Tội phạm mạng đang đẩy mạnh các hoạt động khai thác dữ liệu người dùng bằng cách lợi dụng sự phụ thuộc ngày càng lớn của người dùng vào thiết bị di động trong các hoạt động mua sắm, giải trí, liên lạc và làm việc…

Báo cáo mới nhất vừa được hãng bảo mật Kaspersky công bố ngày 14/10, cho biết trong 3 tháng đầu năm 2026, các chuyên gia bảo mật đã ngăn chặn hơn 2,67 triệu vụ tấn công liên quan đến mã độc, phần mềm quảng cáo và phần mềm di động không mong muốn; phát hiện tổng cộng hơn 306.000 gói cài đặt độc hại, với 306.070 mẫu được ghi nhận.

Trong số này có 439 gói cài đặt liên quan đến mã độc tống tiền Trojan trên thiết bị di động. Các mã độc cửa hậu được cài đặt sẵn (preinstalled backdoor) trong phần mềm cơ sở (firmware) của thiết bị ngay từ quá trình sản xuất, điển hình như Triada và Keenadu, nằm trong nhóm các mối đe dọa di động được phát hiện thường xuyên nhất.

Báo cáo nhấn mạnh, qua các số liệu trên cho thấy điện thoại thông minh không còn là mục tiêu thứ yếu của tội phạm mạng mà đã trở thành một trong những mục tiêu tấn công chính. Người dùng hiện nay lưu trữ nhiều thông tin cá nhân, mật khẩu, trò chuyện riêng tư, hình ảnh và dữ liệu liên quan đến công việc trên điện thoại. Thói quen này khiến thiết bị di động trở thành mục tiêu đặc biệt hấp dẫn với tội phạm mạng.

Những phát hiện mới cho thấy xu hướng đáng lo ngại được ghi nhận trong năm 2025 vẫn đang tiếp diễn. Cụ thể, trong năm 2025, các giải pháp của Kaspersky đã ngăn chặn hơn 14 triệu cuộc tấn công nhằm vào thiết bị di động trên toàn cầu, trung bình khoảng 1,17 triệu cuộc tấn công mỗi tháng.

Trong quý 1/2026, dữ liệu từ Kaspersky Security Network đã phát hiện 162.275 gói cài đặt mã độc Trojan ngân hàng mới trên thiết bị di động, gấp hơn hai lần tổng số ghi nhận trong cả năm 2024 và tương đương khoảng hai phần ba tổng số của cả năm 2025.

Loại mã độc này chiếm 52,96% tổng số ứng dụng di động độc hại được phát hiện trong quý, tăng từ mức khoảng 31% tính chung cả năm 2025.

Ngoài ra, một nghiên cứu riêng của hãng bảo mật này về các vụ lừa đảo qua ứng dụng nhắn tin, mang tên The Great Messaging Heist, cho thấy chỉ một tin nhắn lừa đảo thành công cũng có thể khiến nạn nhân thiệt hại trung bình 733 USD.

Hơn một nửa số vụ lừa đảo thành công (52%) diễn ra trong chưa đầy 30 phút, kể từ lúc kẻ gian tiếp cận nạn nhân lần đầu cho đến khi lấy được tiền hoặc dữ liệu cá nhân. Trong khi đó, 66% nạn nhân tin rằng kẻ gian đã sử dụng AI để lừa mình.

Trong số này, hình thức phổ biến nhất là tin nhắn do AI soạn thảo (42%), tiếp đến là giọng nói được tạo hoặc sao chép bằng AI (31%) và hình ảnh hoặc video giả mạo bằng công nghệ deepfake (25%).

Ông Choon Hong Chee, Giám đốc Kênh Người tiêu dùng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại Kaspersky, cho hay tội phạm mạng đang tăng cường sử dụng các kỹ thuật tinh vi để phát tán ứng dụng độc hại trên thiết bị di động, thông qua các kho ứng dụng không chính thức, liên kết lừa đảo, chương trình tặng quà giả mạo, ứng dụng hợp pháp đã bị chỉnh sửa, các chiến dịch quảng cáo độc hại và hình thức lừa đảo trên thiết bị di động nhằm dụ người dùng cung cấp thông tin nhạy cảm.

Công ty bảo mật này cũng khuyến nghị người dùng chỉ cài đặt ứng dụng từ các kho ứng dụng đáng tin cậy; tránh nhấp vào các liên kết đáng ngờ hoặc chương trình khuyến mãi không rõ nguồn gốc.

Đồng thời thường xuyên cập nhật hệ điều hành và ứng dụng; xác minh yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân nhận được qua các nền tảng nhắn tin; và sử dụng giải pháp bảo mật chuyên dụng cho thiết bị di động để phát hiện hoạt động gây hại theo thời gian thực.