Tám ngân hàng Trung Quốc sẽ bị phạt vì đã cho hai doanh nghiệp quốc doanh vay tiền mua chứng khoán và bất động sản

Tám ngân hàng Trung Quốc sẽ bị phạt vì đã cho hai doanh nghiệp quốc doanh vay tiền mua chứng khoán và bất động sản.

Trên đây là thông tin do Uỷ ban Quản lý ngân hàng Trung Quốc (CBRC) thông báo hôm 18/6. Đây là biện pháp cứng rắn trong bối cảnh Chính phủ Trung Quốc đang nỗ lực giảm nhiệt nền kinh tế và tăng sức cạnh tranh của các ngân hàng, sau khi gia nhập WTO.

Chính phủ Trung Quốc đang nỗ lực trong việc làm trong sạch các ngân hàng đang dính vào các vụ bê bối, kiềm chế đầu cơ vào chứng khoán và bất động sản.

Quản lý vốn vay, hạn chế đầu cơ

Trong số các ngân hàng bị phạt có hai ngân hàng thương mại lớn nhất Trung Quốc là Industrial and Commercial Bank of China Ltd. và Bank of China Ltd. Tám ngân hàng này đã cho hai công ty quốc doanh là China Nuclear Engineering & Construction Corp. và China Ocean Shipping Co. (COSCO) vay tiền để mua chứng khoán, bất động sản.

Thị trường chứng khoán, bất động sản của Trung Quốc đang quá nóng, tồn tại nhiều bất ổn, đe doạ sự phát triển kinh tế bền vững của đất nước. Chính phủ không cho phép các ngân hàng cho khách hàng vay tiền chơi chứng khoán.

Bị phạt nặng nhất trong số 8 ngân hàng là China Merchants Bank. Ngân hàng này đã bị tịch thu khoản lợi nhuận không rõ nguồn gốc lên tới 5 triệu Nhân dân tệ (650.000 USD). Những người quản lý chi nhánh đã bị tước chứng chỉ nghề nghiệp và ngân hàng này bị đình chỉ các khoản cho vay thương mại trong 6 tháng. Các ngân hàng khác bị phạt 500.000 Nhân dân tệ (65.000 USD).

Tại Trung Quốc, ngành công nghiệp ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước đã vấp phải một loạt các vụ bê bối liên quan tới việc các nhà quản lý đã biển thủ tiền, ăn hối lộ để cấp các khoản vay không thích hợp hoặc lạm dụng tiền của ngân hàng. Kể từ tháng 6/2006, COSCO đã vay 2,7 tỷ Nhân dân tệ (350 triệu USD) của 6 ngân hàng và sử dụng ít nhất 2,4 tỷ Nhân dân tệ (315 triệu USD) để đầu tư vào các cổ phiếu lần đầu phát hành ra công chúng. Còn China Nuclear Engineering đã dùng sai mục đích khoảng 2,3 tỷ Nhân dân tệ (300 triệu USD) vay năm 2001 của Bank of Beijing Ltd và chi nhánh tại Bắc Kinh của Bank of Communications Ltd.

Trong bối cảnh các ngân hàng nước ngoài đã và đang ồ ạt vào thị trường Trung Quốc, việc chỉnh đốn hệ thống ngân hàng để tăng sức cạnh tranh với “hàng ngoại” đang là vấn đề cấp thiết của Chính phủ Trung Quốc hiện nay. Thực hiện đúng cam kết mở cửa hoàn toàn khu vực ngân hàng sau 5 năm kể từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) ngày 11/12/2001, Trung Quốc đã phải cho phép các ngân hàng nước ngoài thực hiện "không hạn chế" các giao dịch bán lẻ Nhân dân tệ từ ngày 11/12/2006.

Nguy cơ các ngân hàng nước ngoài lấn sân

Tại Trung Quốc hiện có mặt gần 100 ngân hàng nước ngoài với hàng trăm chi nhánh. Các ngân hàng ngoại có lợi thế trong các giao dịch ngoại tệ với các công ty đa quốc gia như tài chính, thương mại, trái phiếu, quản lý tiền và kiểm soát rủi ro tài chính, còn trong lĩnh vực bán lẻ mạnh về các giao dịch thẻ tín dụng, thế chấp và sản phẩm đầu tư.

Các ngân hàng trong nước có lợi thế là số lượng khách hàng lớn và mạng lưới chi nhánh dày đặc. Phải mất nhiều năm các ngân hàng ngoại mới có thể xây dựng được mạng lưới quy mô tương xứng các ngân hàng nội. Hiện tại các ngân hàng ngoại chỉ chiếm dưới 5% tổng tài sản ngân hàng ở Trung Quốc.

Trước mắt các ngân hàng nước ngoài tập trung “khai thác” nhóm khách hàng có thu nhập cao từ lâu là "trung tâm sinh lợi" của các ngân hàng Trung Quốc. Hiện có khoảng 320 nghìn người ở Trung Quốc có tài sản hơn một triệu USD và số người này đang tăng nhanh. Hiện tại 20% số khách hàng thu nhập cao mang lại 80% tổng lợi nhuận của các ngân hàng, và họ nắm 80% tổng tiền gửi ngân hàng. Vì thế sẽ là thất bại nếu các ngân hàng nội không đủ sức cạnh tranh, để "tuột" 20% số "thượng khách" này vào tay các ngân hàng ngoại.

Thực tế là khách hàng vẫn chưa hài lòng với các dịch vụ và sản phẩm còn nhiều hạn chế của các ngân hàng nội. 1.500 khách hàng ở Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu, ba khu vực tài chính phát triển nhất Trung Quốc, chỉ cho điểm các ngân hàng nội 62 trên thang điểm 100 về mức độ hài lòng, thấp hơn mức trung bình toàn cầu là 70.

5 năm qua, Trung Quốc đã tiến hành những cải cách sâu rộng theo hướng thị trường hệ thống ngân hàng để chuẩn bị cho cuộc cạnh tranh này. Phần lớn các NHNN đã được thương mại hóa, công ty hóa theo Luật công ty Trung Quốc, được cơ cấu lại và cấp lại vốn.

Chính phủ đã cấp thêm vốn cho các ngân hàng; lập công ty quản lý tài sản để xử lý nợ xấu; tìm đối tác đầu tư nước ngoài chiến lược để thu hút vốn và kỹ thuật quản lý tiên tiến... Chính phủ đã chi hơn 400 tỷ USD để xóa nợ xấu cho bốn ngân hàng lớn.