Mỹ và Anh vào ngày 8/10 đạt một thỏa thuận thương mại mang tính chất cột mốc, nhưng hàng rào thuế quan giữa hai nước không được dỡ bỏ hoàn toàn...

Đây là thỏa thuận thương mại đầu tiên của Mỹ kể từ khi Tổng thống Donald Trump công bố kế hoạch đối quan đối ứng áp lên hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới vào đầu tháng 4.

Anh là một trong số ít những quốc gia Mỹ có thặng dư thương mại hàng hóa. Điều này đặt Anh vào một vị thế thuận lợi để sớm đạt một thỏa thuận với Mỹ. Ngoài ra, London cũng là một nước có mối quan hệ truyền thống đặc biệt với Washington. Tuy vậy, Anh vẫn chưa thuyết phục được chính quyền ông Trump dỡ bỏ tất cả hàng rào thuế quan đối với nước này.

Theo thỏa thuận mà hai bên đã đạt được, Anh có thể xuất khẩu 100.000 ô tô sang Mỹ mỗi năm ở thuế suất 10%, và bất kỳ số xe nào ngoài con số này sẽ bị áp thuế quan 25%. Các nhà sản xuất thép và nhôm của Anh có thể xuất khẩu phi thuế quan sang Mỹ, thay vì bị áp thuế suất 25% như thép và nhôm từ các quốc gia khác vào Mỹ.

Tuy nhiên, các hàng hóa khác mà Anh vuất khẩu sang Mỹ vẫn sẽ bị áp thuế 10% - thuế suất cơ sở của thuế đối ứng. Ông Trump nói rằng đây là thuế suất thấp nhất mà ông có thể áp dụng đối với các đối tác thương mại của Mỹ.

Ông chủ Nhà Trắng cũng nói thỏa thuận với Anh có thể là “hàng hiếm” bởi thỏa thuận này dựa trên mối quan hệ thương mại cân bằng và quan hệ chính trị gần gũi giữa hai nước. Đây có thể là tín hiệu sẽ khó có quốc gia nào có thể được hưởng chế độ miễn thuế quan hoàn toàn trong nhiệm kỳ này của ông.

Khi được hỏi liệu thuế suất cơ sở 10% đối với Anh có thể là một hình mẫu cho cá thỏa thuận thương mại trong tương lai, ông Trump đáp: “Đó sẽ là mức thấp”.

“Anh đã đạt được một thỏa thuận tốt. Một số nước sẽ chịu mức thuế cao hơn nhiều vì có thặng dư thương mại lớn với Mỹ”, ông nói.

Theo giới phân tích, điều này có thể có nghĩa là thuế suất tối thiểu 10% sẽ là những gì tốt nhất mà các quốc gia và khối thương mại khác có thể đạt được trong đàm phán với Mỹ.

“Chi tiết của thỏa thuận Mỹ - Anh cho thấy thuế suất cơ sở 10% của Mỹ có thể sẽ duy trì đối với các đối tác thương mại khác mà hầu như không có ngoại lệ nào. Bên cạnh đó, sự linh hoạt có thể lớn hơn đối với thuế quan áp theo ngành hàng”, nhà kinh tế trưởng Jan Hatzius của ngân hàng Goldman Sachs nhận định với hãng tin CNBC.

Trong một báo cáo, nhà kinh tế Abiel Reinhart của ngân hàng JPMorgan Chase cũng lưu ý rằng “có khả năng thuế suất ít nhất 10% đối với hàng hóa từ hầu hết các quốc gia sẽ duy trì trong năm nay”. Ông cũng chỉ ra rằng việc Mỹ miễn, giảm thuế quan cho các ngành ô tô, thép và nhôm của Anh cho thấy Washington có thể sẵn sàng miễn giảm - nhưng với phạm vi nhỏ hơn - thuế quan theo từng ngành hàng cho các quốc gia khác.

“Đây vốn là một điểm mấu chốt trong đàm phán thương mại gần đây giữa Mỹ với Nhật Bản, xét tới tầm quan trong của lĩnh vực ô tô đối với nền kinh tế Nhật Bản. Nhưng cũng có khả năng Mỹ sẵn sàng nhượng bộ Anh về thuế quan ô tô hơn, bởi Anh chỉ chiếm 2,5% nhập khẩu ô tô của Mỹ. Trong khi đó, Nhật Bản chiếm gần 12%”, ông Reinhart nói thêm.

Nhà phân tích Rella Suskin của trang Morningstar việc Mỹ chỉ giảm thuế quan cho 100.000 ô tô đầu tiên từ Anh vào Mỹ mỗi năm về cơ bản hạn chế thị phần tại thị trường Mỹ của những hãng xe lớn nhất của Anh như Jaguar Land Rover. Thay vào đó, biện pháp này sẽ mang lại lợi ích cho những hãng như BMW nhập khẩu một số linh kiện ô tô phi thuế quan và lắp ráp xe tại Mỹ - theo ông Suskin.

“Jaguar sẽ không thể giành thêm thị phần dựa vào mức thuế quan tương đối ‘ưu đãi’ mà Mỹ dành cho Anh so với các nước châu Âu khác”, ông nói.

Về phía Anh, nước này sẽ giảm thuế quan trung bình đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ từ 5,1% xuống còn 1,8%. Trong đó, thuế quan với ethanol Mỹ giảm từ 19% còn 0%.

Ông Andrew Hood - trưởng bộ phận thương mại quốc tế của công ty luật Fieldfisher - nói rằng thỏa thuận thương mại Mỹ - Anh có tác dụng nhiều hơn trong việc hỗ trợ “mối quan hệ rộng hơn” giữa hai nước hơn là cải thiện thương mại song phương.

“Điều đáng nói là thỏa thuận này hạn chế hơn nhiều so với hầu hết các thỏa thuận tự do mậu dịch (FTA) khác”, ông Hood nói. “Thỏa thuận tập trung vào hỗ trợ một số lĩnh vực cụ thể, nhất là ngành ô tô, các nhà sản xuất ethanol, thép và nhôm. Đó là những ngành mà thuế quan được xóa hoặc giảm mạnh”.

Việc Mỹ vẫn giữ thuế quan 10% đối với hầu hết hàng hóa từ Anh được cho là sẽ không chỉ gây thiệt hại đối với kinh tế Anh, mà sẽ ảnh hưởng bất lợi tới cả kinh tế Mỹ. “Thuế suất như vậy sẽ gây ra một cú sốc đối với thu nhập thực tế ở Mỹ và có thể khiến tăng trưởng kinh tế Mỹ giảm tốc mạnh trong nửa sau của năm nay”, nhà kinh tế Michael Pearce của công ty nghiên cứu kinh tế Oxford Economics nhận định với CNBC.