“Điều dưỡng Việt Nam có chất lượng khiến nhiều nước phải ngưỡng mộ”. Đây là chia sẻ của ngài Bodo Ramelow, Phó Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Liên bang Đức, tại buổi thăm và làm việc với Bệnh viện Bạch Mai…

Sáng 17/6, trong khuôn khổ chương trình thăm chính thức Việt Nam (từ ngày 15 - 21/6), Phó Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Liên bang Đức Bodo Ramelow đã đến thăm và làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Ông cho biết đây là lần thứ hai ông gặp gỡ đại diện Bệnh viện Bạch Mai chỉ sau một tuần kể từ cuộc trao đổi tại Berlin.

Theo ngài Bodo Ramelow, điều khiến phía Đức đặc biệt ấn tượng là năng lực đào tạo nhân lực y tế của Việt Nam nói chung và Bệnh viện Bạch Mai nói riêng. Theo ông Ramelow, các học viên được đào tạo tại Việt Nam hoàn toàn có khả năng làm việc tại nhiều quốc gia phát triển như Mỹ, Canada hay Australia.

Tuy nhiên, quá trình tiếp nhận lao động y tế Việt Nam sang Đức vẫn gặp những rào cản pháp lý nhất định. Ông thẳng thắn cho rằng nhiều khó khăn hiện nay xuất phát từ phía Đức, trong đó có quy định yêu cầu nhân lực đã được đào tạo bài bản tại Việt Nam phải thi lại khi sang làm việc. 

"Mục tiêu của chúng tôi là làm sao kết hợp được chương trình đào tạo rất tốt của Việt Nam với hệ thống văn bằng, chứng chỉ nghề nghiệp của Đức để những người được đào tạo tại Việt Nam có thể được công nhận trình độ khi sang làm việc tại Đức", ngài Bodo Ramelow nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Đức, một trong những hướng hợp tác tiềm năng là xây dựng chương trình đào tạo điều dưỡng chăm sóc người cao tuổi tại Trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai theo tiêu chuẩn của Đức. Nếu triển khai thành công, học viên sau khi tốt nghiệp có thể được cấp đồng thời văn bằng của Việt Nam và chứng chỉ nghề nghiệp được công nhận tại Đức.

Ông cho biết nước Đức hiện có nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chăm sóc người cao tuổi do tốc độ già hóa dân số nhanh. Nhiều viện dưỡng lão và cơ sở chăm sóc dài hạn tại Đức đang mong muốn tuyển dụng lao động có trình độ chuyên môn tốt từ Việt Nam.

"Qua quá trình tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy chương trình đào tạo chăm sóc người cao tuổi giữa hai nước có nhiều điểm tương đồng. Điều cần làm là xây dựng cầu nối để cùng điều chỉnh, hoàn thiện và phát triển", ông nói.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Đức, trong khi Đức có thế mạnh về công nghệ, thiết bị và mô hình chăm sóc người cao tuổi thì Việt Nam lại sở hữu nguồn nhân lực trẻ, năng động và có chất lượng đào tạo tốt. Ông cho rằng việc xây dựng đội ngũ điều dưỡng, nhân viên chăm sóc sức khỏe được đào tạo bài bản sẽ mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia.

"Dù máy móc có hiện đại đến đâu thì yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là con người. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi có đội ngũ nhân lực tận tâm, được đào tạo tốt và đủ năng lực vận hành", ngài Bodo Ramelow nhấn mạnh.

Phát biểu tại buổi tiếp đón, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, khẳng định: "Chúng tôi xác định trách nhiệm của mình không chỉ là chăm sóc sức khỏe người dân hôm nay mà còn góp phần kiến tạo tương lai của nền y học Việt Nam theo hướng hiện đại, nhân văn và hội nhập quốc tế".

Theo Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, đòi hỏi hệ thống y tế phải chuyển đổi mạnh mẽ mô hình chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là chăm sóc dài hạn và chăm sóc người cao tuổi. Trong bối cảnh đó, kinh nghiệm của Đức trong phát triển hệ thống điều dưỡng, chăm sóc người cao tuổi và chăm sóc dài hạn có ý nghĩa tham khảo rất quan trọng đối với Việt Nam.

Trên cơ sở đó, Bệnh viện Bạch Mai đề xuất đề xuất một số định hướng hợp tác trọng tâm với các đối tác CHLB Đức. Trước hết là thiết lập Chương trình hợp tác chiến lược Việt Nam - CHLB Đức về điều dưỡng và chăm sóc người cao tuổi giữa Bệnh viện Bạch Mai, Hiệp hội Điều dưỡng Đức, các bệnh viện, cơ sở đào tạo và viện dưỡng lão tại CHLB Đức.

Bệnh viện cũng đề xuất xây dựng cơ chế tuyển chọn và đưa điều dưỡng Bệnh viện Bạch Mai đã có giấy phép hành nghề sang Đức tu nghiệp, học tập và làm việc có thời hạn từ 02 đến 03 năm; sau đó quay trở về Việt Nam để tham gia chuyển giao mô hình chăm sóc, đào tạo lại và phát triển dịch vụ điều dưỡng chuyên nghiệp.

Bệnh viện cũng đề xuất nghiên cứu thành lập Trung tâm Chăm sóc người cao tuổi và Chăm sóc dài hạn theo mô hình Đức; xây dựng Trung tâm Mô phỏng Điều dưỡng người cao tuổi Việt Nam - Đức tại Trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai.

Thực tế, phát triển các trung tâm chăm sóc người cao tuổi theo mô hình bán trú, chăm sóc ban ngày hay chăm sóc tại cộng đồng đang được xem là một hướng đi cần thiết trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số. Tuy nhiên, đằng sau nhu cầu ngày càng lớn của xã hội là không ít khó khăn về cơ chế, nguồn lực và đặc biệt là nhân lực.

Số liệu thống kê cho thấy cả nước hiện có gần 135 nghìn tình nguyện viên chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, nhưng chủ yếu là cộng tác viên dân số và phần lớn chưa được đào tạo chuyên môn. Trong khi đó, số nhân viên y tế được đào tạo hoặc tập huấn về lão khoa mới đạt khoảng 7.849 người.

Theo Cục trưởng Dân số Lê Thanh Dũng, số lượng bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế chuyên ngành lão khoa hiện còn thiếu so với nhu cầu. Đáng chú ý, đến nay Việt Nam vẫn chưa có đội ngũ “nhân viên chăm sóc người cao tuổi” chính quy, chưa có mã nghề nghiệp và cũng chưa có chương trình đào tạo chính thức ở các bậc trung cấp, cao đẳng hay đại học. Đây được xem là khoảng trống lớn trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc dài hạn đang tăng nhanh.

Theo các dự báo dân số, số lượng người cao tuổi tại Việt Nam tiếp tục tăng nhanh từ mức khoảng 14,2 triệu người năm 2024 lên gần 18 triệu người vào năm 2030. Tuổi thọ bình quân hiện đạt 74,7 tuổi nhưng số năm sống khỏe mạnh chỉ khoảng 65,4 tuổi. Khoảng 70% số người cao tuổi mắc từ hai bệnh trở lên.

Bà Đặng Huyền, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam, cũng đề xuất đội ngũ chăm sóc cần được đào tạo bài bản, chuyên sâu theo từng cấp độ và phù hợp với nhu cầu của người cao tuổi. Việc đào tạo phải được chuẩn hóa, tăng cường tính thực hành để đáp ứng yêu cầu của các mô hình chăm sóc tại gia đình, cộng đồng và cơ sở chuyên biệt.