Dù Bộ Tài chính khẳng định cách tính thuế nhập khẩu xăng dầu hiện nay là hợp lý nhất nhưng Hiệp hội Xăng dầu vẫn cho rằng “còn bộc lộ những bất cập lớn hơn”

Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (Vinpa) vừa có công văn gửi Bộ Tài chính tiếp tục kiến nghị thực hiện thuế nhập khẩu đối với xăng là 10% theo FTA Việt Nam - Hàn Quốc, đối với các mặt hàng dầu là 0% theo ATIGA, và áp mức thuế này vào tính giá cơ sở để điều hành giá bán lẻ xăng dầu.

Để bù đắp thiếu hụt do giảm thuế nhập khẩu theo lộ trình cắt giảm thuế cam kết, Vinpa kiến nghị Bộ Tài chính tăng thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường theo tỷ lệ phù hợp với mức độ giảm thuế nhập khẩu.

Tại công văn này, bình luận về phương pháp tính thuế nhập khẩu bình quân gia quyền đang được áp dụng, Vinpa cho rằng “còn bộc lộ những bất cập lớn hơn” và cũng không đúng với Nghị định 83 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu.

“Cả Nghị định 83 và Thông tư 39 đều quy định cụ thể chi tiết, minh bạch từng yếu tố chứ không quy định thuế nhập khẩu bình quân gia quyền theo quý để hình thành giá cơ sở”, Vinpa khẳng định.

Về thực tế triển khai, theo Vinpa, khi Bộ Tài chính áp thuế bình quân gia quyền 18,35% đối với xăng và 2,32% đối với dầu diesel thì mức chênh lệch thuế nhập khẩu vẫn còn lớn, làm cho giá cơ sở ở mức cao. Theo đó, giá bán lẻ cũng ở mức cao, không có lợi cho người tiêu dùng.

Cách áp thuế nhập khẩu bình quân gia quyền cũng được đánh giá là không phản ánh đầy đủ diễn biến giữa giá thế giới và giá trong nước, cụ thể trong kỳ điều hành đầu tiên của quý 2/2016 áp dụng mức thuế bình quân gia quyền, giá dầu diesel trong nước đã diễn biến ngược lại với giá thế giới.

Tại thời điểm đó, giá diesel thế giới giảm 0,4% thì diesel trong nước phải tăng sử dụng quỹ bình ổn từ 938 đồng lên 1.017 đồng/lít mới giữ nguyên được giá bán lẻ.

“Tính công khai, minh bạch của cách áp thuế nhập khẩu bình quân gia quyền không thuyết phục được người tiêu dùng, giới chuyên gia, các phương tiện truyền thông và các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Dư luận cho rằng, cơ quan quản lý nhà nước vẫn còn dùng những biện pháp hành chính để can thiệp vào thị trường xăng dầu trong nước trong khi Nghị định 83, Thông tư 39 đã quy định và hướng dẫn cụ thể”, văn bản nêu rõ.

Liên quan đến điều hành giá xăng dầu, trước dư luận trái chiều, mới đây Bộ Tài chính đã có phản hồi chính thức về cách tính thuế nhập khẩu xăng dầu theo bình quân gia quyền đang áp dụng hiện nay.

Bộ Tài chính khẳng định, trong giai đoạn này, thuế nhập khẩu trong công thức tính giá cơ sở được tính theo mức thuế nhập khẩu bình quân gia quyền là hợp lý nhất, giải quyết được hài hòa quyền lợi giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Để xử lý triệt để tác động hội nhập đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng xăng dầu trong nước, Bộ Tài chính cho rằng, về lâu dài phương pháp điều hành dùng giá cơ sở căn cứ vào giá nhập khẩu là không còn phù hợp do đến năm 2017, nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đi vào hoạt động thương mại, nên cơ bản xăng dầu trong nước đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ.

Bên cạnh đó, theo Bộ Tài chính, mục đích của việc sử dụng giá cơ sở là để bình ổn giá vì vậy, trong quá trình điều hành giá cơ sở phải sử dụng công cụ ngoài thuế như trích quỹ bình ổn giá, chi phí định mức, lợi nhuận định mức… nên nhiều khi giá bán xăng dầu trong nước có chênh lệch thấp hơn các nước láng giềng, gây tình trạng buôn lậu nên lại phải tìm biện pháp hạn chế.