Chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh cho tất cả các lĩnh vực...

Trước áp lực giảm phát thải khí nhà kính, yêu cầu thực hiện các tiêu chuẩn ESG, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, ngành xây dựng Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt quan trọng. Chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và kiến tạo một nền kinh tế phát triển nhanh nhưng bền vững.

Trong bối cảnh đó, ngày 16/7/2026, Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA) dưới sự bảo trợ và đồng hành của Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Trường Đại học Xây dựng Hà Nội đã tổ chức Diễn đàn Phát triển Bền vững Ngành Xây dựng Việt Nam (VSCF) 2026.

Diễn đàn thu hút sự tham gia của hơn 700 đại biểu, hơn 100 doanh nghiệp cùng các chuyên gia, đại diện tổ chức quốc tế nhằm bàn giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững cho ngành xây dựng.

NGÀNH XÂY DỰNG TĂNG TỐC CHUYỂN ĐỔI XANH

Phát biểu tại VSCF 2026, ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh ngành Xây dựng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kết cấu hạ tầng và đô thị hóa của đất nước.

Quá trình chuyển đổi xanh thời gian qua đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Theo số liệu của Bộ Xây dựng, đến cuối tháng 5/2026, cả nước có gần 372.000 phương tiện giao thông đường bộ chạy điện được đưa vào lưu hành, trong đó gần 370.000 ô tô điện và hơn 1.500 xe buýt điện. Hạ tầng phục vụ phương tiện sử dụng năng lượng sạch cũng đang từng bước được đầu tư và hoàn thiện.

Trong lĩnh vực công trình xanh, Việt Nam hiện có hơn 828 công trình được chứng nhận xanh với tổng diện tích sàn khoảng 20,8 triệu m2, vượt mục tiêu đề ra và đứng thứ 8 trong số 180 quốc gia, vùng lãnh thổ về số lượng công trình được chứng nhận xanh.

Bên cạnh đó, vật liệu xây không nung tiếp tục được mở rộng sản xuất và ứng dụng, góp phần tiết kiệm tài nguyên, giảm tiêu hao nhiên liệu hóa thạch và giảm phát thải khí nhà kính.

Thời gian qua, Bộ Xây dựng đã tích cực nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển giao thông xanh, công trình xanh, công trình sử dụng năng lượng hiệu quả và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhiều quy định được nghiên cứu, hoàn thiện trong hệ thống pháp luật về xây dựng, quy hoạch đô thị và nông thôn, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi xanh trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Ông Nguyễn Văn Sinh Thứ trưởng Bộ Xây dựng

Bên cạnh những kết quả tích cực, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nêu thực tế đây cũng là lĩnh vực sử dụng khối lượng lớn tài nguyên, vật liệu, năng lượng và tạo ra lượng phát thải đáng kể trong toàn bộ vòng đời công trình. Vì vậy, thúc đẩy phát triển giao thông xanh, công trình xanh, giảm phát thải carbon là chủ trương lớn, xuyên suốt của Đảng và Nhà nước trong quá trình phát triển đất nước theo hướng nhanh và bền vững.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh của ngành xây dựng vẫn còn không ít rào cản. Cụ thể, chi phí đầu tư cho đổi mới công nghệ và các giải pháp xây dựng xanh vẫn ở mức cao; hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cần tiếp tục được hoàn thiện. Ngoài ra, việc tiếp cận tín dụng xanh và các công cụ tài chính hỗ trợ chuyển đổi vẫn là thách thức đối với nhiều doanh nghiệp.

DOANH NGHIỆP PHẢI CHỦ ĐỘNG THÍCH ỨNG ĐỂ HIỆN THỰC HOÁ CÁC MỤC TIÊU

"Thực tế trong những năm gần đây công trình xanh và vật liệu xanh không còn dừng lại ở các mô hình thí điểm mà đã từng bước đi vào hoạt động đầu tư xây dựng và thị trường". Nhấn mạnh điều này, ông Đinh Hồng Kỳ, Nhà sáng lập, Trưởng Ban Tổ chức Diễn đàn VSCF, Chủ tịch SACA cho biết nhiều doanh nghiệp đã chủ động đổi mới công nghệ, ứng dụng vật liệu thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng và tăng cường tái chế chất thải xây dựng.

Phát triển bền vững trong ngành xây dựng không chỉ là trách nhiệm với môi trường mà còn là chiến lược phát triển dài hạn, tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh.

Ông Đinh Hồng Kỳ Nhà sáng lập, Trưởng Ban Tổ chức Diễn đàn VSCF, Chủ tịch SACA

Khẳng định rằng hành trình hướng tới Net Zero không thể thành công nếu chỉ có nỗ lực của một phía, ông Kỳ cho rằng Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế; doanh nghiệp là lực lượng triển khai; giới khoa học cung cấp tri thức và công nghệ; còn các tổ chức quốc tế mang đến kinh nghiệm và nguồn lực. "Chỉ khi tất cả các chủ thể cùng đồng hành mới có thể tạo ra những chuyển biến đủ lớn để thúc đẩy ngành xây dựng phát triển theo hướng xanh và bền vững," ông nói.

Nêu quan điểm vấn đề này, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) chia sẻ, phát triển bền vững không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện mà đang trở thành điều kiện của năng lực cạnh tranh.

Ngành xây dựng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ. Để thích ứng với bối cảnh mới, ông Vinh cho rằng doanh nghiệp cần thực hiện các chuyển dịch mang tính quyết định đó là: chuyển từ nhận thức sang chiến lược kinh doanh, từ tuân thủ sang nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đầu tư đơn lẻ sang liên kết chuỗi giá trị.

Doanh nghiệp không chỉ tuân thủ các tiêu chuẩn phát triển bền vững mà phải biến ESG thành một phần trong chiến lược kinh doanh. Việc tích hợp các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị vào hoạt động đầu tư, thiết kế sản phẩm, lựa chọn nhà cung cấp và quản trị doanh nghiệp sẽ góp phần tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong bối cảnh mới.