Bà Takaichi khẳng định rằng kế hoạch này sẽ củng cố sức mạnh của nền kinh tế Nhật thay vì dẫn đến chi tiêu không kiểm soát...

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi kiên quyết bảo vệ kế hoạch tăng trưởng kinh tế trị giá 370 nghìn tỷ yên, tương đương 2,3 nghìn tỷ USD, mà chính quyền của bà đưa ra mới đây, bất chấp những lo ngại ngày càng gia tăng từ thị trường.

Bà khẳng định rằng kế hoạch này sẽ củng cố sức mạnh của nền kinh tế Nhật thay vì dẫn đến chi tiêu không kiểm soát.

Theo tin từ tờ báo Nikkei Asia, trong một buổi họp báo vào ngày thứ Hai (27/7) sau khi kết thúc phiên họp Quốc hội, bà Takaichi cho rằng những mối lo ngại về việc chính sách tài khóa mở rộng của Chính phủ làm suy yếu kỷ luật tài chính đã bị thổi phồng quá mức.

Chính sách tăng trưởng mới của chính phủ "sẽ kích thích đầu tư công và tư nhân, tăng cường năng lực cung ứng của đất nước, tăng việc làm và thu nhập, cải thiện niềm tin tiêu dùng, tăng lợi nhuận của doanh nghiệp và tạo ra một chu kỳ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) lành mạnh, trong đó doanh thu thuế sẽ tự nhiên tăng mà không cần tăng thuế suất” - bà Takaichi nói.

Bà khẳng định kế hoạch tăng trưởng của Chính phủ “không có nghĩa là chi tiêu tài khóa không kiểm soát hoặc vô trách nhiệm”.

Những phát biểu trên của nhà lãnh đạo Nhật Bản được đưa ra trong bối cảnh thị trường lo ngại rằng kế hoạch kinh tế mới của nước này có thể dẫn đến chi tiêu công cao hơn đúng vào thời điểm mà nợ công và thâm hụt ngân sách vốn dĩ đã cao. Kế hoạch này xác định 17 lĩnh vực chiến lược để tăng cường đầu tư từ cả khu vực nhà nước và tư nhân trong 14 năm tới và cho phép chính phủ linh hoạt hơn trong việc cấp vốn đầu tư cho các dự án kéo dài nhiều năm.

"Chúng ta đang chứng kiến một sự chuyển dịch lớn trên toàn cầu hướng tới một chính sách công nghiệp mới. Trong đó, các chính phủ tiến lên và làm việc cùng với khu vực tư nhân”, bà Takaichi nói, lập luận rằng Nhật Bản phải vượt qua tư duy "thắt lưng buộc bụng quá mức” để tránh bị tụt hậu.

Mặc dù giá cả tiếp tục tăng, "chúng ta không thể nói rằng chúng ta đã thoát khỏi giảm phát”, vị Thủ tướng nói thêm. Tuy nhiên, bà thừa nhận cần có sự tương tác tốt hơn với thị trường, nơi mà những lo ngại về tính bền vững tài khóa đã góp phần đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng mạnh và tỷ giá đồng yên giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ trong thời gian gần đây.

Phát biểu tại phiên họp này, bà Takaichi nhấn mạnh rằng tỷ giá hối đoái được quyết định bởi nhiều yếu tố và bởi thị trường, và khó có thể đánh giá tác động trực tiếp của bất kỳ yếu tố cụ thể nào. “Tạo ra một nền kinh tế mạnh mẽ bằng cách tăng cường tiềm năng tăng trưởng và nâng cao khả năng cạnh tranh của Nhật Bản sẽ cải thiện niềm tin của thị trường vào đồng yên”, bà nói.

Bà Taikaichi cũng nhấn mạnh rằng BOJ là cơ quan ra quyết định về chính sách tiền tệ, nhưng theo quy định của luật pháp Nhật Bản, BOJ cần hợp tác chặt chẽ với Chính phủ về chính sách kinh tế.

Bà Takaichi đưa ra những phát biểu này khi được một nghị sĩ đối lập hỏi liệu sự sụt giảm gần đây của đồng yên xuống mức thấp nhất trong 40 năm có phải do chính quyền của bà không đồng tình với kế hoạch tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) hay không.

