Thông tư số 31/2026 của Bộ Xây dựng, có hiệu lực từ ngày 15/12/2026, đã đưa ra những quy định mới nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa người dùng xe điện và ban quản lý các tòa nhà chung cư, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của giao thông xanh…

Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của xe điện, việc bố trí chỗ đỗ và sạc xe điện tại các chung cư đang trở thành một vấn đề cấp thiết. Với tốc độ thâm nhập thị trường của xe điện ngày càng nhanh, việc chuẩn bị hạ tầng phù hợp là điều không thể thiếu. Thông tư 31/2026 mới yêu cầu tất cả các nhà chung cư phải bố trí khu vực đỗ ô tô điện riêng biệt với khu vực dành cho xe mô tô, xe máy và xe đạp điện. Điều này không chỉ giúp hạn chế nguy cơ cháy lan từ các khối pin lithium-ion mà còn tạo ra một môi trường an toàn hơn cho cư dân.

Một trong những điểm nổi bật của thông tư là quy định về khoảng cách an toàn tối thiểu 2 m giữa các khu vực đỗ xe khác nhau. Trong trường hợp không gian hạn chế, các tòa nhà phải xây dựng tường hoặc vách ngăn đặc bằng vật liệu không cháy với chiều cao từ 2 m trở lên để phân tách. Điều này nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho cư dân và tài sản của họ.

Ngoài ra, thông tư cũng đưa ra thứ tự ưu tiên nghiêm ngặt về vị trí sắp xếp, khuyến khích đặt các trạm sạc và khu vực đỗ xe điện ngoài trời hoặc trên mặt đất. Nếu buộc phải bố trí dưới tầng hầm, vị trí này chỉ được giới hạn tối đa ở tầng bán hầm hoặc tầng hầm 1, đồng thời phải nằm ở khu vực thông gió tốt, có giải pháp cô lập hoặc di dời phương tiện nhanh chóng khi xảy ra sự cố.

Đặc biệt, số lượng vị trí sạc tại mỗi phân vùng hầm cũng bị khống chế nghiêm ngặt, không quá 25 chỗ đối với ô tô điện và không quá 50 chỗ đối với xe máy điện, với công suất sạc tối đa không vượt quá 22 kW để tránh gây quá tải hệ thống lưới điện tòa nhà. Hệ thống giám sát tại các bãi xe này phải hoạt động liên tục với camera truyền tín hiệu trực tiếp về phòng điều khiển trung tâm có người trực 24/7, kết hợp cùng hệ thống báo cháy tự động và các thiết bị cảm biến chuyên dụng để phát hiện sớm khí độc.

Thông tư 31/2026 ra đời trong bối cảnh cuộc xung đột lợi ích giữa người dùng xe điện và ban quản lý các tòa nhà chung cư đang diễn biến căng thẳng. Trước đây, sự thiếu hụt về hành lang pháp lý đã đẩy người dân vào thế kẹt, tạo nên những câu chuyện dở khóc dở cười khi xe mua hợp pháp nhưng không có chỗ đậu và sạc. Nhiều cư dân đã phải chọn giải pháp tháo pin, mang giấu vào ba lô để đưa lên căn hộ sạc nhờ, tạo ra những rủi ro ngay trong không gian sống của hàng nghìn hộ gia đình khác.

Tuy nhiên, từ phía ban quản lý và các chủ đầu tư cũng có những nỗi sợ hãi thực tế khi đối mặt với áp lực tài chính và hạ tầng. Hầu hết các chung cư cũ hiện nay đều được thiết kế từ nhiều năm trước, hệ thống đường dây dẫn điện, trạm biến áp của các tòa nhà này hoàn toàn không đủ sức gánh dòng tải khổng lồ khi hàng trăm chiếc xe cùng cắm sạc vào khung giờ cao điểm ban đêm.

Xe điện là xu hướng không thể đảo ngược, nhưng để xu hướng đó phát triển bền vững thì hạ tầng và tiêu chuẩn an toàn phải đi trước một bước. Nếu chỉ khuyến khích người dân sử dụng xe điện mà không chuẩn bị hệ thống sạc, cảnh báo và phòng cháy chữa cháy phù hợp thì rủi ro sẽ chuyển từ ngoài đường phố vào chính các khu dân cư và chung cư.

Theo đánh giá của các chuyên gia, Thông tư mới của Bộ Xây dựng không chỉ gỡ khó cho người dân có chỗ đỗ và sạc xe điện an toàn, mà còn tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho các chung cư. Đây là bước đi quan trọng để bảo vệ an toàn hôm nay và tương lai của giao thông xanh ngày mai. An toàn không phải là rào cản của giao thông xanh mà là điều kiện để giao thông xanh được xã hội chấp nhận lâu dài. Điều này cũng là thông điệp mà nhiều nước như Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore đã trải qua trong quá trình điện hóa giao thông.

Trong tương lai, các đại đô thị xanh sẽ phải thiết kế các khu vực sạc nổi hoặc bán nổi gắn với cảnh quan đô thị, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tầng hầm. Những bãi đỗ xe kết hợp mái che năng lượng mặt trời, hệ thống lưu trữ điện, cây xanh và các điểm sạc thông minh không chỉ giúp tăng cường an toàn mà còn tạo nên diện mạo mới cho đô thị xanh. Quy định này không chỉ tác động đến phòng cháy chữa cháy mà còn góp phần định hình mô hình kiến trúc và quy hoạch đô thị của giai đoạn chuyển đổi năng lượng trong tương lai.

Với những quy định mới này, Việt Nam đang từng bước tiến tới một tương lai giao thông xanh bền vững, an toàn và hiệu quả hơn. Đây là cơ hội để các nhà quản lý, chủ đầu tư và cư dân cùng nhau xây dựng một môi trường sống hiện đại, thân thiện với môi trường và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.