Quan hệ hợp tác giữa Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và tỉnh Hà Tĩnh đang chuyển từ phát triển các dự án riêng lẻ sang xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng tích hợp tại Khu kinh tế Vũng Áng. Cách tiếp cận này không chỉ mở ra dư địa tăng trưởng mới cho Hà Tĩnh mà còn phản ánh xu hướng kết nối nguồn lực giữa doanh nghiệp nhà nước và địa phương nhằm hình thành những không gian phát triển mới của nền kinh tế.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, việc hình thành các cực tăng trưởng mới không chỉ phụ thuộc vào nguồn vốn đầu tư mà còn ở khả năng kết nối giữa chiến lược quốc gia, lợi thế địa phương và năng lực của doanh nghiệp. Quan hệ hợp tác giữa Petrovietnam và Hà Tĩnh là một ví dụ cho cách tiếp cận đó.

TỪ HỢP TÁC ĐẦU TƯ ĐẾN KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN LIÊN KẾT

Là doanh nghiệp nòng cốt trong lĩnh vực công nghiệp - năng lượng, Petrovietnam đang phát triển theo mô hình tập đoàn công nghiệp - năng lượng quốc gia hiện đại, tích hợp, trên nền tảng các lĩnh vực dầu khí, khí, lọc hóa dầu và điện; đồng thời mở rộng sang năng lượng mới, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Trong khi đó, Hà Tĩnh sở hữu nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp quy mô lớn với Khu kinh tế Vũng Áng, hệ thống cảng nước sâu, quỹ đất công nghiệp và vị trí cửa ngõ kết nối Hành lang kinh tế Đông - Tây. Sự gặp gỡ giữa lợi thế của địa phương và năng lực của Petrovietnam đã tạo nền tảng để quan hệ hợp tác giữa hai bên ngày càng đi vào chiều sâu.

Từ thỏa thuận hợp tác đầu tiên năm 2010 đến Thỏa thuận hợp tác toàn diện ký năm 2025, Petrovietnam và Hà Tĩnh liên tục mở rộng phạm vi phối hợp từ đầu tư, sản xuất kinh doanh đến phát triển hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và an sinh xã hội. Sau hơn 15 năm, trọng tâm hợp tác không còn dừng ở việc triển khai các dự án riêng lẻ mà đang chuyển sang mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng có tính liên kết, trong đó năng lượng, công nghiệp, logistics và hạ tầng số được phát triển đồng bộ để gia tăng hiệu quả đầu tư và tạo dư địa tăng trưởng dài hạn.

Định hướng này cũng mở ra cơ hội để Khu kinh tế Vũng Áng từng bước khẳng định vai trò trung tâm công nghiệp - năng lượng của Bắc Trung Bộ, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực.

Đề án Trung tâm Công nghiệp - Năng lượng tại Khu kinh tế Vũng Áng được xây dựng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ, hướng tới đưa Hà Tĩnh trở thành trung tâm công nghiệp - năng lượng của khu vực và cả nước. Khi hoàn thành, Đề án không chỉ tạo nguồn thu ngân sách lớn hơn cho địa phương, tạo việc làm chất lượng cao mà còn hình thành hạ tầng năng lượng - số hiện đại, góp phần thu hút các nhà đầu tư công nghệ và dòng vốn FDI xanh vào Hà Tĩnh.

Ông LêNgọc Sơn Bíthư Đảng ủy, Chủ tịch HĐTV Petrovietnam.

NHỮNG NỀN TẢNG CHO BƯỚC PHÁT TRIỂN MỚI

Định hướng hợp tác giữa Petrovietnam và Hà Tĩnh đã được hiện thực hóa bằng nhiều dự án cụ thể. Các đơn vị thành viên của Petrovietnam hiện hoạt động trên địa bàn trong các lĩnh vực điện, khí, xăng dầu, phân bón, bảo hiểm và tài chính - ngân hàng; đồng thời quản lý, vận hành Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1, đầu tư kho chứa và trạm nạp LPG, Tổng kho xăng dầu Vũng Áng cùng hệ thống phân phối xăng dầu.

