Ứng dụng AI trong dịch vụ công: Đặt an toàn và trách nhiệm lên hàng đầu

Theo ông Trần Duy Ninh, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ, trọng tâm của chuyển đổi số hiện nay đang chuyển mạnh từ xây dựng chủ trương, thể chế sang đưa chính sách vào thực tiễn. Do đó, chuyển đổi số cần được thể hiện bằng những con số cụ thể, phản ánh mức độ tăng trưởng và đóng góp đối với kinh tế, xã hội cũng như hoạt động quản lý nhà nước.

BỐN BÀI TOÁN ĐẶT RA TRONG GIAI ĐOẠN CHUYỂN ĐỔI SỐ MỚI

Ông Ninh cho biết, thời gian qua, hệ thống thể chế về chuyển đổi số đã từng bước được hoàn thiện, cùng với việc ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện. Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự làm thay đổi hoạt động của cơ quan nhà nước, đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp, vẫn còn những bài toán mới cần được giải quyết.

Bài toán đầu tiên là dữ liệu. Theo Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia Trần Duy Ninh, khoảng 125 cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu trọng yếu và chuyên ngành đã và đang được triển khai xây dựng. Tuy nhiên, điều quan trọng đối với người dân không chỉ là sự hình thành của các cơ sở dữ liệu, mà là khả năng khai thác và sử dụng dữ liệu trong thực tế.

“Điều người dân cần được hưởng chính là những nguyên tắc: chỉ khai báo một lần, dữ liệu được dùng lại, và dịch vụ công được cung cấp chủ động”, ông Ninh nhấn mạnh.

Theo ông, đây vừa là yêu cầu của chuyển đổi số, vừa là xu hướng mới trong cung cấp dịch vụ công. Vấn đề đặt ra là trách nhiệm của từng cơ quan trong việc tổ chức khai thác, sử dụng dữ liệu để phục vụ người dân.

Bài toán thứ hai là đầu tư và quản lý. Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia cho biết cần đặc biệt quan tâm đến cách thức tổ chức đầu tư, quản lý chất lượng và đo lường hiệu quả của các hệ thống số, qua đó tránh tình trạng phân tán, trùng lặp và bảo đảm các khoản đầu tư cần thiết. Theo ông Ninh, đây là những vấn đề cần tiếp tục trao đổi nhằm tìm cách tổ chức đầu tư hiệu quả, hạn chế tình trạng đầu tư chồng chéo và lãng phí.

Bài toán thứ ba là bảo đảm sự thống nhất trong quản trị quốc gia, đồng thời phát huy tính chủ động của các địa phương có điều kiện khác nhau, đặc biệt là cấp xã, nơi người dân trực tiếp tiếp xúc với chính quyền.

Từ thực tiễn triển khai, ông Ninh cho biết một số địa phương phản ánh khuôn khổ thực hiện còn cứng nhắc, chưa tạo đủ không gian cho sự sáng tạo và những cách làm phù hợp với đặc thù riêng. Theo ông, các địa phương cần có khả năng chủ động trong phạm vi cho phép, thay vì chỉ bó hẹp trong một khuôn khổ cứng.

Bài toán thứ tư được Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia đề cập là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động của cơ quan nhà nước, đặc biệt là phát triển các dịch vụ công thế hệ mới và dịch vụ công chủ động.

ĐƯA AI VÀO DỊCH VỤ CÔNG PHẢI BẢO ĐẢM AN TOÀN VÀ RÕ TRÁCH NHIỆM

Đáng chú ý, theo ông Ninh, việc khuyến khích đổi mới và ứng dụng AI cần đi cùng những yêu cầu cụ thể về an toàn, cơ chế kiểm soát và trách nhiệm trong quá trình thực hiện. “Khi đưa trí tuệ nhân tạo vào dịch vụ công thì cần bảo đảm an toàn, có cơ chế kiểm soát và có người chịu trách nhiệm rõ ràng”, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia nhấn mạnh.

Cục trưởng Trần Duy Ninh cho rằng đây là những nguyên tắc cần được bảo đảm trong thực thi công vụ, đồng thời phải chú trọng an toàn dữ liệu cá nhân. Bên cạnh yêu cầu thúc đẩy ứng dụng công nghệ để đổi mới cách thức cung cấp dịch vụ công, vấn đề đặt ra là phải bảo đảm việc ứng dụng AI được thực hiện trong một cơ chế có kiểm soát, với trách nhiệm rõ ràng và dữ liệu cá nhân được bảo vệ.

Theo ông Ninh, những vấn đề nêu trên cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là bài toán công nghệ. Đây còn là bài toán về thể chế, mô hình quản trị và cách thức tổ chức thực hiện.

Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục đồng hành với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác trong nước, quốc tế nhằm thúc đẩy triển khai Chương trình chuyển đổi số quốc gia. Đặc biệt, theo ông, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới không chỉ là tiếp tục đồng hành, mà còn phải tăng cường sự đồng hành và có thêm những thúc đẩy cụ thể để đưa chuyển đổi số vào thực tiễn.