Thị trường tiêu dùng bán lẻ Việt Nam chuẩn hóa: Ai sẽ dẫn dắt cuộc chơi?

MBS Research trong báo cáo mới đây đánh giá ngành bán lẻ hiện đại sẽ là một trong những lĩnh vực hưởng lợi lớn từ các chính sách siết chặt quản lý thị trường. Cụ thể, Chính phủ đang quyết liệt đưa thị trường bán lẻ vào khuôn khổ: xử lý các vụ vi phạm nghiêm trọng như đường dây sữa giả 500 tỷ đồng, siết quảng cáo sai quy định, bắt buộc doanh nghiệp có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm kết nối hóa đơn điện tử. Những biện pháp này vừa đảm bảo minh bạch, vừa hạn chế hàng lậu, hàng kém chất lượng.

Đáng chú ý, Hà Nội đặt mục tiêu xóa bỏ toàn bộ chợ cóc, chợ tạm vào năm 2025, điều từng thất bại trong quá khứ do nhu cầu “tiện, rẻ, nhanh”. Nhưng giờ đây, hệ thống bán lẻ hiện đại với thực phẩm sạch, giá hợp lý, nguồn gốc minh bạch và tích hợp kênh online đã đủ sức thay thế. Chính sách này mở ra “sân chơi công bằng” cho các chuỗi siêu thị, cửa hàng tiện lợi và thương mại điện tử.

Trong bức tranh ấy, các doanh nghiệp bán lẻ và tiêu dùng nội địa có lợi thế rõ rệt. Những cái tên như Thế Giới Di Động (MWG), Vinamilk (VNM), Sabeco (SAB), và đặc biệt là Masan Group (MSN) được giới phân tích đánh giá cao nhờ tốc độ tăng trưởng và định giá hấp dẫn.

BỆ PHÓNG TỪ BÁN LẺ HIỆN ĐẠI VÀ HÀNG TIÊU DÙNG

Với 100 triệu dân, tầng lớp trung lưu đang tăng nhanh, Masan Group (HoSE: MSN) được nhiều tổ chức tài chính quốc tế và công ty chứng khoán xem là đại diện tiêu dùng – bán lẻ số một tại Việt Nam. Động lực tăng trưởng đến từ sự kết hợp giữa WinCommerce, công ty vận hành chuỗi siêu thị WinMart, cửa hàng WinMart+/WiN có độ phủ lớn nhất cả nước, Masan Consumer (UpCOM: MCH), doanh nghiệp hàng tiêu dùng dẫn đầu, và Masan MEATLife (UpCOM: MML), đơn vị tiên phong trong ngành thịt có thương hiệu.

Trong 8 tháng đầu năm, WinCommerce đã mở mới 415 cửa hàng và tổng thể các cửa hàng đều mang về lợi nhuận, khẳng định tính hiệu quả và sức hút của mô hình bán lẻ hiện đại, đặc biệt tại khu vực nông thôn. Cụ thể, 300 cửa hàng mở mới phục vụ cho người tiêu dùng tại khu vực nông thôn, chiếm gần 75% số lượng cửa hàng mở mới. Miền Trung có 194 cửa hàng, đóng góp gần 50% số lượng mở mới.

Ở mảng thịt có thương hiệu của Masan, tháng 8/2025, Masan MEATLife ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực với sản lượng tiêu thụ đạt 14.007 tấn, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu thuần đạt 999 tỷ đồng, tăng 11,1%, phản ánh sức cầu ổn định cùng sự đóng góp ngày càng lớn từ kênh bán lẻ hiện đại. Hiệu quả vận hành được cải thiện rõ rệt khi EBIT đạt 50 tỷ đồng, tăng 42,9% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng mạnh lên 35 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 60,5%. EBITDA cũng đạt 90 tỷ đồng, cao hơn 18% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy biên lợi nhuận tiếp tục được củng cố. Kết quả này khẳng định đà phục hồi bền vững của MML sau giai đoạn tái cấu trúc, với sự cải thiện đồng đều ở cả quy mô hoạt động và hiệu quả tài chính.

MEATDeli sản xuất theo công nghệ thịt mát châu Âu là mặt hàng được người tiêu dùng ưa chuộng, tin dùng bởi chất lượng vượt trội. Thịt mát MEATDeli được sản xuất từ nguồn heo khỏe đạt "3 không" và quy trình 3 tuyến kiểm dịch, đảm bảo sản phẩm (1) Không dịch bệnh; (2) Không chất tạo nạc, chất tăng trọng; (3) Không dư lượng kháng sinh. Ngoài ra, sản phẩm có gắn mã QR truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Xu hướng này cho thấy người tiêu dùng ngày càng ưu tiên lựa chọn những sản phẩm có chất lượng cao, an toàn và nguồn gốc minh bạch.

Trong khi đó, Masan Consumer trải qua giai đoạn điều chỉnh ngắn hạn do tái cấu trúc kênh phân phối và yêu cầu mới về xuất hóa đơn. Doanh nghiệp dự kiến đạt 32.000 tỷ đồng doanh thu năm 2025, tăng 5% so với cùng kỳ, và phục hồi mạnh mẽ từ 2026 khi kênh phân phối ổn định, sản phẩm mới được phủ đều thị trường.

Theo MBS, lợi nhuận ròng Masan ước tăng trưởng 44% năm 2025 và 40% năm 2026, nhờ sức bật từ mảng bán lẻ và hàng tiêu dùng. Đồng thời, việc tái cơ cấu khoản vay, giảm chi phí lãi vay giúp chỉ số nợ vay ròng/EBITDA cải thiện đáng kể, củng cố nền tảng tài chính.

DÒNG VỐN NGOẠI TÌM KIẾM DOANH NGHIỆP TĂNG TRƯỞNG BỀN VỮNG

Trong bối cảnh dòng vốn ngoại liên tục tìm kiếm “câu chuyện tăng trưởng Việt Nam”, Masan được xem là doanh nghiệp tiêu dùng dẫn dắt. Sở hữu hệ sinh thái bán lẻ – tiêu dùng tích hợp, tập đoàn vừa trực tiếp hưởng lợi từ xu hướng chuyển dịch sang bán lẻ hiện đại, vừa nắm bắt nhu cầu nâng cấp chất lượng sống của người dân khi thu nhập tăng.

WinCommerce là điểm chạm thường xuyên của hàng triệu hộ gia đình, đồng thời là kênh phân phối quan trọng cho các sản phẩm của MCH và MML. Điều này tạo ra vòng tròn tăng trưởng khép kín: sản xuất – phân phối – tiêu dùng, qua đó giúp Masan xây dựng một lợi thế cạnh tranh khác biệt trên thị trường.

Tuy nhiên, thách thức vẫn hiện hữu như cạnh tranh gay gắt giữa chuỗi nội – ngoại, chi phí vận hành gia tăng, cùng yêu cầu tuân thủ quy định mới và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng. Các doanh nghiệp muốn dẫn dắt cuộc chơi cần vừa mở rộng quy mô, vừa tối ưu vận hành và quản trị rủi ro.

Trong bối cảnh đó, với những kết quả tích cực gần đây, nhiều chuyên gia nhận định rằng khi Việt Nam chạm mốc 5.000 USD GDP/người, Masan có tiềm năng trở thành cổ phiếu tiêu dùng dẫn dắt và là điểm đến chiến lược cho các nhà đầu tư quốc tế quan tâm tới câu chuyện 100 triệu dân và tăng trưởng tiêu dùng bền vững.