Động thái này đồng nghĩa nguồn cung dầu của thế giới có thể tăng mạnh hơn nữa nếu Mỹ và Iran duy trì được thỏa thuận hòa bình...

Trong cuộc họp vào ngày Chủ nhật (5/7), các thành viên lớn trong OPEC+, liên minh giữa Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) và một số quốc gia ngoài khối gồm Nga, đã nhất trí tăng hạn ngạch sản lượng khai thác dầu tháng 8.

Động thái này đồng nghĩa nguồn cung dầu của thế giới có thể tăng mạnh hơn nữa nếu Mỹ và Iran duy trì được thỏa thuận hòa bình.

Theo tuyên bố đăng trên website của OPEC, tại cuộc họp trực tuyến của liên minh, 7 quốc gia dẫn đầu bởi Saudi Arabia và Nga đã tăng hạn ngạch sản lượng dầu trong tháng tới thêm 188.000 thùng/ngày. Đợt tăng hạn ngạch sản lượng này phù hợp với kế hoạch của OPEC+ về đảo ngược các kế hoạch giảm sản lượng được tiến hành mấy năm trước để hỗ trợ giá dầu.

Với đợt tăng này, hạn ngạch sản lượng dầu của OPEC+ đã tăng thêm 940.000 thùng/ngày kể từ khi cuộc chiến tranh ở Vùng Vịnh bắt đầu, tương đương khoảng 1% nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu. Nhưng đến hiện tại, sự gia tăng hạn ngạch sản lượng dầu này chủ yếu nằm trên giấy tờ, bởi tình trạng đóng cửa của eo biển Hormuz khiến hoạt động sản xuất và xuất khẩu dầu của các quốc gia Vùng Vịnh bị gián đoạn nghiêm trọng.

Dù vậy, sau khi Mỹ và Iran ký kết thỏa thuận hòa bình tạm thời, Saudi Arabia và các nước láng giếng trong khu vực đã bắt đầu khôi phục hoạt động vận chuyển dầu, dẫn tới sự dư thừa nguồn cung dầu ở một số thị trường châu Á chủ chốt. Nhờ đó, giá dầu Brent giao sau tại thị trường London - giá tham chiếu của thị trường dầu lửa toàn cầu, đã giảm 43% từ mức đỉnh của giai đoạn chiến tranh, xuống dưới mức 72 USD/thùng khi kết thúc tuần vừa rồi.

Một số tổ chức dự báo đã bắt đầu đưa ra kỳ vọng về sự xuất hiện trở lại của tình trạng dư thừa nguồn cung dầu toàn cầu. Bởi vậy, OPEC và các nước đối tác có thể sẽ sớm phải đứng trước sự lựa chọn giữa kiềm chế sản lượng và giành giật thị phần. Nếu OPEC+ chọn tiếp tục tăng sản lượng để chiếm thị phần, hệ quả có thể sẽ là một cuộc chiến giảm giá dầu.

Hiện tại, OPEC đang đối mặt với thách thức về đoàn kết nội bộ sau khi vào tháng trước, Iraq - một thành viên sáng lập - ám chỉ khả năng rút khỏi tổ chức nếu không được chấp thuận hạn ngạch sản lượng cao hơn. Trước đó, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã rời khỏi tổ chức này vào tháng 5 do những bất đồng tương tự liên quan đến các hạn mức sản lượng bắt buộc mà liên minh dầu mỏ này áp đặt.

UAE hiện có một phần năng lực sản xuất đáng kể đang bị đình trệ do chiến tranh và có thể sớm tái khởi động. Cộng thêm tham vọng tăng sản lượng trong tương lai, động thái này của UAE có thể gây áp lực giảm lên giá dầu và dẫn tới sự cạnh tranh mạnh mẽ hơn với các nhà sản xuất từng là đồng minh trong OPEC+.

Dữ liệu theo dõi tàu chở dầu cho thấy Saudi Arabia và UAE đã khôi phục hoạt động xuất khẩu dầu về mức gần bằng thời điểm trước chiến tranh, nhờ vào thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran và nỗ lực đưa các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn.

Về phần mình, Nga, quốc gia cùng Saudi Arabia giữ vai trò lãnh đạo không chính thức trong OPEC+, đang phải đối mặt với những vấn đề nội tại. Xuất khẩu dầu thô của nước này đã tăng lên mức cao kỷ lục trong thời gian gần đây, nhưng sự gia tăng này lại diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine gây thiệt hại nghiệm trọng đối với các nhà máy lọc dầu của Nga.

Có một số chuyên gia cho rằng do các nhà máy lọc dầu của Nga phải giảm hoạt động vì bị tấn công, một phần lớn của lượng dầu lẽ ra được chế biến trong nước có thể đã được chuyển hướng sang xuất khẩu.

Đối với Iraq, tình trạng sụt giảm doanh thu trong thời gian diễn ra xung đột đã thúc đẩy nước này gây sức đòi OPEC tăng mạnh hạn mức sản lượng dầu, thậm chí cảnh báo sẽ rời khỏi tổ chức. Động thái này của Iraq diễn ra đúng vào thời điểm liên minh đang tiến hành rà soát năng lực sản xuất thực tế của từng thành viên nhằm xác định các mục tiêu sản lượng riêng cho từng nước trong năm 2027.

Hồi tháng 5, hãng Bloomberg đưa tin rằng OPEC+ đã có lộ trình tiếp tục tăng hạn ngạch sản lượng cho đến cuối tháng 9, theo đó hoàn tất việc đảo ngược hai chương trình cắt giảm sản lượng từng được áp dụng từ năm 2023. Việc tăng sản lượng trong tháng 8 sẽ đánh dấu tháng áp chót của tiến trình này.

Chương trình cắt giảm sản lượng thứ ba, và cũng là chương trình cuối cùng, theo dự kiến sẽ được duy trì cho đến cuối năm. Nhưng vào tháng trước, một số thành viên OPEC+ nói rằng việc khôi phục hạn ngạch sản lượng bị cắt giảm theo chương trình này có thể được đẩy nhanh. Cuộc họp sản lượng tiếp theo của OPEC+ sẽ diễn ra vào ngày 2/8.

Dù một số thành viên trong OPEC+ muốn có mức hạn ngạch sản lượng lớn hơn, nhiều thành viên khác đã gặp khó khăn trong việc khai thác đạt mức cho phép do những hạn chế về năng lực sản xuất thực tế, ngay cả trước khi chiến tranh xảy ra. Bởi vậy, có thể chỉ có một phần trong chương trình cắt giảm sản lượng thứ ba này của liên minh được hiện thực hóa.

Theo một cuộc khảo sát của hãng tin Reuters, sản lượng khai thác dầu của OPEC trong tháng 6 vừa qua đã hồi phục, sau khi chạm mức thấp nhất hơn 2 thập kỷ trong tháng 5 do tác động của xung đột. Sản lượng dầu của 11 nước thành viên OPEC đã tăng 3,3 triệu thùng/ngày trong tháng 6, đạt mức 19,43 triệu thùng/ngày.

Trong tháng 5, sản lượng dầu của OPEC giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2000, thấp hơn cả trong giai đoạn đại dịch Covid-19 khi nhu cầu sụt giảm chóng mặt.

Kuwait và Iran là hai nước tăng sản lượng khai thác dầu mạnh nhất trong tháng 6, theo kết quả khảo sát. Saudi Arabia và Iraq cũng tăng sản lượng, cùng Nigeria và Libya - hai nước mà hoạt động vận chuyển dầu không bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến ở Vùng Vịnh.