.

Bên cạnh đó, các cơ quan hành chính đã xem xét, giải quyết 448/637 vụ việc (70,3%) khiếu nại, tố cáo do các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội chuyển đến.

Theo báo cáo, công tác tiếp công dân có chuyển biến so với trước nhưng thủ trưởng một số cơ quan hành chính chưa đảm bảo số ngày tiếp theo quy định. Tỷ lệ giải quyết các vụ việc khiếu nại tố cáo thuộc thẩm quyền (đạt 81,4%) thấp hơn so với cùng kỳ năm trước (83%).

Thẩm tra nội dung trên, Ủy ban Pháp luật cho rằng năm 2024, công tác tiếp công dân có nhiều đổi mới theo hướng thiết thực, hiệu quả, đạt kết quả tích cực.

So với năm 2023, công dân trực tiếp đến cơ quan hành chính nhà nước để khiếu nại tố cáo, kiến nghị, phản ánh giảm cả 03 tiêu chí (giảm 7,2% về số lượt, 7,3% về số người và 1,5% về số vụ việc); số đoàn đông người đến Thanh tra Chính phủ giảm 16,8%, đến các Bộ, ngành giảm mạnh 39,6%.

Việc trực tiếp tiếp công dân của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp được thực hiện tốt nhất ở cấp xã (92%), tiếp theo là cấp huyện (85%) và cấp tỉnh (81%); tuy nhiên, đối với cấp Bộ thì chỉ đạt 48%.

Do đó, Ủy ban Pháp luật đề nghị Chính phủ làm rõ lý do của việc người đứng đầu các cơ quan hành chính, nhất là việc Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm trực tiếp tiếp công dân theo quy định của Luật Tiếp công dân để có giải pháp khắc phục, làm tốt hơn công tác này trong thời gian tới.

Về kết quả giải quyết, số tố cáo có nội dung đúng chiếm tỷ lệ 34,6%, tăng mạnh so với năm 2023 (23,2%) cho thấy tình hình sai phạm trong thực thi công vụ của cán bộ, công chức chưa được khắc phục, thậm chí có phần còn nặng nề hơn.

Tuy nhiên, số tố cáo tiếp có nội dung đúng chiếm tỷ lệ 17,1%, giảm mạnh so với năm 2023 (33,4%) đã phản ánh chất lượng giải quyết tố cáo lần đầu của các cơ quan hành chính nhà nước được nâng lên đáng kể.

KHÔNG ĐỂ XẢY RA TÌNH TRẠNG KHIẾU NẠI TỐ CÁO PHỨC TẠP

Theo Ủy ban Pháp luật, năm 2025, vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, có thể phát sinh nhiều khiếu nại tố cáo về hành chính liên quan đến đất đai, môi trường, nhất là đối với các dự án phải thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và cơ sở sản xuất phát sinh nhiều khí thải, chất thải gây ô nhiễm môi trường gần khu dân cư sinh sống; khiếu nại tố cáo liên quan đến công tác nhân sự, việc thực hiện chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật...

Vì vậy, Ủy ban Pháp luật đề nghị Chính phủ cần quan tâm, bám sát tình hình, quyết liệt chỉ đạo, đề ra các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể có tính khả thi, tăng cường trách nhiệm của các cấp, các ngành, chính quyền các địa phương để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, không để xảy ra tình trạng khiếu nại tố cáo phức tạp.