Từ đầu tháng 3/2026, thị trường xăng dầu Việt Nam đã chứng kiến sự chuyển dịch tích cực sang nhiên liệu sinh học. Nhờ nhu cầu tiêu dùng xăng E5 và E10 tăng nhanh đã kéo theo sự hồi sinh của nhiều nhà máy ethanol từng “đắp chiếu”, đồng thời dần xác lập vị thế “trụ cột” mới cho an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững.

Tại Hà Nội, lượng tiêu thụ xăng sinh học đã tăng đáng kể nhờ giá thành thấp hơn từ 3.000 - 5.000 đồng/lít so với xăng khoáng truyền thống. Điều này đã tạo động lực cho các nhà máy ethanol, như Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dầu khí Miền Trung tại Quảng Ngãi, hoạt động trở lại sau thời gian dài "đắp chiếu".

Chương trình phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam được khởi động từ năm 2012 với mục tiêu giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ, chỉ có một số ít nhà máy hoạt động ổn định. Từ tháng 3/2026, nhu cầu xăng sinh học tăng cao đã thúc đẩy các nhà máy như Nhà máy Lọc dầu Dung Quất tiếp nhận ethanol để phối trộn xăng E10, góp phần gia tăng nguồn cung trong nước.

Việt Nam đã triển khai phân phối xăng sinh học E5 RON92 trên toàn quốc từ năm 2018 và thí điểm xăng E10 RON95 từ năm 2025. Từ ngày 1/6/2026, xăng khoáng truyền thống sẽ không còn được phép lưu hành, chỉ còn xăng E5 và E10. Điều này giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu xăng dầu và ổn định giá cả. Dự kiến từ năm 2027, nhu cầu ethanol của Việt Nam sẽ cần khoảng 1,1 triệu m3 mỗi năm, trong khi sản lượng nội địa chỉ đáp ứng được 45% nhu cầu, phần còn lại sẽ nhập khẩu từ Mỹ và Brazil.

Phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn mở ra đầu ra ổn định cho nông sản. Hiện nay, các nhà máy ethanol tiêu thụ khoảng 1,3 triệu tấn sắn lát khô mỗi năm, tương đương 25% sản lượng. Tuy nhiên, diện tích trồng sắn đang có xu hướng thu hẹp, do đó cần mở rộng nghiên cứu và quy hoạch sang các nguồn nguyên liệu khác như ngô, cám gạo và phụ phẩm nông nghiệp. Việc tận dụng các nguồn nguyên liệu này không chỉ giảm áp lực lên đất đai mà còn gia tăng giá trị cho ngành lúa gạo, hướng tới mô hình sản xuất tuần hoàn và bền vững. Để phát triển vùng nguyên liệu ổn định, cần xây dựng cơ chế liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân, đảm bảo lợi ích kinh tế cho người trồng.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 13-2026 phát hành ngày 30/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-13-2026.htm