Liên minh châu Âu (EU) dự kiến hoãn triển khai kế hoạch áp thuế quan trả đũa với hàng hóa Mỹ với hy vọng sẽ sớm đạt được một thỏa thuận trước ngày 1/8 - thời hạn thuế đối ứng 30% của Tổng thống Mỹ Donald Trump với hàng hóa EU có hiệu lực...

Ngày 13/7, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cho biết việc áp dụng thuế quan đối với 21 tỷ euro hàng hóa Mỹ vào EU mỗi năm, bao gồm các mặt hàng như thịt gà, xe máy và quần áo - vốn dự kiến có hiệu lực vào ngày 15/7 - sẽ được hoãn tới “đầu tháng 8”.

“Chúng tôi luôn rõ ràng lập trường ưu tiên các giải pháp được đưa ra thông qua đàm phán với Mỹ. Điều này vẫn luôn đúng”, bà von der Leyen phát biểu.

Trước đó, vào ngày 12/7, ông Trump thông báo sẽ áp thuế quan 30% với hàng hóa EU và Mexico - hai đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ - từ ngày 1/8.

Các nhà lãnh đạo EU hiện có quan điểm trái chiều về việc liệu khối này có nên nhanh chóng thúc đẩy một thỏa thuận khung với Mỹ, tương tự như cách Anh đã làm, hay là tiếp tục đàm phán với hy vọng đạt được những điều khoản tốt hơn.

Chia sẻ với tờ báo Financial Times, một số quan chức cấp cao EU tin rằng ông Trump sẽ không thực hiện lời đe dọa áp thuế 30%. Brussels hiện đang hiểu lời đe dọa này là hành động nhằm gây áp lực với EU trong các cuộc đàm phán thương mại song phương.

Theo một quan chức khác, giới đầu tư Mỹ sẽ có phản ứng đặc biệt tiêu cực trước hành động thuế quan mạnh tay như vậy đối với một đối tác quan trọng như EU, và ông Trump chắc chắn không muốn điều đó.

“Chúng tôi đặt niềm tin và thị trường”, vị quan chức chia sẻ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz bày tỏ hy vọng rằng EU có thể ký kết một thỏa thuận “hợp lý” với Mỹ. Phát biểu trên kênh truyền hình nhà nước Đức ARD ngày 13/7, ông Merz cho biết đã trao đổi với bà von der Leyen, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và ông Trump vào hôm 11/7 và các bên nhất trí sẽ dành hai tuần tới để tìm giải pháp.

“Các cuộc đàm phán đã có tiết triển tốt”, ông Merz cho biết. “Chúng tôi cũng thấy điều này ở các quốc gia khác - Canada và Trung Quốc cũng nhận được được thư như chúng tôi. Sau cùng, dù không phải luôn luôn nhưng thường sẽ có những giải pháp lợp lý”.

Chia sẻ với tờ báo Süddeutsche Zeitung trước đó, Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil nói rằng: “Không cần có thêm bất kỳ mối đe dọa hay sự khiêu khích nào vào lúc này. Điều chúng ta cần là một EU đang nỗ lực tiếp tục đàm phán nghiêm túc và có mục tiêu với Mỹ”.

Tuy nhiên, ông Klingbeil cũng cảnh báo rằng nếu các cuộc đàm phán không đi đến một giải pháp công bằng, EU sẽ phải hành động đáp trả để bảo vệ người lao động và doanh nghiệp châu Âu.

Ngoài danh sách ban đầu về các mặt hàng Mỹ sẽ bị áp thuế quan trả đũa, EC - cơ quan điều hành chính sách thương mại của EU - cũng đã tham vấn về một gói thuế quan áp dụng với 95 tỷ euro hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, bao gồm máy bay, rượu và thực phẩm. Một gói chính sách như vậy cần có sự đồng thuận của tất cả các quốc gia thành viên.

