Từ những cọng rơm quen thuộc trên đồng ruộng quê nhà, Nguyễn Xuân Tài (SN 1989) xã Quý Lộc, Thanh Hóa đã phát triển ý tưởng sản xuất mồi nhóm lửa, đưa sản phẩm tiếp cận khách hàng quốc tế qua nền tảng thương mại điện tử Amazon. Hành trình khởi nghiệp của anh mở ra hướng khai thác giá trị kinh tế từ phụ phẩm nông nghiệp...

Sinh ra trong gia đình thuần nông ở xã Quý Lộc, Nguyễn Xuân Tài lớn lên cùng những mùa gặt và đống rơm vàng trên đồng ruộng. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, anh tiếp tục học văn bằng hai ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Ngoại thương, đồng thời có 5 năm làm kỹ sư thiết kế tại các doanh nghiệp.

TỪ ĐỒNG RƠM QUÊ NHÀ ĐẾN Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP

Ý tưởng khởi nghiệp đến với Tài từ một lần tình cờ nhìn thấy sản phẩm mồi nhóm lửa do người bạn nước ngoài chia sẻ trên mạng. Tìm hiểu thị trường, anh nhận thấy tại Mỹ và nhiều nước châu Âu, sản phẩm này được sử dụng để nhóm lửa cho lò sưởi đốt củi, than.

Trong khi đó, tại Việt Nam, rơm rạ là nguồn phụ phẩm nông nghiệp dồi dào nhưng ngày càng ít được tận dụng. Nhiều nơi, rơm sau thu hoạch bị đốt ngay trên đồng ruộng, gây lãng phí và ảnh hưởng đến môi trường.

Nhận thấy rơm có đặc tính xốp, nhẹ, dễ bắt cháy, Tài quyết định nghiên cứu sản xuất mồi nhóm lửa từ nguồn nguyên liệu sẵn có này.

Năm 2018, anh bắt tay thiết kế dây chuyền, xây dựng xưởng sản xuất tại Thanh Hóa và thành lập Công ty CP Ulstraw. Để tạo ra những thỏi mồi lửa đồng đều, phù hợp đóng gói và vận chuyển, anh cùng cộng sự nghiên cứu quy trình từ phơi khô, nghiền nhỏ rơm, phối trộn với sáp đến ép khuôn, cắt thỏi và đóng gói.

Với chuyên môn kỹ sư thiết kế, Tài trực tiếp nghiên cứu, chế tạo nhiều thiết bị phục vụ sản xuất, giúp doanh nghiệp chủ động công nghệ và tiết giảm chi phí đầu tư ban đầu.

Nỗ lực của nhóm khởi nghiệp bước đầu được ghi nhận khi cuối năm 2023, dự án giành giải Quán quân toàn cầu cuộc thi Social Business Creation tại Montreal, Canada, với phần thưởng khoảng 38.500 đô la Canada. Năm 2024, nhóm Ulstraw tiếp tục giành giải Quán quân cuộc thi Khởi nghiệp cùng Kawai.

ĐƯA SẢN PHẨM LÀM TỪ RƠM RA THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ

Sau quá trình nghiên cứu thị trường, Tài lựa chọn Amazon làm kênh phân phối sản phẩm Eco Firelighter, thử sức với lĩnh vực thương mại điện tử xuyên biên giới.

Theo anh, có thời điểm doanh nghiệp tiêu thụ tới 400 hộp sản phẩm trong một ngày. Đến nay, hàng nghìn sản phẩm đã được bán thông qua nền tảng này, mở ra cơ hội tiếp cận người tiêu dùng nước ngoài.

Tuy nhiên, doanh thu bước đầu chưa đồng nghĩa với lợi nhuận ổn định. Doanh nghiệp phải gánh nhiều khoản chi phí như vận chuyển quốc tế, lưu kho, phí sàn thương mại điện tử và quảng cáo.

Tổng vốn đầu tư cho dự án đến nay khoảng 1 tỷ đồng. Theo tính toán của Tài, mỗi hộp mồi nhóm lửa được bán với giá khoảng 13-14 USD, tương đương 300.000-350.000 đồng. Chi phí sản xuất chiếm khoảng 30-40% giá bán, trong khi phí sàn, vận chuyển, lưu kho và quảng cáo chiếm khoảng 45%, vì vậy, lợi nhuận còn lại chưa cao.

Bài toán đặt ra với Ulstraw là tìm kiếm phương thức phân phối hiệu quả hơn, giảm chi phí trung gian và mở rộng đầu ra. Bên cạnh duy trì bán hàng trực tuyến, doanh nghiệp hướng tới kết nối trực tiếp với các đối tác phân phối tại nước ngoài.

“Khi chốt được đơn hàng, tôi sẽ đầu tư mở rộng nhà xưởng, máy móc, nhân công để sản xuất với số lượng lớn. Công ty đã chủ động nghiên cứu máy móc, công nghệ và có lợi thế về nguồn nguyên liệu sẵn có nên có thể nhanh chóng nâng công suất để đáp ứng nhu cầu của đối tác”, anh Tài chia sẻ.

Ông Đặng Văn Hiệp, Bí thư Đảng ủy xã Quý Lộc, đánh giá mô hình sản xuất mồi nhóm lửa từ rơm là hướng khởi nghiệp sáng tạo, có khả năng khai thác nguồn nguyên liệu tại địa phương để tạo ra sản phẩm thương mại.

Theo ông Hiệp, thời gian tới, địa phương sẽ đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất và phát triển thị trường, qua đó góp phần nâng cao giá trị phụ phẩm nông nghiệp, tạo thêm việc làm và thu nhập cho lao động nông thôn.