Trong thời gian tới, nhiều công trình, dự án lớn sẽ được triển khai, khối lượng vốn giải ngân hàng năm theo đó sẽ rất lớn. Bên cạnh mặt tích cực cũng sẽ tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Chiều 8/1, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị quán triệt và triển khai công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực năm 2026.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đề nghị toàn thể cán bộ, nhân viên, người lao động ngành Xây dựng nghiên cứu, triển khai quyết liệt những chỉ đạo trong bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng tiêu cực, lãng phí tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác này.

Theo đó, đặc biệt lưu ý 7 bài học được Tổng bí thư khái quát thành 10 chữ với 5 ý để dễ nhớ, dễ thực hiện: " Kiên trì – Quyết tâm – Đồng thuận – Toàn diện – Đột phá".

TIỀM ẨN NGUY CƠ PHÁT SINH THAM NHŨNG

Nhấn mạnh sự quyết tâm của Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ, tập thể lãnh đạo Bộ và các cơ quan, đơn vị trong công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thời gian qua, Bộ trưởng cũng thẳng thắn chỉ rõ các tồn tại, hạn chế.

Đơn cử như một số cơ quan, đơn vị, đặc biệt là cấp ủy, người đứng đầu chưa thực sự quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, việc tổ chức thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm toán. Còn để xảy ra một số vụ việc tiêu cực, tham nhũng tại một số cơ quan, đơn vị. Việc thực hiện kết luận thanh tra, kiểm toán, quyết toán tại một số đơn vị còn chậm, nhiều kết luận thanh tra ban hành trên 5 năm chưa thực hiện xong,…

“Tham nhũng là khuyết tật bẩm sinh của quyền lực, là giặc nội xâm đe dọa sự trong sạch của Đảng. Đây là cuộc đấu tranh trong mỗi con người, mỗi cơ quan, tổ chức, đơn vị, rất khó khăn, phức tạp đòi hỏi phải có quyết tâm chính trị cao, hành động phải quyết liệt hơn, hiệu quả hơn, kiên trì, liên tục. Tất cả các cơ quan trong Bộ phải đồng lòng, xây dựng kế hoạch cụ thể, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác phòng chống lãng phí”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh lưu ý.

Bộ trưởng Minh cho biết năm 2026 là năm đầu triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 – 2030, Bộ Xây dựng sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới với phương châm "5 bảo đảm, 6 đột phá" do Thủ tướng Chính phủ đề ra.

Cũng theo Bộ trưởng, trong thời gian tới, nhiều công trình dự án lớn sẽ được triển khai, khối lượng vốn giải ngân hàng năm theo đó sẽ rất lớn cùng với việc nhiều chủ trương, chính sách mới được áp dụng tạo cơ chế "thông thoáng" hơn để phát triển kinh tế xã hội. Bên cạnh mặt tích cực sẽ tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

“Vì vậy, các đồng chí tuyệt đối không được chủ quan, phải tiếp tục kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ với quyết tâm chính trị cao nhất", Bộ trưởng nói.

NHẬN DIỆN RỦI RO, ĐỀ RA GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng đã đề nghị Bộ trưởng giao Cục Kinh tế, Quản lý đầu tư xây dựng có văn bản gửi các cơ quan, đơn vị liên quan về nội dung của Thông tư liên tịch số 11 (hướng dẫn xác định lãng phí để áp dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự) để nhận diện các rủi ro, đề ra giải pháp phòng ngừa phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong lĩnh vực xây dựng cơ bản – lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật triển khai Luật Xây dựng sao cho quy định phải bảo đảm ngăn chặn, phòng ngừa được các lãng phí và phân trách nhiệm rõ cho chủ đầu tư, thẩm tra, tư vấn, tư vấn thiết kế, tư vấn khảo sát. Cùng đó là tập trung rà soát tất cả các dự án tồn đọng, xử lý dứt điểm công tác thanh, quyết toán.

Bàn thêm về công tác quyết toán dự án hoàn thành, Bộ trưởng Minh yêu cầu các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án khẩn trương thực hiện rà soát các dự án đầu tư đã hoàn thành bàn giao, đưa vào sử dụng đến nay chưa thực hiện quyết toán dự án hoàn thành. Xác định rõ nguyên nhân chậm quyết toán; khó khăn, vướng mắc cụ thể của từng dự án, làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân có liên quan để có biện pháp xử lý dứt điểm tình trạng chậm quyết toán dự án hoàn thành.

Bộ trưởng cũng chỉ đạo phải tổ chức triển khai, phổ biến, quán triệt các nội dung, quy định của Thông tư liên tịch số 11 đến cơ quan, đơn vị, người lao động để kịp thời nắm bắt, nâng cao nhận thức, hiểu rõ các dấu hiệu vi phạm có khả năng gây lãng phí và các phương pháp xác định hậu quả lãng phí. Qua đó, kịp thời ngăn chặn, phòng ngừa, tăng cường siết chặt kỷ luật, kỷ cương triệt để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí tại các cơ quan, đơn vị.

“Thủ trưởng các đơn vị cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo phối hợp thực hiện các kết luận thanh tra và kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước. Xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên; phải làm rõ nguyên nhân chậm thực hiện các kết luận thanh tra và kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước, trách nhiệm của các tổ chức cá nhân, và đề xuất các giải pháp quyết liệt để xử lý hoặc tháo gỡ, nếu có vướng mắc”, Bộ trưởng Minh nhấn mạnh.