Theo hai quan chức ngoại giao của EU, giá trị hàng hóa trong gói chính sách này đã được giảm xuống còn 72 tỷ euro, sau khi một số nước đề xuất loại bỏ một số mặt hàng nhạy cảm. Dự kiến, EC sẽ gửi gói thuế quan trả đũa thứ hai này để các nước thành viên EU phê duyệt vào ngày thứ Hai (14/7).

Bà Von der Leyen cho biết EC sẽ tiếp tục chuẩn bị danh sách biện pháp trả đũa thứ hai nhưng sẽ không sử dụng “công cụ chống cưỡng bách kinh tế” (ACI) - một công cụ cho phép EU thực hiện biện pháp nhằm vào các dịch vụ của Mỹ như cấm doanh nghiệp nước này tham gia vào các hợp đồng mua sắm công.

“Công cụ này được tạo ra cho những tình huống đặc biệt, và chúng tôi vẫn chưa ở trong tình huống như vậy”, Chủ tịch EC cho biết và nói thêm rằng bây giờ là lúc để đàm phán.

Phát biểu này của bà Von der Leyen được đưa ra khi bà công bố một “thỏa thuận chính trị” về một hiệp định thương mại tự do giữa EU và Indonesia sau 9 năm đàm phán.

Thỏa thuận này, dự kiến hoàn tất vào tháng 9 tới, cần có sự phê chuẩn của đa số quốc gia thành viên EU và Nghị viện châu Âu (EP). Thương mại hàng hóa giữa EU và Indonesia đạt 27,3 tỷ euro trong năm 2024, trong đó EU xuất khẩu 9,7 tỷ euro và nhập khẩu 17,5 tỷ euro.

“Tôi rất vui mừng khi trong một kỷ nguyên bất ổn và hỗn loạn như hiện nay, chúng ta đang trở thành tấm gương đúng đắn”, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto phát biểu, đề cập tới việc đạt thỏa thuận với EU.

Bà von der Leyen cho biết một trọng tâm lớn trong chiến lược thương mại hiện tại của EU là đa dạng hóa giao thương với các đối tác khác ngoài Mỹ. Tuy nhiên, một số tổ chức doanh nghiệp và chính trị gia chỉ trích cách tiếp cận này.

Phó thủ tướng Italy Matteo Salvini, lãnh đạo đảng League cực hữu và là người nhiệt tình ủng hộ việc ông Trump tái đắc cử tổng thống Mỹ, cho rằng Brussels đã hành động sai lầm trong đàm phán với Washington.

“Ông Trump không có lý do gì để tấn công đất nước chúng tôi nhưng một lần nữa chúng tôi phải trả giá cho các chính sách của một EU do Đức dẫn dắt”, đảng League nói trong một thông cáo.

Coldiretti, một hiệp hội doanh nghiệp nông nghiệp có sức ảnh hưởng lớn ở Italy, cũng chỉ trích cách tiếp cận của Brussels trong các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ. Hiệp hội này đồng thời cảnh báo rằng mức thuế quan 30% mà ông Trump đưa ra gần đây sẽ “giáng một đòn chí mạng” với thực phẩm xuất khẩu của Italy và gây thiệt hại ước tính khoảng 2,3 tỷ euro cho các nhà sản xuất Italy.

“Nếu thuế quan được áp dụng vào ngày 1/8, chúng tôi sẽ không thể làm gì ngoài việc chấp nhận sự thất bại hoàn toàn trong chính sách của bà von der Leyen”, ông Ettore Prandini, Chủ tịch của Coldiretti, phát biểu.

Tuy nhiên, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni đêm 13/7 nói rằng bà tin tưởng EU sẽ đạt được thỏa thuận với Mỹ và tránh được mức thuế quan 30%.

“Một cuộc chiến thương mại ở phương Tây sẽ làm suy yếu tất cả chúng ta trước những thách thức toàn cầu mà tất cả đang đối mặt”, bà Meloni phát biểu. “Châu Âu có đủ sức mạnh kinh tế và tài chính để khẳng định lập trường của mình và đảm bảo đạt được một thỏa thuận công bằng và hợp lý”.