Yếu tố quyết định giá trị của một nền tảng AI dành cho báo chí không nằm ở khả năng xử lý dữ liệu đơn thuần mà ở độ tin cậy của nguồn dữ liệu và khả năng bảo mật thông tin...

Tại Chương trình kỷ niệm 35 năm Thời báo Kinh tế Việt Nam/Tạp chí Kinh tế Việt Nam (1991-2026); 06 năm chuyển đổi toàn diện & phát triển nền tảng công nghệ AI - Askonomy diễn ra ngày 26/6, ông Phùng Việt Thắng, Giám đốc Quốc gia của Tập đoàn Intel tại Việt Nam, đã có những chia sẻ về sự giao thoa giữa trí tuệ nhân tạo và báo chí hiện đại, đặc biệt là về nền tảng Askonomy, trên góc độ của một chuyên gia công nghệ.

VỚI NGÀNH BÁO CHÍ, AI THỰC SỰ CÓ THỂ GỌI LÀ “MỘT CƠN BÃO”

“Thay mặt cho một công ty công nghệ, cũng như ngành công nghệ nói chung, tôi xin có một vài chia sẻ về ứng dụng AI trong ngành báo chí của chúng ta, và đặc biệt xin nói thêm một chút nhận xét liên quan đến sản phẩm cụ thể mà Tạp chí Kinh tế Việt Nam đã nghiên cứu, chuẩn bị trong những năm vừa qua và đã giới thiệu thời gian gần đây”, ông Phùng Việt Thắng nói.

Ông Thắng cho biết AI là một làn sóng công nghệ vô cùng mạnh mẽ, thậm chí có thể gọi là một “cơn bão”.

“Nhưng loài người đã vượt qua rất nhiều cơn bão như vậy và chắc chắn sẽ tiếp tục sống sót qua cơn này. Điều quan trọng là chúng ta vượt qua nó như thế nào, và đối với AI, một công nghệ có những đặc thù rất lớn”.

Lãnh đạo Intel Việt Nam cho rằng với ngành báo chí, AI thực sự có thể gọi là “một cơn bão”.

Thứ nhất, AI tấn công vào đúng góc độ sống còn của nghề báo, đó chính là thông tin.

“Tại sao lại có thể nói như vậy? Bởi vì AI có thể thu thập và tìm hiểu một khối lượng thông tin khổng lồ, vượt xa trí tuệ con người”, ông Thắng nói. “Lượng thông tin mà AI xử lý có thể tính bằng hàng triệu, thậm chí hàng tỷ bài báo và các thông tin liên quan đến một chủ đề, tích lũy qua hàng chục năm. Không có năng lực cá nhân nào của con người có thể đạt được trình độ đó”.

Thứ hai, AI có năng lực phân tích và tổng hợp tốt hơn con người rất nhiều, nhờ sở hữu một lượng dữ liệu vô cùng lớn, và dữ liệu càng lớn thì càng có khả năng đưa ra nhiều thông tin cho một chủ đề. AI lại không cần nghỉ ngơi, có thể làm việc 24/24, có thể đưa ra kết quả với tốc độ mà một người hay một nhóm người dù tập trung đến đâu cũng không thể nhanh được như vậy.

Theo ông Thắng, nếu đứng riêng biệt và so sánh trực tiếp với con người thì AI chiếm ưu thế. Nhưng biến AI thành công cụ, tìm cách sống chung và tận dụng công cụ đó để làm cho công việc, cuộc sống và các ngành nghề trở nên dễ dàng và tốt đẹp hơn. Đó chính là nhiệm vụ của con người.

Với nghề báo, AI có thể tốt ở một số góc độ nhất định. Nhưng khi đi sâu vào việc sử dụng và ứng dụng AI, sẽ thấy AI cũng có những điểm yếu vô cùng quan trọng.

Thứ nhất, AI là tạo ra ảo giác. Bản thân AI “cũng ảo giác”, rằng AI nắm được tất cả thông tin, lọc được tất cả thông tin và đưa ra thông tin chính xác, nhưng đó là ảo giác.

Thứ hai là mức độ tin cậy, cũng như các nguồn dữ liệu chưa được kiểm chứng, và hơn nữa còn hoàn toàn có khả năng vi phạm bản quyền.

Điểm yếu thứ ba là AI không có tính nhân văn, không có đạo đức nghề nghiệp. Chính vì vậy, AI chắc chắn sẽ không thể thay thế được con người.

TÍNH BẢO MẬT THEO HAI CHIỀU ASKONOMY

Ông Phùng Việt Thắng cho rằng nghề báo, cũng như những nghề khác, sẽ cần một công cụ như AI, một nền tảng như AI. Nhưng ai sẽ là người đưa ra nền tảng đó, ai là người tạo ra công cụ đó theo đúng nhu cầu của nghề?

“Không ai khác có thể làm tốt hơn chính các anh chị nhà báo và những người làm ra các công cụ đó để phục vụ các anh chị”, ông Phùng Việt Thắng nói và đề cập đến sản phẩm Askonomy của Tạp chí Kinh tế Việt Nam, sau 6 năm được kiểm định thực tiễn và mức độ tin cậy.

Chia sẻ “sẽ cố gắng nhận xét một cách khách quan nhất” về Askonomy, ông Phùng Việt Thắng cho biết đây là ứng dụng tác nghiệp rất phù hợp với từng nhà báo cũng như tác nghiệp trong một tòa soạn. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn, Askonomy không chỉ là những ứng dụng rời rạc, mà được đóng gói một cách có liên kết, tích hợp chặt chẽ với nhau, dùng chung nền tảng công nghệ, dùng chung nền tảng dữ liệu, đặc biệt là được tích hợp vào đúng quy trình làm việc thực tế.

Chính vì thế, đây là một ứng dụng tổng hợp tất cả những gì cần thiết, từ mức độ nhà báo hiện trường, đến biên tập viên, đến tòa soạn, tất cả được tích hợp với nhau một cách trơn tru, để đảm bảo dữ liệu được đưa ra một cách khoa học nhất, nhanh nhất, thời sự nhất, nhưng đồng thời vẫn đảm bảo tính tư vấn và tham vấn rất cao.

“Về mặt công nghệ, tôi muốn nhấn mạnh một thách thức mà đội ngũ phát triển đã vượt qua, đó là làm thế nào để huấn luyện một mô hình mà khi đưa dữ liệu từ các tòa soạn khác nhau vào, nó sẽ cho ra những kết quả phù hợp chính xác với dữ liệu đó, chứ không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố ngoài hay các nguồn thông tin khác. Đây là một đặc điểm rất quan trọng”, ông Thắng nói.

Điểm quan trọng thứ hai được chuyên gia Intel đề cập là tính bảo mật.

“Đây là tính bảo mật theo hai chiều: thông tin bên ngoài không ảnh hưởng đến chúng ta, và ngược lại, thông tin của chính chúng ta, đó là giá trị và lợi thế riêng của từng tòa soạn, cũng không bị lộ ra bên ngoài. Như vậy vừa đảm bảo tính trong sạch của dữ liệu, vừa đảm bảo tính trung thực của dữ liệu, đồng thời tôn trọng cách làm báo riêng của mỗi nhà báo, mỗi tòa soạn. Theo tôi, đây là những đặc điểm vô cùng quan trọng”, ông Phùng Việt Thắng nói.