Hoạt động nuôi ngao trái phép của các hộ dân không chỉ gây ra các mâu thuẫn, làm mất an ninh trật tự khu vực mà còn ảnh hưởng tới công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trên biển.

Vừa qua, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã công bố văn bản số 4144/UBND-KS về việc trả lời 15 kiến nghị của các hộ dân nuôi ngao trái phép trên địa bàn quận Hải An và huyện Kiến Thụy.

Theo thông tin của UBND thành phố Hải Phòng, hiện nay, tất cả các hộ dân nuôi ngao trên khu vực biển đều không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép và giao, cho thuê đất mặt nước, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật. Mặt khác, hầu hết diện tích đang nuôi trên địa bàn huyện Kiến Thụy và quận Hải An chồng lấn vào các quy hoạch được duyệt (Quy hoạch khoáng sản, Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam).

Hoạt động nuôi ngao trái phép của các hộ dân không chỉ gây ra các mâu thuẫn, làm mất an ninh trật tự khu vực mà còn ảnh hưởng tới công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trên biển.

Căn cứ vào số liệu kiểm tra, rà soát của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các đơn vị liên quan, hiện trên địa bàn quận Hải An có 726,36 ha/27 hộ nuôi; 03 mỏ cát chồng lấn với hoạt động nuôi ngao, với diện tích khoảng 166,28ha.

Tại huyện Kiến Thụy, diện tích nuôi trồng ngao khoảng 2.557,5 ha/89 hộ (trong đó diện tích đã được huyện quy hoạch là 750 ha/20 hộ nuôi; diện tích còn lại là ngoài quy hoạch với khoảng 69 hộ nuôi). Đồng thời, khu vực này chồng lấn khoảng 386 ha/24 hộ với 06 mỏ cát đã được UBND thành phố cấp phép khai thác.

Các hộ dân nuôi ngao tại khu vực ven biển huyện Kiến Thụy là tự phát; ban đầu các hộ nuôi ngao với quy mô, diện tích nhỏ, sau đó đã tự mở rộng diện tích nuôi và lấn ra phía ngoài biển không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép; chồng lấn vào khu vực của các tổ chức đã được UBND thành phố giao, cho thuê để khai thác cát theo quy định.

Năm 2011, UBND xã Đại Hợp bắt đầu triển khai rà soát các hộ nuôi ngao vùng ven biển huyện Kiến Thụy, tại thời điểm này, có 32 hộ nuôi ngao với diện tích 147,1 ha/30 chòi. UBND huyện Kiến Thụy đã có Thông báo số 282TB-UBND ngày 16/12/2011, chỉ cho phép các hộ tiếp tục nuôi thả trên diện tích cũ tại khu vực trên đến hết vụ nuôi, nghiêm cấm việc tự ý cắm thêm lưới cây và thả thêm giống.

Đến ngày 18/08/2017, UBND huyện Kiến Thụy tiếp tục ban hành Công văn số 1295/UBND-NN yêu cầu các hộ dân dừng ngay việc đầu tư, mở rộng diện tích nuôi thả ngao mới tại bãi triều ven biển xã Đại Hợp. Tuy nhiên, các hộ vẫn vẫn tiếp tục mở rộng diện tích nuôi ngao.

Ngày 24/08/2018, UBND huyện Kiến Thụy đã ban hành Quyết định số 635/ QĐUBND phê duyệt Quy hoạch chi tiết phát triển nuôi ngao vùng ven biển huyện Kiến Thụy với diện tích được quy hoạch là 750ha. UBND huyện đã công khai quy hoạch tại trụ sở Ủy ban nhân dân các xã Đại Hợp, Đoàn Xá từ năm 2018, thông báo để các hộ dân có nhu cầu nuôi ngao đăng kí. Tuy nhiên, đến tháng 6 năm 2021 vẫn không có hộ nào đăng kí, nộp hồ sơ đề nghị thuê đất mặt nước ven biển, giao khu vực biển để nuôi ngao tại khu vực đã được quy hoạch.

Theo báo cáo của các đơn vị liên quan, các hộ nuôi ngao tại khu vực ven biển quận Hải An và huyện Kiến Thụy chưa cung cấp được các văn bản, giấy tờ pháp lý thể hiện quyền hợp pháp được nuôi ngao tại các khu vực này; các cơ quan nhà nước đã rà soát lại các các văn bản thông báo trước đây, cả 2 địa phương đều đã có văn bản yêu cầu các hộ dân dừng nuôi ngao từ nhiều năm nay, nhưng các hộ vẫn cố tình không thực hiện.

Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Tùng khẳng định, các hộ dân nuôi ngao trên địa bàn này đang vi phạm một số quy định của pháp luật. Đó là: không được các cơ quan có thẩm quyền cho phép nuôi ngao; cản trở việc sử dụng đất, khai thác khoáng sản cát của các tổ chức đã được cơ quan quản lý nhà nước cấp phép.

Để xử lý tình trạng này, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu UBND quận Hải An và UBND huyện Kiến Thụy tiếp tục thực hiện việc di dời, giải tỏa các hộ nuôi ngao ra khỏi khu vực mỏ cát và xung quanh khu vực mỏ cát đã được cấp phép; Hoàn thiện hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính đối với các hộ nuôi ngao không phép theo đúng quy định của pháp luật; Buộc di dời, tháo dỡ công trình nuôi thủy sản vi phạm, buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu trước khi vi phạm; Buộc trả lại phần diện tích đất sử dụng không phù hợp, nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm đó.

Trường hợp các hộ không tự di dời, cơ quan chức năng sẽ tổ chức cưỡng chế thực hiện Quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định. Trường hợp không đồng ý với các quyết định hành chính của Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng và các cơ quan, đơn vị liên quan, các hộ dân có quyền khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật.