Triều Tiên, Iran, Myanmar và Afghanistan là các quốc gia chịu sức ép trừng phạt lớn nhất từ Mỹ, EU và các nước đồng minh...

Căng thẳng địa chính trị kéo dài đang khiến trừng phạt kinh tế ngày càng trở thành công cụ đối ngoại quan trọng, với sức ảnh hưởng ngày một lớn tới thương mại và ngoại giao toàn cầu.

Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, các quốc gia phương Tây đã áp hàng loạt biện pháp hạn chế chưa từng có nhằm vào hệ thống tài chính, xuất khẩu năng lượng và các ngành công nghiệp chủ chốt của Nga.

Trong khi đó, các lệnh trừng phạt lâu nay đối với Iran và Triều Tiên vẫn được duy trì vì chương trình hạt nhân và tên lửa, còn Myanmar phải đối mặt với sức ép lớn hơn sau cuộc đảo chính năm 2021. Gần đây, các lệnh trừng phạt mới tiếp tục được ban hành để đáp trả xung đột, chương trình vũ khí của Iran.

Theo dữ liệu do Statista tổng hợp, tính đến tháng 3/2026, Triều Tiên, Iran, Myanmar và Afghanistan là nhóm quốc gia chịu sức ép trừng phạt lớn nhất. Cả 4 trường quốc gia này đều đồng thời bị Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Anh, Canada, Nhật Bản và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc áp dụng biện pháp trừng phạt. Belarus, đồng minh thân cận của Moscow, cũng nằm trong nhóm chịu trừng phạt trên diện rộng.

Tuy nhiên, mức độ đồng thuận quốc tế không giống nhau ở mọi trường hợp. Từ đồ họa có thể thấy Nga và Belarus đang chịu các biện pháp trừng phạt diện rộng từ nhiều quốc gia phương Tây nhưng các biện pháp này không có sự ủng hộ tương ứng ở cấp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Trong khi đó, Venezuela cũng bị một số nước phương Tây áp trừng phạt, nhưng phạm vi hẹp hơn so với nhiều trường hợp khác. Cuba là một trường hợp đặc biệt khi hiện chỉ còn Mỹ duy trì trừng phạt đối với nước này.

Với Syria, bức tranh đã thay đổi đáng kể từ ngày 1/7/2025, thời điểm Mỹ chấm dứt chương trình trừng phạt toàn diện đối với nước này. Dù vậy, Washington vẫn giữ các biện pháp trừng phạt nhằm vào cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad cùng một số cá nhân, tổ chức bị cho là có vai trò gây bất ổn.

Một điểm cần lưu ý là không phải lệnh trừng phạt nào cũng trực tiếp nhằm vào một quốc gia. Với trường hợp Afghanistan, các biện pháp hiện chủ yếu nhắm vào lực lượng Taliban và các cá nhân, tổ chức liên quan, thay vì áp dụng với bản thân nhà nước Afghanistan.