Phục dựng Chính điện Kính Thiên cùng không gian liên quan là nhiệm vụ quan trọng, mở đầu cho việc thực hiện tầm nhìn Trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long đến năm 2035, trên nền tảng tầm nhìn 100 năm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội…

Sáng ngày 29/09/2026, Lễ khởi công Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên đã diễn ra tại Khu di sản Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội. Dự án được chuẩn bị trên cơ sở 15 năm nghiên cứu liên ngành về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc, di sản phi vật thể và đối chiếu với các trường hợp trong khu vực; từng bước phục hồi trục Hoàng Đạo, tiếp nối "biểu tượng quyền lực tối cao" của Hoàng Thành Thăng Long và quốc gia Đại Việt thế kỷ 15 -18.

Lễ khởi công đã diễn ra trang trọng với sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, TP. Hà Nội; đại diện UNESCO và các chuyên gia trong nước, quốc tế. Lễ khởi công do UBND TP. Hà Nội tổ chức, trong khuôn khổ Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực diễn ra từ ngày 27/9 đến 1/10.

Dự án thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030, kinh phí hơn 1.680 tỷ đồng. Chủ đầu tư là Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, đơn vị thi công Tập đoàn Sun Group. Phạm vi thực hiện dự án khoảng 10.700 m2, gồm nền Điện Kính Thiên, sân Đan Trì, sân phía đông, tây, nam, sân vườn phía bắc đến nhà D67.

Các hạng mục chính gồm: bảo quản, tu bổ, phục hồi các thành phần gốc; phục dựng Điện Kính Thiên và không gian liên quan, cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.

Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết Hà Nội xác định bảo tồn di sản phải trở thành bộ phận hữu cơ trong chiến lược phát triển Thủ đô. Trong tầm nhìn phát triển Thủ đô trăm năm, “Văn hiến-Bản sắc-Sáng tạo” không chỉ là những giá trị cần gìn giữ, mà phải trở thành nguồn lực cho phát triển. 

Ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh dự án được triển khai trong không gian di sản thế giới và trên khu vực chứa các tầng văn hóa khảo cổ quan trọng, do đó yêu cầu hàng đầu là bảo đảm tính khoa học, thận trọng. "Tiến độ phải được bảo đảm, nhưng tuyệt đối không được đánh đổi tính xác thực, tính toàn vẹn và sự an toàn của di sản", ông Thắng nói.

Chủ tịch thành phố yêu cầu chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, thi công và giám sát tuân thủ hồ sơ được phê duyệt cùng các yêu cầu chuyên môn về bảo tồn. Nếu phát hiện yếu tố khảo cổ mới hoặc những vấn đề chưa đủ cơ sở khoa học để xử lý, các đơn vị phải chủ động khoanh vùng để chờ tham vấn từ nhà khoa học; tuyệt đối không tự ý xử lý, không vì tiến độ trước mắt mà làm ảnh hưởng đến giá trị vĩnh cửu của di tích.

Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới, đánh giá quá trình nghiên cứu, tư liệu hóa, tham vấn và đối thoại về phục dựng Điện Kính Thiên từ năm 2023 là sự hợp tác mẫu mực. Theo ông Lazare Eloundou Assomo, giá trị của Khu Trung tâm hoàng thành Thăng Long không chỉ nằm ở các dấu tích khảo cổ và công trình lịch sử, mà còn ở những lớp lịch sử, ký ức, truyền thống được lưu giữ cùng mối liên hệ của di sản với người dân Hà Nội.

Được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa thế giới năm 2010, Trung tâm Hoàng thành Thăng Long hội tụ những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, khảo cổ và kiến trúc, phản ánh tiến trình hơn 1.000 năm của Thăng Long - Hà Nội. Trong đó, Điện Kính Thiên giữ vị trí đặc biệt: là trung tâm của Cấm thành Thăng Long, nơi các hoàng đế cử hành lễ thiết triều và những hoạt động chính trị, ngoại giao quan trọng của đất nước. Công trình là biểu tượng của hoàng gia, đồng thời, lưu giữ dấu ấn về lịch sử quốc gia Đại Việt.

Sau khi hình thành, không gian Chính Điện Kính Thiên được kỳ vọng trở thành một không gian văn hóa - lịch sử có sức lan tỏa. Tại đây, di sản có thể được diễn giải qua nhiều hoạt động, góp phần nâng cao trải nghiệm của khách tham quan, phát triển du lịch.

Tiếp nối kinh nghiệm quý báu từng tích lũy khi tham gia trùng tu, tôn tạo các công trình lịch sử đòi hỏi sự thận trọng cao độ của Hà Nội như Bắc Bộ Phủ và Cổng Trại Bảo an binh (bên Nhà hát Hồ Gươm), Sun Group cam kết huy động nguồn lực tối ưu, phối hợp chặt chẽ cùng chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và các chuyên gia để tuân thủ nghiêm ngặt phương án được phê duyệt cũng như bảo vệ tuyệt đối di tích gốc.

Phát biểu nhận nhiệm vụ tại sự kiện lịch sử này, ông Trần Minh Sơn, Thành viên Hội đồng sáng lập, Phó Chủ tịch Thường trực HĐQT Tập đoàn Sun Group, bày tỏ niềm vinh dự và tự hào sâu sắc khi Tập đoàn được Đảng, Nhà nước và Thành phố tin tưởng trao cơ hội thực hiện dự án tại nơi "mỗi viên gạch, mỗi phiến đá đều chất chứa ký ức hơn 1300 năm lịch sử".

Ông Trần Minh Sơn khẳng định: "Sun Group xin cam kết bằng tất cả trách nhiệm và tâm huyết, để hoàn thành công trình, bảo đảm tuyệt đối về chất lượng và tiến độ, xứng đáng với niềm tin được giao phó và với di sản mà tiền nhân đã để lại".

Điện Kính Thiên được xây dựng năm 1428 dưới thời Lê Thái Tổ trên nền các cung điện thời Lý - Trần và hoàn thiện dưới thời Lê Thánh Tông. Năm 1816, vua Gia Long cho xây điện Long Thiên tại khu vực nền Kính Thiên làm hành cung. Đến năm 1886, điện bị phá để xây dựng công trình quân sự của Pháp...

Năm 2011, các nhà khảo cổ đã thám sát khoảng 100 m2 quanh thềm rồng điện Kính Thiên và phát hiện các dấu tích móng, dầm, nền gạch của nhiều thời kỳ. Từ năm 2022 đến nay, tổng diện tích khai quật khu vực trung tâm đã hơn 10.000 m2. 

Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo tồn Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long. Từ nền tảng nghiên cứu và quá trình triển khai dự án, thành phố Hà Nội có thêm điều kiện phát triển các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục di sản, đưa giá trị của Hoàng thành Thăng Long đến gần hơn với công chúng.