Trí tuệ nhân tạo đang được TP. Hồ Chí Minh đưa vào điều hành giao thông, từ điều khiển đèn tín hiệu đến phân tích lưu lượng và dự báo ùn tắc, đồng thời mở ra hướng trao đổi kinh nghiệm đô thị thông minh với các nước ASEAN…

TP. Hồ Chí Minh đang từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu thời gian thực và bản sao số để hỗ trợ tổ chức giao thông linh hoạt hơn.

KẾT NỐI DỮ LIỆU, NÂNG NĂNG LỰC ĐIỀU HÀNH

Theo Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, Thành phố đang thí điểm ứng dụng AI tại một số nút giao như Hàng Xanh, Ngã 5 Đài Liệt Sỹ, các đại lộ Phạm Văn Đồng, Võ Văn Kiệt và Mai Chí Thọ. Công nghệ được sử dụng để đo đếm, phân tích lưu lượng phương tiện, hỗ trợ điều chỉnh đèn tín hiệu và dự báo tình hình giao thông.

Việc ứng dụng AI hướng tới thay đổi cách xử lý ùn tắc, từ phản ứng khi dòng xe đã dồn ứ sang sử dụng dữ liệu để nhận diện nguy cơ và hỗ trợ điều tiết sớm. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối các hệ thống và sự phối hợp giữa các đơn vị vận hành.

Thành phố nghiên cứu kết nối hệ thống đèn tín hiệu bên trong Vành đai 2 với Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị. Cùng với đó, kế hoạch phát triển đô thị thông minh giai đoạn 2026 - 2030 định hướng tích hợp dữ liệu đèn tín hiệu, camera giám sát và tình hình lưu thông, ứng dụng AI để dự báo ùn tắc, tai nạn và sự cố.

Mục tiêu đến năm 2027, hệ thống đèn tín hiệu và giám sát tại các tuyến đường, nút giao trọng điểm được kết nối với hệ thống điều hành tập trung. Đến năm 2030, ít nhất 70% nút giao chính trong đô thị được định hướng sử dụng điều khiển tín hiệu thông minh, còn các tuyến trục chính được giám sát theo thời gian thực.

Ngoài lĩnh vực giao thông đường bộ, Thành phố còn ứng dụng bản sao số trong quản lý giao thông và vận tải hành khách công cộng; thử nghiệm AI giám sát thi công tại các nút giao An Phú và Tân Vạn. Công nghệ cũng được sử dụng để hỗ trợ điều chỉnh biểu đồ giờ xe buýt, góp phần nâng cao khả năng tổ chức vận tải theo nhu cầu thực tế.

Những ứng dụng này nằm trong chương trình chuyển đổi số của ngành xây dựng và định hướng phát triển đô thị thông minh. Song song với việc đầu tư công nghệ, thành phố cần bảo đảm dữ liệu giữa các hệ thống được cập nhật và chia sẻ đồng bộ để phục vụ điều hành.

KẾT NỐI ASEAN TỪ TRAO ĐỔI MÔ HÌNH ĐÔ THỊ THÔNG MINH

Hướng kết nối với các đô thị ASEAN được đặt trong quá trình trao đổi kinh nghiệm và tìm kiếm giải pháp công nghệ phù hợp. Trong năm 2026, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh đã làm việc với đoàn công tác Đại học Chulalongkorn của Thái Lan về chiến lược đô thị thông minh và hệ thống “Một định danh” (One ID), trao đổi cách triển khai công nghệ và tích hợp dữ liệu trong quản lý đô thị.

Trong lĩnh vực giao thông, một hướng ứng dụng khác là hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt và vé điện tử liên thông nhiều phương thức vận tải. Theo thông tin của Sở Xây dựng, thành phố hướng tới tích hợp thanh toán cho metro, xe buýt, buýt sông và xe đạp công cộng, với các hình thức như thẻ, ví điện tử và mã QR.

Khi được triển khai đồng bộ, hệ thống này có thể tạo thuận lợi cho hành khách chuyển đổi giữa các phương tiện, đồng thời cung cấp thêm dữ liệu phục vụ quản lý nhu cầu đi lại. Đây cũng là kinh nghiệm có thể trao đổi với các đô thị trong khu vực đang phát triển giao thông công cộng và dịch vụ số.

Việc tăng kết nối với ASEAN hiện nên được hiểu theo hướng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và mô hình công nghệ, không đồng nghĩa hệ thống điều hành giao thông của TP. Hồ Chí Minh đã kết nối trực tiếp với các thành phố trong khu vực.

Trong giai đoạn 2025 - 2030, thành phố xác định 98 công trình, dự án giao thông và hạ tầng kỹ thuật trọng điểm. Bên cạnh đầu tư hạ tầng, việc đưa AI và dữ liệu vào điều hành là một hướng nâng cao hiệu quả khai thác mạng lưới hiện hữu, đồng thời tạo cơ sở để thành phố tiếp tục trao đổi kinh nghiệm phát triển đô thị thông minh với các đối tác ASEAN.