Sự hiện diện của các đơn vị thành viên không chỉ góp phần bảo đảm nguồn cung năng lượng mà còn thúc đẩy phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ của địa phương. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu sản xuất kinh doanh của các đơn vị Petrovietnam tại Hà Tĩnh đạt khoảng 11,5 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 17% GRDP của tỉnh. Con số này cho thấy Petrovietnam không chỉ là nhà đầu tư chiến lược mà còn là một trong những động lực quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế của Hà Tĩnh.

Song song với hoạt động đầu tư, Petrovietnam tiếp tục đồng hành cùng địa phương trong các chương trình an sinh xã hội. Chương trình "STEM Innovation Petrovietnam" đã mở rộng nội hàm hợp tác sang phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của các ngành công nghiệp, năng lượng và kinh tế số. Trong năm 2026, Tập đoàn và các đơn vị thành viên dự kiến dành gần 110 tỷ đồng cho các chương trình xây dựng trường học, phòng học STEM, hỗ trợ thiết bị y tế và chăm lo người nghèo.

Những kết quả tích lũy trong hơn 15 năm hợp tác đang tạo nền tảng để Petrovietnam và Hà Tĩnh bước sang một giai đoạn phát triển mới. Thay vì tiếp tục mở rộng các dự án đơn lẻ, hai bên hướng tới xây dựng Trung tâm Công nghiệp - Năng lượng sinh thái Petrovietnam tại Khu kinh tế Vũng Áng - mô hình phát triển tích hợp được kỳ vọng tạo động lực mới cho Hà Tĩnh, đồng thời gia tăng sức lan tỏa đối với khu vực Bắc Trung Bộ.

ĐỊNH HÌNH MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG TÍCH HỢP

Trên nền tảng hợp tác đã được tạo dựng, Petrovietnam và Hà Tĩnh đang hướng tới bước phát triển mới với Đề án Trung tâm Công nghiệp - Năng lượng sinh thái Petrovietnam tại Khu kinh tế Vũng Áng. Khác với cách phát triển theo từng dự án riêng lẻ, mô hình này hướng tới kết nối hạ tầng năng lượng, công nghiệp, logistics và hạ tầng số trong một không gian phát triển thống nhất nhằm tối ưu hiệu quả đầu tư và tạo ra giá trị cộng hưởng.

Theo Đề án do Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) và PV GAS phối hợp nghiên cứu, các dự án thành phần được triển khai độc lập theo quy định của pháp luật nhưng khai thác chung hạ tầng, phát huy lợi thế cộng sinh công nghiệp và liên kết chuỗi giá trị. Cách tiếp cận này giúp giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng, đồng thời tạo dư địa thu hút các ngành công nghiệp và dịch vụ hỗ trợ.

Theo định hướng đến năm 2035, Trung tâm sẽ ưu tiên phát triển Kho LNG Bắc Trung Bộ, Nhà máy điện LNG Vũng Áng III, hệ thống hạ tầng phân phối khí; đồng thời nghiên cứu đầu tư Trung tâm Dữ liệu (Data Center) tích hợp hạ tầng LNG và các dự án công nghiệp hỗ trợ. Đây không chỉ là các dự án hạ tầng năng lượng, mà còn là nền tảng để kết nối công nghiệp với kinh tế số và các ngành công nghệ có giá trị gia tăng cao.

Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa tại buổi làm việc giữa Petrovietnam và lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh ngày 28/7/2026. Ba văn kiện hợp tác được ký kết đều xoay quanh một mục tiêu chung là mở rộng chuỗi giá trị LNG và kết nối hạ tầng năng lượng với hạ tầng số.

