“Trạm không gian” đại dương này sẽ nằm ở độ sâu tới 3.000 mét dưới mặt nước biển

Trung Quốc đang đẩy mạnh nỗ lực nhằm thiết kế và xây dựng một phòng thí nghiệm dưới đáy biển nhằm hỗ trợ việc tìm kiếm các loại khoáng sản ở biển Đông, thậm chí còn được dùng cho các mục đích quân sự.

“Trạm không gian” đại dương này sẽ nằm ở độ sâu tới 3.000 mét dưới mặt nước biển, Bloomberg dẫn một tài liệu từ Bộ Khoa học Trung Quốc cho biết. Đây là dự án đã được đề cập trong kế hoạch kinh tế 5 năm mà Trung Quốc công bố hồi tháng 3 năm nay, đồng thời xếp thứ 2 trong danh sách 100 ưu tiên khoa học-kỹ thuật của Bắc Kinh.

Tài liệu trên nói rằng cơ quan chức năng của Trung Quốc mới đây đã kiểm tra việc thực thi dự án và yêu cầu đẩy nhanh quá trình này.

“Việc xây dựng một phòng thí nghiệm lâu dài ở độ sâu như vậy chưa từng được thử bao giờ, nhưng chắc chắn là có thể. Tàu lặn có người lái đã đi tới những độ sâu như vậy suốt 50 năm qua. Cái khó nằm ở chỗ là vận hành liên tục trong nhiều tháng”, chuyên gia cấp cao Bryan Clark thuộc Trung tâm Đánh giá chiến lược và ngân sách ở Washington nhận định.

Hiện các chi tiết cụ thể về thời hạn, chi phí, và địa điểm xây dựng của phòng thí nghiệm đại dương này vẫn chưa được công bố.

“Cơn khát” tài nguyên thiên nhiên của Trung Quốc được cho là động lực chính phía sau dự án trên. Tuy nhiên, tài liệu mà Bloomberg thu thập được nói rằng phòng thí nghiệm này có thể di chuyển và có thể được sử dụng cho các mục đích quân sự.

Công ty nghiên cứu quốc phòng IHS Jane’s nói Trung Quốc đã đề xuất một mạng lưới thiết bị cảm ứng có tên gọi “Dự án vạn lý trường thành dưới biển” nhằm giúp phát hiện tàu ngầm Mỹ và Nga.

“Phát triển đại dương là một chiến lược quan trọng đối với Chính phủ Trung Quốc, nhưng trạm không gian biển sâu không nhằm chống lại bất kỳ một quốc gia hay khu vực nào”, ông Xu Liping, nhà nghiên cứu cấp cao về Đông Nam Á thuộc Học viện Khoa học xã hội Trung Quốc, phát biểu.

“Dự án của Trung Quốc sẽ chủ yếu dùng cho mục đích dân sự. Nhưng chúng tôi không thể loại trừ khả năng dự án sẽ có một số chức năng quân sự. Nhiều nước thế giới đã nghiên cứu về các dự án dưới nước như vậy, và Trung Quốc là một quốc gia trong số đó”, ông Xu nói.

Khi đánh giá về tài nguyên ở biển Đông, các chuyên gia thường tập trung vào tiềm năng trữ lượng dầu khí, bởi trữ lượng ước tính của các khoáng sản khác chỉ ở mức thấp.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (IEA) nói Biển Đông có trữ lượng dầu khoảng 11 tỷ thùng, và trữ lượng khí tự nhiên khoảng 190 tỷ feet khối.

Trong khi đó, vào năm 2012, Chủ tịch Tập đoàn dầu khí quốc doanh Trung Quốc CNOOC nói biển Đông có 125 tỷ thùng dầu và 500 tỷ feet khối khí tự nhiên.

Đơn vị chịu trách nhiệm về dự án phòng thí nghiệm biển sâu của Trung Quốc ở biển Đông là Công ty Công nghiệp đóng tàu Trung Quốc. Một khi đi vào hoạt động, phòng thí nghiệm này sẽ là nơi làm việc của hàng chục thủy thủ và nhà nghiên cứu, và họ sẽ ở dưới đáy biển trong thời gian lên tới một tháng - tài liệu cho biết.

Trung Quốc từ lâu đã có tham vọng cạnh tranh với các nước như Mỹ, Nhật, Pháp và Nga về công nghệ dưới nước. Vào năm 2012, tàu lặn Jiaolong của Trung Quốc đã lập kỷ lục thế giới khi đạt độ sâu 7 km.

Theo các chuyên gia, chi phí để xây dựng và vận hành một phòng thí nghiệm đáy biển như vậy sẽ là rất lớn, và việc phòng thí nghiệm này dễ bị phát hiện sẽ khiến nó kém hấp dẫn về mặt quân sự so với một tàu ngầm hay thiết bị không người lái.