Hàng loạt chủ trương, quyết sách được ban hành trong thời gian gần đây cho thấy quyết tâm của Trung ương và thành phố Hà Nội trong việc đưa Khu công nghệ cao Hòa Lạc trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, động lực tăng trưởng mới của Thủ đô trong kỷ nguyên kinh tế tri thức...

Ý tưởng xây dựng Khu công nghệ cao Hòa Lạc đã được hình thành từ rất sớm, với mục tiêu tạo dựng một trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo theo mô hình các khu công nghệ cao thành công trên thế giới.

Đến nay, Hòa Lạc đã cơ bản hình thành hệ sinh thái khoa học - công nghệ. Nhiều tập đoàn công nghệ lớn trong và ngoài nước như Viettel, FPT, VNPT, Hanwha (Hàn Quốc), Nidec (Nhật Bản) đã có mặt tại đây, cùng với sự hiện diện của các viện nghiên cứu và trường đại học hàng đầu. Và hệ sinh thái này dự kiến sẽ tiếp tục được mở rộng trong giai đoạn tới. 

Theo định hướng phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục đại học của Ủy ban Nhân dân TP.Hà Nội trong quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, khu đô thị đại học Hòa Lạc sẽ được mở rộng, bổ sung thêm khoảng 1.500 ha để đạt tới quy mô 2.500 ha. Khu vực này sẽ tập trung các trường đại học, viện nghiên cứu, trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D), doanh nghiệp công nghệ và các thiết chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo, qua đó hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh.

Dù vậy, theo báo cáo mới đây của Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp TP.Hà Nội, tỷ lệ lấp đầy quỹ đất thương phẩm của Khu công nghệ cao Hòa Lạc hiện mới đạt khoảng 42%. Hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng khoa học - công nghệ, hạ tầng số cũng như hạ tầng xã hội vẫn chưa được đầu tư đồng bộ. 

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Trương Việt Dũng nhấn mạnh rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay chính là tư duy phát triển. Theo kinh nghiệm quốc tế, một khu công nghệ cao chỉ có thể phát triển bền vững khi được xây dựng theo mô hình hệ sinh thái “1+1”, kết hợp giữa công nghệ cao và đô thị hiện đại. 

Mục tiêu cuối cùng là đưa Khu Công nghệ cao Hòa Lạc phát triển theo mô hình đô thị khoa học - công nghệ hiện đại, trở thành trung tâm nghiên cứu, đào tạo, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ hàng đầu cả nước, tạo động lực phát triển cho khu vực phía Tây Thủ đô.

Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định Hà Nội là địa phương tiên phong triển khai nhiều mô hình mới. Đây được xem là cơ hội quan trọng để Thủ đô thu hút dòng vốn đầu tư vào các ngành công nghệ chiến lược, đồng thời tạo điều kiện để Hòa Lạc phát huy vai trò trung tâm khoa học - công nghệ của Hà Nội, mở rộng dư địa tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 02-NQ/TW năm 2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội, đặt nhiệm vụ xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ số và dịch vụ giá trị cao, với các chính sách hỗ trợ đột phá hàng đầu khu vực, phát huy vai trò dẫn dắt quốc gia, từng bước nâng tầm khu vực và quốc tế.

Trong đó, lấy Khu Công nghệ cao Hòa Lạc làm hạt nhân nghiên cứu - phát triển (R&D), thí điểm cơ chế, chính sách, công nghệ mới, áp dụng thử nghiệm có kiểm soát công nghệ, quy trình, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới; thúc đẩy thương mại hoá kết quả nghiên cứu, phát triển khởi nghiệp sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tuy nhiên, bên cạnh được trao những cơ chế vượt trội thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc cũng cần được thay đổi cách đánh giá hiệu quả phát triển. Thay vì chỉ dựa trên tỷ lệ lấp đầy đất hay số lượng dự án đầu tư, các chỉ số phản ánh chất lượng đổi mới sáng tạo cần được đặt ở vị trí trung tâm, như số bằng sáng chế, số doanh nghiệp khoa học, công nghệ được thành lập, doanh thu từ công nghệ lõi, số startup gọi vốn thành công, số sản phẩm được thương mại hóa từ các viện nghiên cứu hay tỷ lệ giá trị gia tăng được tạo ra ngay tại Hòa Lạc. Đây mới là những thước đo phản ánh đúng sức sống của một đô thị khoa học - công nghệ... 

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 29-2026 phát hành ngày 20/07/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-29-2026.html