Nhiều doanh nghiệp châu Âu vẫn duy trì hoặc mở rộng chuỗi cung ứng ở Trung Quốc, bất chấp nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) về giảm rủi ro (de-risking) bằng cách giảm sự phụ thuộc vào sản xuất ở Trung Quốc...

Theo một kết quả khảo sát được Phòng Thương mại Liên minh châu Âu (EU) tại Trung Quốc công bố vào ngày 27/5, nhiều công ty châu Âu tiếp tục đang duy trì hoặc mở rộng chuỗi cung ứng của họ tại Trung Quốc nhằm mục đích duy trì năng lược cạnh tranh trên trên toàn cầu.

Khảo sát này dựa trên phản hồi từ gần 300 thành viên Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc, là những người nắm rõ chiến lược chuỗi cung ứng của công ty họ tại Trung Quốc đại lục. Cuộc khảo sát được tiết hành trong thời gian từ tháng 1 đến tháng 2 năm nay.

Kết quả khảo sát cho thấy gần 1/3 số người được hỏi cho biết doanh nghiệp của họ đang tiếp tục mở rộng hoạt động tại Trung Quốc, 37% cho biết công ty của họ không thay đổi chiến lược chuỗi cung ứng trong hai năm qua.

Tổng cộng, 68% số người được hỏi cho biết doanh nghiệp của họ đang duy trì hoặc mở rộng hoạt động tại Trung Quốc. Ngược lại, chỉ có 7% cho biết họ đang chuyển nguồn cung ứng nhà máy ra ngoài Trung Quốc hoặc thiết lập các cơ sở sản xuất thay thế ở nơi khác.

Ông Jens Eskelund, Chủ tịch Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc, cho biết: "Chúng tôi không thấy việc giảm rủi ro trở thành một chủ đề chính”. Ông nhấn mạnh rằng các công ty châu Âu tiếp tục phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc như một địa điểm sản xuất và cung ứng cho sản phẩm của họ.

Dù bị Mỹ và EU áp thuế quan, Trung Quốc vẫn đang chiếm khoảng 28% hàng hóa chế biến - chế tạo trên toàn cầu.

Khoảng 24% thành viên của Phòng Thương mại EU trả lời câu hỏi về chuỗi cung ứng trong cuộc khảo sát cho biết họ đang đa dạng hóa bằng cách vừa mở rộng tại Trung Quốc vừa thiết lập các nhà cung cấp thay thế ở nơi khác.

Sự thay đổi này cũng đang thay đổi cách các công ty logistics toàn cầu hoạt động.

Các công ty Trung Quốc ngày càng kiểm soát nhiều hơn chuỗi cung ứng ở nước ngoài khi họ mở rộng ra toàn cầu - theo ông Michael Aldwell, Phó chủ tịch điều hành về logistics đường biển tại công ty vận tải Thụy Sĩ Kuehne+Nagel, cho biết. "Chúng tôi thấy một lượng lớn công việc trong ngành của chúng tôi được kiểm soát, quyết định, vận chuyển và thanh toán tại Trung Quốc”, ông nói, và cho biết thêm rằng các lĩnh vực này bao gồm xe điện, pin và hàng điện tử tiêu dùng.

“Về cơ bản, chúng tôi thấy một xu hướng như thế này: khi việc tổ chức quản lý chuỗi cung ứng tại Trung Quốc trưởng thành hơn thị trường đích đến, hoặc khi ngành công nghiệp có sự thay đổi nhanh chóng, các công ty Trung Quốc sẽ lựa chọn nắm quyền kiểm soát chuỗi cung ứng đó”, ông Aldwell nói với hãng tin CNBC.

Một trong những lý do chính khiến các công ty châu Âu tăng cường sản xuất tại Trung Quốc là chi phí.

Giá nhân công tương đối thấp ở Trung Quốc đã giúp nước này trở thành trung tâm sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, khi các nhà máy đối mặt với tình trạng thiếu lao động, nhiều nhà máy đã nhanh chóng áp dụng tự động hóa.

Ông Denis Depoux, đối tác cao cấp, Giám đốc điều hành toàn cầu tại Roland Berger, một công ty tư vấn đã giúp Phòng Thương mại EU thực hiện cuộc khảo sát nói trên, cho biết: "Chi phí lao động, dù có thể thấp hơn, đang trở nên không còn quan trọng vì tự động hóa”. Ông cho biết thêm rằng ban đầu, tự động hóa có thể tốn kém hơn so với lao động con người, nhưng cuối cùng, các nhà máy có thể sản xuất sản phẩm nhanh hơn nhờ tự động hóa.

Ví dụ, nhà sản xuất xe điện Trung Quốc Nio cho biết một trong những nhà máy của họ tại Trung Quốc hoạt động với 941 robot có thể làm việc hoàn toàn tự động trên nhiều mẫu xe cùng lúc mà không cần công nhân trên sàn sản xuất. Cấu hình này cho phép nhà máy hoạt động suốt ngày đêm.

Tất cả đều là một phần của hệ sinh thái sản xuất địa phương với khả năng tiếp cận giá năng lượng công nghiệp và chi phí nguyên liệu thô thấp hơn - tác giả Roland Berger đã chỉ ra trong một báo cáo tháng 3 có tiêu đề "Lợi thế về chi phí và tốc độ của Trung Quốc: Lời cảnh tỉnh cho các công ty phương Tây”.

Báo cáo này cũng cho biết rằng các cuộc đàm phán hàng quý với các nhà cung cấp về giá cả và các khoản trợ cấp nhà nước được triển khai có chọn lọc thường giúp các sản phẩm Trung Quốc tiếp cận thị trường toàn cầu sớm hơn và với chi phí thấp hơn nhiều.

Khoảng 3/4 các công ty EU tại Trung Quốc cho biết cơ sở sản xuất của họ tại nước này hiệu quả hơn so với hoạt động ở nơi khác, theo khảo sát của Phòng Thương mại EU.

Ông Eskelund cho biết: "Trong hầu hết các ngành công nghiệp ngày nay, bạn có ít nhất một đối thủ cạnh tranh Trung Quốc, hoặc một đối thủ quốc tế đang tận dụng chuỗi cung ứng Trung Quốc”.

Ông nhấn mạnh rằng trong nhiều ngành công nghiệp, nếu một doanh nghiệp muốn có thể cạnh tranh về giá cả và chất lượng, doanh nghiệp đó cần phải trở thành một phần của chuỗi cung ứng Trung Quốc. “Điều này không nhất thiết vì doanh nghiệp muốn chuyển sản xuất sang Trung Quốc, mà vì sự cạnh tranh khốc liệt đòi hỏi điều đó”, ông nói.