Tỷ lệ ủng hộ của cử tri Nhật Bản đối với chính quyền của bà Takaichi đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi bà nhậm chức vào năm ngoái, theo báo Yomiuri, cho thấy chi phí sinh hoạt tăng cao đang ảnh hưởng đến sự phổ biến của bà.

Trong một cuộc thăm dò được thực hiện từ ngày 24 đến 26 tháng 7, tỷ lệ ủng hộ chính quyền của bà Takaichi đã giảm xuống còn 57%, giảm từ 69% vào tháng 6 và lần đầu tiên giảm xuống dưới 60% kể từ khi bà nhậm chức, theo báo Yomiuri. Tỷ lệ không ủng hộ chính quyền của bà tăng lên 34% từ 21% vào tháng 6. Những người được khảo sát không hài lòng với nỗ lực của chính quyền trong việc chống lại chi phí sinh hoạt tăng cao đã tăng lên 71%, từ 56%.

Các cuộc thăm dò gần đây của các phương tiện truyền thông khác cũng cho thấy tỷ lệ ủng hộ dành cho bà Takaichi đang giảm. Hãng tin Kyodo hôm 24/7 đưa tin rằng bà Takaichi có thể sẽ cải tổ nội các vào tháng 8 hoặc tháng 9. Mặc dù tỷ lệ ủng hộ của bà vẫn cao so với các chính quyền trước đây, nhưng vốn liếng chính trị khổng lồ mà bà có được từ chiến thắng trong cuộc bầu cử Hạ viện đang có chiều hướng giảm sút.

Tình trạng suy giảm tỷ lệ ủng hộ này càng làm tăng thêm những khó khăn đối với bà Takaichi, khi chủ trương chính sách tài khóa và tiền tệ mở rộng của bà đã dẫn tới nhiều biến động trên thị trường trái phiếu và ngoại hối. Áp lực từ thị trường và sự phản đối ngay cả từ trong đảng cầm quyền của bà đã khiến Chính phủ Nhật Bản trì hoãn quyết định về việc có nên cắt giảm thuế suất 8% đối với doanh số bán thực phẩm hay không - một cam kết mà bà Takaichi đã đưa ra để giảm bớt tác động từ chi phí sinh hoạt tăng cao.

Đảng cầm quyền và các đảng đối lập đã không đạt được thỏa thuận về chi tiết của ý tưởng đình chỉ thuế trong hai năm, làm tăng thêm áp lực cho bà Takaichi. Chính phủ chưa giải thích được cách thức bù đắp ngân sách cho việc đình chỉ thuế này, bên cạnh việc tăng chi tiêu quốc phòng cũng đang gây áp lực lên tình hình tài khóa vốn đã căng thẳng của Nhật Bản.

Tháng 6 vừa qua, BOJ tăng lãi suất lên mức cao nhất trong 31 năm là 1%, nhưng lãi suất thực tế ở nước này vẫn âm vì lạm phát dao động quanh mục tiêu 2% của BOJ trong gần 4 năm qua. Theo dự báo, BOJ sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp vào ngày 31/7 nhưng sẽ để ngỏ khả năng tiếp tục tăng lãi suất, kèm theo thông điệp cứng rắn về áp lực lạm phát gia tăng từ xung đột Trung Đông, đồng yên yếu và nhu cầu AI toàn cầu đang mạnh.

Tuần trước, tỷ giá đồng yên so với USD giảm xuống mức gần 164 yên đổi 1 USD, thấp nhất kể từ tháng 11/1986. Sáng nay (28/7), đồng yên giao dịch ở mức khoảng 163,7 yên đổi 1 USD.

Trong phiên họp vừa rồi của Quốc hội Nhật Bản, tất cả 64 dự luật do nội các của bà Takaichi đề xuất đã được thông qua. Bà Takaichi lưu ý rằng đây mới là lần thứ tư trong thời kỳ hậu chiến tranh ở Nhật Bản, một phiên họp thường kỳ hoặc đặc biệt của Quốc hội nước này đạt được kết quả lập pháp như vậy.