Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh tăng trưởng cao phải gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm thực thi của địa phương, bảo đảm thành quả phát triển thực sự đến với người dân.

Chiều 18/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham gia thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Thủ tướng làm rõ những vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, tập trung vào điều hành kinh tế vĩ mô, phân chia nguồn thu ngân sách giữa Trung ương và địa phương, cải cách thể chế, nâng cao hiệu quả đầu tư công và trách nhiệm tổ chức thực hiện.

KIÊN ĐỊNH KIỂM SOÁT LẠM PHÁT, GIỮ VỮNG ỔN ĐỊNH KINH TẾ VĨ MÔ

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững phải dựa trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, cải cách thể chế, nâng cao năng suất và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Theo Thủ tướng, công tác điều hành thời gian qua đã tập trung bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, kiểm soát giá xăng dầu, bảo đảm cung ứng điện và không tăng giá điện, qua đó góp phần hạn chế áp lực lạm phát.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52% so với cùng kỳ. Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới có thời điểm tăng mạnh, việc điều hành linh hoạt, kịp thời đã góp phần hạn chế tác động đến giá cả trong nước.

Thủ tướng nhấn mạnh nếu lạm phát tăng cao, thành quả tăng trưởng sẽ bị xói mòn và người dân không được thụ hưởng đầy đủ những thành quả đó. Vì vậy, Chính phủ tiếp tục kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong năm 2027.

Đề cập kết quả thu ngân sách, Thủ tướng cho rằng đây là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sức khỏe của nền kinh tế.

Dự kiến tổng thu ngân sách nhà nước năm 2026 đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 14% so với năm 2025 và vượt dự toán khoảng 526.000 tỷ đồng, tương đương trên 20,8%. Trong đó, thu nội địa ước đạt 2,6 triệu tỷ đồng.

Kết quả này đạt được trong bối cảnh Chính phủ thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí với quy mô khoảng 360.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục cắt giảm các khâu trung gian, giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, bất động sản, điện, xăng dầu, thuốc, thiết bị y tế và sản xuất, xuất khẩu nông sản.

Cùng với đó, đẩy mạnh cải cách thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, huy động hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng.

Thủ tướng nhấn mạnh xây dựng thể chế không chỉ nhằm xử lý những vướng mắc trước mắt mà còn phải kiến tạo phát triển, tạo điều kiện huy động nguồn lực xã hội, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

BẢO ĐẢM VAI TRÒ CHỦ ĐẠO CỦA NGÂN SÁCH TRUNG ƯƠNG, NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM ĐỊA PHƯƠNG

Liên quan đến phương án phân chia nguồn thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương năm 2027, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, đồng thời phát huy quyền chủ động và trách nhiệm của địa phương.

Theo Thủ tướng, ngân sách Trung ương phải có nguồn lực đủ lớn để thực hiện những nhiệm vụ chi quan trọng, nhất là đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, các công trình trọng điểm quốc gia, quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội; đồng thời chủ động ứng phó với thiên tai, dịch bệnh và hỗ trợ những địa phương còn khó khăn.

Trong nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư các dự án trọng điểm dự kiến khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, gấp 5 lần nhiệm kỳ trước, đặt ra yêu cầu rất lớn về huy động và phân bổ nguồn lực.

Thủ tướng cho biết phương án phân chia nguồn thu ngân sách năm 2027 đã được Chính phủ tính toán, phối hợp với các địa phương, xem xét trong tổng thể yêu cầu phát triển trước khi trình Quốc hội quyết định.

Theo phương án dự kiến, chi ngân sách của cả 34 địa phương năm 2027 đều tăng so với năm 2026, chưa tính nguồn thu từ sử dụng đất và xổ số kiến thiết. Trong đó, Hà Nội dự kiến tăng khoảng 33%, TP.HCM tăng khoảng 28%.

Số thu ngân sách được hưởng của Hà Nội năm 2027 dự kiến gấp khoảng 3 lần năm 2023; TP.HCM gấp 2,2 lần và các địa phương còn lại tăng bình quân khoảng 1,8 lần.

Thủ tướng lưu ý việc đánh giá tác động của phương án phân chia ngân sách phải xem xét tổng thể nguồn lực của từng địa phương, bao gồm cả nguồn bổ sung, hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, thay vì chỉ căn cứ vào tỷ lệ điều tiết nguồn thu.

Đồng thời, các cơ chế, chính sách đặc thù cần hướng tới tạo nguồn thu mới, mở rộng dư địa phát triển cho địa phương, thay vì chỉ tập trung điều chỉnh tỷ lệ phân chia ngân sách.

Về đầu tư công, Chính phủ phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao; rà soát, giảm tối thiểu 30% số lượng dự án so với giai đoạn 2021-2025 để tập trung nguồn lực cho những công trình thực sự hiệu quả, có sức lan tỏa lớn.

Thủ tướng nhấn mạnh, phân cấp, phân quyền phải đi đôi với nâng cao năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu địa phương.

Đối với tình trạng chậm giải ngân, cần đánh giá khách quan nguyên nhân, phân biệt khó khăn về điều kiện thực hiện, năng lực cán bộ với sự thiếu trách nhiệm. Những vướng mắc về năng lực phải được hỗ trợ, tăng cường nhân lực; trường hợp chậm trễ do thiếu trách nhiệm phải xem xét, xử lý.

Thủ tướng cũng yêu cầu địa phương chủ động lựa chọn những dự án thực sự cần thiết, có khả năng triển khai, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội; đồng thời cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài.

Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh việc đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ không thể chỉ dừng ở số cuộc họp hay văn bản ban hành, mà phải căn cứ vào tiến độ, chất lượng và kết quả thực tế.

Về các nhiệm vụ năm 2027, Thủ tướng khẳng định Chính phủ tiếp tục điều hành chủ động, linh hoạt; phối hợp chặt chẽ với Quốc hội, kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh, thúc đẩy tăng trưởng cao trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội.