Niềm vui ban đầu về việc đạt thỏa thuận đã nhường chỗ cho lo ngại về tác động của thỏa thuận đối với nền kinh tế khu vực sử dụng đồng euro...

Đồng euro vừa có phiên giảm giá mạnh nhất từ tháng 5 đến nay so với đồng USD, khi Đức và Pháp bày tỏ lo ngại rằng thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ có thể gây tổn hại cho nền kinh tế khu vực.

Trong phiên giao dịch ngày thứ Hai (28/7), đồng tiền chung châu Âu giảm giá  hơn 1% so với đồng USD và suy yếu 0,8% so với đồng bảng Anh. Sáng nay (29/7), euro hồi giá nhẹ so với USD, giao dịch gần mốc 1 euro đổi 1,16 USD.

Trước đó vào ngày Chủ nhật, EU và Mỹ tuyên bố đạt thỏa thuận thương mại, theo đó Mỹ sẽ áp thuế 15% đối với hầu hết hàng nhập khẩu từ EU. Thỏa thuận này được chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen ca ngợi là “thỏa thuận thương mại lớn nhất từ trước đến nay”, bao trùm gần 44% GDP toàn cầu và giúp ngăn chặn một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Nhưng ngày thứ Hai, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng mức thuế mới nói trên sẽ gây ra “thiệt hại đáng kể” cho nền kinh tế Đức, châu Âu và chính bản thân nước Mỹ - tờ báo Financial Times đưa tin.

“Không chỉ lạm phát sẽ cao hơn mà mức thuế quan đó còn ảnh hưởng đến thương mại xuyên Đại Tây Dương nói chung. Kết quả này không thể làm hài lòng chúng ta. Nhưng đó là kết quả tốt nhất có thể đạt được trong một tình huống nhất định”, ông Merz nói.

Thủ tướng Pháp François Bayrou bi quan hơn, đánh giá rằng thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và EU đánh dấu một “ngày đen tối”, đồng thời nói thêm rằng EU đã “cam chịu khuất phục”.

Dù tăng điểm vào đầu phiên, các thị trường chứng khoán chủ chốt của châu Âu sau đó đã quay đầu giảm mạnh, khi niềm vui ban đầu về việc đạt thỏa thuận nhường chỗ cho lo ngại về tác động của thỏa thuận đối với nền kinh tế khu vực sử dụng đồng euro. Chỉ số Dax của Đức đóng cửa giảm 1,1% trong khi Cac 40 của Pháp giảm 0,4%.  Chỉ số Stoxx Europe 600 giảm 1,8%, dù tăng ở mức tương tự khi mới mở cửa.

Dù giảm mạnh phiên này, đồng euro vẫn tăng giá hơn 12% so với đồng USD từ đầu năm đến nay. Động lực cho sự tăng giá của euro thời gian qua là các kế hoạch chi tiêu quốc phòng của Đức, cũng mối hy vọng của các nhà đầu tư rằng các chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump sẽ khuyến khích một làn sóng kích thích kinh tế ở khu vực đồng euro.

Thỏa thuận thương mại mà EU và Mỹ công bố hôm Chủ nhật đã mang về mức thuế thấp hơn cho EU, chỉ bằng một nửa so với mức thuế 30% mà ông Trump đã đe dọa áp dụng từ ngày 1/8. Nhưng mức thuế mới này vẫn cao gấp 3 lần so với mức thuế trung bình mà Mỹ áp dụng đối với hàng hóa EU trước khi ông Trump công bố kế hoạch thuế quan đối ứng vào đầu tháng 4.

Hiệp hội các nhà sản xuất thép EU cho biết mức thuế 15% của Mỹ đối với hầu hết hàng nhập khẩu từ khối này sẽ đặt thêm “gánh nặng lớn” lên các doanh nghiệp thành viên. Trái lại, Phòng Thương mại Mỹ tại EU hoan nghênh thỏa thuận, nói rằng thỏa thuận “mang lại sự giải tỏa” cho các doanh nghiệp. Nhưng Phòng Thương mại Mỹ cũng nói thêm rằng mức thuế 15% “vẫn đánh dấu sự gia tăng đáng kể chi phí giao dịch” và danh sách hàng hóa hưởng thuế suất bằng 0 của thỏa thuận nên được bổ sung thêm.

Nhà Trắng nói thỏa thuận thương mại Mỹ - EU “mang lại các cải cách cơ cấu lịch sử và những cam kết chiến lược tạo ra lợi ích cho lĩnh vực công nghiệp, người lao động và an ninh quốc gia của Mỹ trong nhiều thế hệ”.

Phản ứng với thỏa thuận này, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết ông ủng hộ thỏa thuận “nhưng không hề nhiệt tình”. Các đảng cực hữu ở Pháp và Đức lập luận rằng thỏa thuận này đã phơi bày sự yếu kém của khối. Bà Alice Weidel - đồng lãnh đạo Đảng Sự lựa chọn thay thế cho nước Đức (Alternative for Germany) của Đức - đăng trên mạng xã hội X rằng thỏa thuận này “không phải là một thỏa thuận, mà là một cái tát đối với người tiêu dùng và các nhà sản xuất châu Âu!”