Trong bối cảnh phát triển đô thị hóa mạnh mẽ, làn sóng đầu tư hạ tầng quy mô lớn đang mở ra chu kỳ tái cấu trúc đô thị mới cho TP. Hồ Chí Minh và vùng Đông Nam Bộ. Khi hàng loạt dự án metro, vành đai, cao tốc, sân bay và cảng biển đồng loạt được thúc đẩy trong giai đoạn 2026-2030, câu chuyện phát triển đô thị của TP. Hồ Chí Minh cũng đang bước sang một giai đoạn mới.
Tại Diễn đàn Bất động sản 2026 do Tạp chí Kinh tế Sài Gòn tổ chức vào ngày 21/5 với chủ đề "Sóng đa tần: Chu kỳ hạ tầng và dòng vốn mới của nền kinh tế", các diễn giả đều chung nhận định hạ tầng chỉ là điều kiện khởi đầu. Yếu tố quyết định thành công của các cực tăng trưởng mới nằm ở việc làm, các tiện ích nâng cao chất lượng sống và khả năng giữ chân cư dân lâu dài. Đồng thời, trọng tâm không còn là mở rộng đô thị theo chiều ngang như trước, mà chuyển sang hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm, gắn với giao thông công cộng, logistics, công nghiệp...
Ông Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, nhấn mạnh rằng nền tảng của các quyết sách hiện nay đến từ cả thành công lẫn hạn chế trong quá trình phát triển đô thị trước đây của TP. Hồ Chí Minh. Ông cũng nhắc lại những dấu mốc như di dời cảng Sài Gòn để tái cấu trúc không gian đô thị, phát triển khu Nam, xây dựng hầm Thủ Thiêm hay cải tạo kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè…
Theo ông Kiên, các cơ chế đặc thù như Nghị quyết 54 trước đây và Nghị quyết 98 hiện nay đang tạo nền tảng để Thành phố chủ động hơn trong đầu tư hạ tầng và mở rộng không gian phát triển.
Ông Nguyễn Đỗ Dũng, chuyên gia quốc tế về quy hoạch đô thị, cho rằng hệ thống metro và giao thông công cộng sẽ làm thay đổi căn bản cấu trúc phát triển đô thị. Khả năng mở rộng không gian đô thị luôn gắn với phương thức di chuyển. Khi metro hình thành, những khu vực trước đây bị xem là xa trung tâm sẽ trở nên dễ tiếp cận hơn và mở ra cơ hội hình thành các đô thị mới.
Tại diễn đàn, ông Huỳnh Phạm Tuấn Anh, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, cho rằng việc mở rộng liên kết vùng với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đang tạo cơ hội tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng hoàn chỉnh hơn. Khi kết nối thành một chỉnh thể, vùng đô thị mới sẽ hình thành hệ sinh thái đầy đủ hơn từ công nghiệp, logistics đến dịch vụ.
Trong khi đó, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc Điều hành CBRE Việt Nam, chia sẻ quá trình đô thị hóa hiện nay đang chuyển từ mô hình đô thị tập trung sang đô thị vệ tinh, nhưng các đô thị mới không thể chỉ là nơi cư trú. Một khu đô thị bền vững phải tự nuôi sống được.
Bà Dung cũng nhấn mạnh hai yếu tố quan trọng nhất để kéo cư dân đến ở thực sự là y tế và giáo dục. Bên cạnh đó, đô thị phải tạo được việc làm và hệ sinh thái tiện ích xã hội hoàn chỉnh để người dân có thể làm việc, học tập, chữa bệnh và sinh hoạt ngay tại chỗ.
Theo các chuyên gia, hạ tầng chỉ mở đường, sự thành công của các đô thị mới sẽ phụ thuộc vào khả năng tạo việc làm, dịch vụ công, kết nối cộng đồng và chất lượng sống đủ sức giữ chân cư dân lâu dài. Thực tế, việc phát triển hạ tầng không chỉ dừng lại ở việc xây dựng các công trình giao thông mà còn phải chú trọng đến việc phát triển toàn diện các yếu tố xã hội và kinh tế, tạo nên một môi trường sống bền vững mới hấp dẫn cư dân.
