Trong những năm gần đây, giá nhà ở châu Âu tăng mạnh, ngày càng vượt xa mức thu nhập của người dân địa phương...

Thực tế này khiến việc sở hữu nhà không còn nằm trong tầm tay của nhiều người tại một loạt thành phố trên khắp lục địa này.

Thành phố Lisbon, thủ đô của Bồ Đào Nha, đã nổi lên như một trong những thị trường nhà ở khó tiếp cận nhất ở châu Âu nếu xét trên tỷ lệ giá nhà so với thu nhập hàng năm.

Trang Euronews dẫn số liệu mới nhất từ nền tảng dữ liệu Numbeo cho biết giá một căn nhà ở Lisbon hiện nay cao gấp khoảng 18,7 lần thu nhập hàng năm của một hộ gia đình điển hình. Trong số các thành phố lớn của châu Âu, chỉ có thành phố Split của Croatia có tỷ lệ tương tự.

Tỷ lệ giá nhà trên thu nhập là một trong những thước đo phổ biến nhất để đánh giá mức độ dễ hay khó tiếp cận của thị trường nhà ở tại một khu vực địa lý nhất định. Thước đo này so sánh chi phí mua một căn nhà điển hình với thu nhập của một hộ gia đình trung bình, cho thấy cần bao nhiêu năm thu nhập để mua được một căn nhà. Khi tỷ lệ này tăng cao, việc sở hữu nhà càng trở nên xa tầm với của người dân địa phương.

Theo ông Mike Langen, nhà kinh tế học cấp cao về nhà ở của ngân hàng ABN AMRO, một tỷ lệ trên 10 đã báo hiệu một thị trường nhà ở có vấn đề đối với người mua. Dựa trên tiêu chuẩn đó, hai thành phố Lisbon và Split đứng đầu bảng xếp hạng về độ đắt đỏ của nhà ở tại châu Âu, với mỗi nơi có tỷ lệ giá nhà so với thu nhập là 18,7 lần, gần gấp đôi so với tỷ lệ được coi là có vấn đề.

Các thành phố khác như Prague, Milan và Tirana cũng có tỷ lệ cao (18,1), tiếp theo là Vienna (17,4), Belgrade (17,2), Paris (17), London (16,0) và Brno (15,8).

Tuy nhiên, Lisbon là một ví dụ rõ ràng về việc giá nhà có thể tách rời khỏi sức mua của người dân địa phương ra sao. Trong thập kỷ qua, giá nhà ở Bồ Đào Nha đã tăng gần 240%, trong khi mức lương trung bình chỉ tăng khoảng 59%. Ở Lisbon, khoảng cách này có thể còn rộng hơn mức trung bình quốc gia.

Một căn hộ ở trung tâm Lisbon có giá khoảng 6.763 euro mỗi mét vuông, khiến một căn hộ khiêm tốn 50 mét vuông có giá khoảng 338.000 euro. So với mức lương ròng trung bình khoảng 1.416 euro mỗi tháng, tương đương khoảng 17.000 euro mỗi năm, mức giá này này tương đương với gần 19 năm thu nhập, trước khi chi tiêu cho bất kỳ thứ gì khác.

Nguyên nhân chính khiến giá nhà ở Bồ Đào Nha tiếp tục tăng là do nguồn cung không đủ. Theo khảo sát kinh tế năm 2026 của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), Bồ Đào Nha nằm trong số các quốc gia có khả năng tiếp cận nhà ở của người dân thấp nhất trong thế giới phát triển, với các rào cản về quy định, thị trường cho thuê yếu và nguồn cung nhà ở phản ứng chậm với nhu cầu.

Đặc biệt, giới trẻ là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ tình trạng khó tiếp cận nhà ở tại Bồ Đào Nha. Hiện tại, nước này hoàn thành được khoảng 25.000 đến 30.000 căn nhà mỗi năm, trong khi ước tính cho rằng nước này cần khoảng 45.000 đến 50.000 căn nhà mới hàng năm để đáp ứng đủ nhu cầu.

Cuộc khủng hoảng nhà ở đã dẫn tới làn sóng biểu tình lớn nhất trong nhiều thập kỷ tại Bồ Đào Nha. Từ năm 2023, phong trào Casa para Viver ("Nhà để sống") đã đưa hàng chục nghìn người xuống đường trên khắp cả nước. Những người tham gia chiến dịch kêu gọi Chính phủ kiểm soát giá thuê chặt chẽ hơn, cung cấp nhiều nhà ở giá rẻ hơn và sử dụng các tòa nhà bỏ trống, lập luận rằng quyền tiếp cận nhà ở là một quyền hiến pháp.

Mặc dù áp lực về khả năng chi trả ngày càng tăng, hầu như không có nhà kinh tế nào dự báo một cuộc khủng hoảng nhà ở sắp xảy ra tại Bồ Đào Nha. Ngân hàng Trung ương Bồ Đào Nha cảnh báo trong báo cáo ổn định tài chính tháng 5/2026 rằng tình trạng thiếu hụt nguồn cung tiếp tục đẩy giá lên, nhưng cũng ghi nhận các giới hạn cho vay nghiêm ngặt đã giữ cho hoạt động vay nợ có mức độ rủi ro cao - nguyên nhân thường dẫn đến sự sụp đổ của thị trường nhà ở - vẫn nằm trong tầm kiểm soát.

Một báo cáo của công ty nghiên cứu BPI Research gần đây đã nâng mức dự báo tăng trưởng giá nhà ở Bồ Đào Nha năm 2026 lên 11,7%. Báo cáo cho rằng thị trường bất động sản Bồ Đào Nha vẫn đang được hưởng lợi từ cấu trúc nhu cầu, nguồn cung tương đối hạn chế và mối quan tâm lớn của khách mua quốc tế.