Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến thu phí 100.000 USD với các đơn xin cấp thị thực H-1B từ tháng 2/2026. Thông báo về kế hoạch này gây chấn động lớn trong cộng đồng người nhập cư cũng như doanh nghiệp tại Mỹ...

Theo các nhà sáng lập doanh nghiệp và nhà đầu tư mạo hiểm, chính sách mới này có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới cộng đồng khởi nghiệp (startup) Mỹ.

H-1B là thị thực cho phép doanh nghiệp tạm thời thuê người lao động người ngoài trong các lĩnh vực chuyên môn cao như công nghệ thông tin, y tế và kỹ thuật. Ở điều kiện bình thường, các startup tại Mỹ vốn đã gặp khó khăn trong việc xin thị thực này cho người lao động của mình do có hạn ngạch về số lượng thị thực được cấp.

Ông Desmond Lim, CEO, đồng sáng lập nền tảng công nghệ tuyển dụng Workstream, cho biết tất cả đơn xin thị thực H1-B của công ty ông đều bị từ chối - một điều được ông cho là “rất đáng thất vọng” khi ông đang cố gắng tìm kiếm thêm nhân tài hàng đầu trong lĩnh vực kỹ thuật.

Tuy nhiên, năm trước đó, Workstream đã tuyển được một số nhân viên theo diện H-1B, điều giúp thay đổi cả cuộc sống của những nhân viên này lẫn công ty - theo chia sẻ của ông với hãng tin CNBC.

“Là startup ở giai đoạn đầu, mỗi nhân viên đều rất quý giá và chúng tôi chỉ chọn những người giỏi nhất để tham gia chương trình H-1B, vì chương trình này không chỉ tốn kém mà còn mất thời gian”, ông Lim nói.

Giờ đây, với những công ty như Workstream, việc tìm kiếm nhân tài sẽ càng khó khăn hơn khi chính sách thu phí thị thực mới của chính quyền ông Trump có hiệu lực, dù hiện tại chưa có nhiều thông tin chi tiết.

“Mức phí này quá cao so với những startup ở giai đoạn đầu như công ty chúng tôi, khiến cho chiến lược tuyển dụng trở nên phức tạp hơn”, ông Lim chia sẻ.

Cùng với mối lo này, nhiều startup trên khắp nước Mỹ, cũng như người lao động đang có thị thực H-1B đang lo lắng về tác động của loại phí mới.

Alma, startup về công nghệ pháp lý có trụ sở tại San Francisco chuyên tư vấn cho các chuyên gia và startup khác, cho biết đã chứng kiến số lượng yêu cầu tư vấn tăng gấp 100 lần kể từ khi ông Trump thông báo kế hoạch thu phí thị thực H-1B vào thứ Sáu tuần trước.

“Trong vài ngày qua, khách hàng của chúng tôi bày tỏ sự lo lắng và hoang mang bởi với quy mô doanh nghiệp hiện tại, họ không đủ khả năng chi trả mức phí 100.000 USD đó cũng như khó cạnh tranh về mức lương”, bà Aizada Marat, người sáng lập, CEO của Alma, cho biết.

Alma không chỉ tư vấn cho các công ty về tuyển dụng nhân tài theo diện H-1B mà còn tuyển dụng ứng viên theo chính chương trình này cho chính mình.

“Vấn đề lớn nhất là liệu nguồn cung lao động nội địa có đủ để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp hay không nếu chúng tôi không thể tuyển dụng lao động nước ngoài. Các startup thường đựa vào việc tìm kiếm nhân tài ‘chưa được phát hiện’ ở nước ngoài để giành lợi thế trước các đối thủ lớn của mình”, bà Marat chỉ ra.

Bà Marat cho biết Alma khuyến nghị khách hàng của mình nên đợi thêm để có thông tin rõ ràng hơn về thay đổi chính sách thị thực H-1B trước khi thay đổi chiến lược tuyển dụng của mình.

Theo các nhà đầu tư mạo hiểm và chuyên gia về đổi mới sáng tạo, các startup Mỹ sẽ là nhóm chịu thiệt hại lớn nhất bởi phí thị thực mới.

“Khoản phí 100.000 USD gây tổn hại lớn cho các startup đang ở giai đoạn đầu phát triển vì họ không có đủ tài chính để chấp nhận chi phí tăng thêm này và đang phụ thuộc vào lao động nhập khẩu để mở rộng hoạt động”, ông Alexandre Lazarow, quản lý tại công ty đầu tư Fluent Ventures, nhận xét.

Nhìn rộng hơn, mức phí thị thực mới của Mỹ có thể khiến nước này giảm sức hấp dẫn với lao động nước ngoài, đặc biệt là lao động trình độ cao.

Những năm gần đây, nhiều nơi trên thế giới, bao gồm châu Âu, ghi nhận tình trạng “chảy máu chất xám” - hiện tượng người lao động trình độ cao di cư để tìm cơ hội việc làm tốt hơn ở những nơi như Mỹ. Xu hướng này thường gắn liền với sự phát triển của các ngành chuyên môn cao và hoạt động khởi nghiệp tại quốc gia đích.

“Những lao động tài năng từng xem Mỹ là miền đất hứa hiển nhiên giờ đây có thể sẽ nghiêm túc cân nhắc các thị trường khác, như Anh và châu Âu, để xây dựng sự nghiệp của mình”, bà Laura Willming, giám đốc nhân sự tại công ty đầu tư mạo hiểm Octopus Ventures, nhận định.