Theo đó, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh, PV GAS và Nebula Energy hợp tác nghiên cứu cơ hội đầu tư Trung tâm Dữ liệu tích hợp hạ tầng LNG, tận dụng nhiệt lạnh từ LNG tái hóa để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. PV GAS và Tổng công ty Viễn thông MobiFone nghiên cứu phát triển các mô hình trung tâm dữ liệu, từng bước hình thành hệ sinh thái kết nối giữa hạ tầng năng lượng và hạ tầng số. Trong khi đó, Biên bản ghi nhớ giữa PV GAS và PV Power về mua bán khí LNG tái hóa cho Dự án Nhà máy điện LNG Vũng Áng III công suất 1.500 MW tạo nền tảng cho việc phát triển chuỗi cung ứng LNG phục vụ sản xuất điện, góp phần bổ sung nguồn điện cho hệ thống điện quốc gia.

Petrovietnam giữ vị trí then chốt trong phát triển ngành năng lượng Việt Nam với nền tảng hạ tầng và kinh nghiệm đã được khẳng định. Để dự án Trung tâm dữ liệu thành công cần sự đồng hành của tỉnh Hà Tĩnh, Chính phủ và các định chế tài chính trong việc huy động nguồn vốn cũng như hoàn thiện cơ chế hỗ trợ. Tin tưởng rằng sự hợp tác giữa Petrovietnam, Nebula Energy và tỉnh Hà Tĩnh sẽ tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa dự án, đóng góp vào sự phát triển của ngành năng lượng và kinh tế số Việt Nam.

Ông Mr. Peter Gibson Chủ tịch Điều hành Công ty Nebula Energy LLC.

Nhìn tổng thể, các thỏa thuận này không chỉ tạo cơ sở triển khai các dự án trọng điểm mà còn phản ánh cách tiếp cận mới trong phát triển công nghiệp - năng lượng, khi các dự án được thiết kế để bổ trợ lẫn nhau thay vì phát triển độc lập. Đây cũng là nền tảng để nâng cao hiệu quả đầu tư, mở rộng chuỗi giá trị và tăng sức hấp dẫn đối với các dòng vốn mới.

KHÔNG CHỈ LÀ CÂU CHUYỆN CỦA HÀ TĨNH

Ở góc độ rộng hơn, giá trị của hợp tác giữa Petrovietnam và Hà Tĩnh không chỉ nằm ở quy mô đầu tư hay số lượng dự án được triển khai. Điều đáng chú ý hơn là sự chuyển dịch trong tư duy phát triển: Từ đầu tư theo từng dự án sang hình thành một không gian phát triển liên kết, nơi chiến lược quốc gia, lợi thế địa phương và năng lực của doanh nghiệp được phát huy trong cùng một hệ sinh thái.

Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển dịch năng lượng và xây dựng các cực tăng trưởng mới, cách tiếp cận này mở ra thêm một hướng phát triển cho các trung tâm công nghiệp quy mô lớn. Khi hạ tầng năng lượng được quy hoạch đồng bộ với công nghiệp, logistics và hạ tầng số, giá trị tạo ra không chỉ dừng ở từng dự án mà còn ở khả năng thu hút đầu tư, hình thành các chuỗi giá trị mới và nâng cao năng lực cạnh tranh của cả vùng.

Nếu được triển khai đồng bộ, Trung tâm Công nghiệp - Năng lượng sinh thái Petrovietnam tại Vũng Áng sẽ không chỉ tạo thêm động lực phát triển cho Hà Tĩnh và Bắc Trung Bộ, mà còn có thể trở thành một mô hình tham chiếu trong quá trình phát triển các trung tâm công nghiệp - năng lượng quy mô lớn của Việt Nam. Điều đáng chú ý không chỉ là những dự án được đầu tư, mà là cách Petrovietnam và Hà Tĩnh đang cùng thử nghiệm một mô hình phát triển dựa trên liên kết nguồn lực, trong đó doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò hạt nhân kết nối