Nhật Bản đã chốt kế hoạch đầu tư 36 tỷ USD vào một loạt các dự án dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản quan trọng tại Mỹ, đánh dấu bước đầu tiên trong việc thực thi cam kết đầu tư 550 tỷ USD vào Mỹ theo thỏa thuận thương mại mà nước này đã ký kết với Tổng thống Donald Trump...

Theo hãng tin Bloomberg, thông báo về các dự án trên được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ thương mại giữa hai quốc gia đồng minh này đang được củng cố, với mục tiêu thúc đẩy đầu tư của Nhật Bản vào các ngành công nghiệp chủ chốt của Mỹ.

“Thỏa thuận thương mại khổng lồ của chúng ta với Nhật Bản đã bắt đầu được triển khai. Quy mô của các dự án này rất lớn, và là kết quả không thể đạt được nếu không có một thứ rất đặc biệt là thuế quan”, ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Một trong những khoản đầu tư đáng chú ý nhất là trong kế hoạch nói trên là rót vốn vào một nhà máy phát điện chạy bằng khí đốt tự nhiên tại Ohio. Được dự kiến sẽ tạo ra 9,2 gigawatt điện năng, đây là một dự án phát điện khổng lồ mà ông Trump đã mô tả là "lớn nhất trong lịch sử".

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết Nhật Bản dự kiến đầu tư 33 tỷ USD vào nhà máy điện chạy bằng khí đốt này, và việc triển khai sẽ do công ty con của SoftBank Group Corp., SB Energy, dẫn đầu.

Nếu hoạt động hết công suất, nhà máy trên sẽ tương đương với 9 lò phản ứng hạt nhân hoặc lượng điện tiêu thụ của khoảng 7,4 triệu hộ gia đình trên lưới điện lớn nhất của Mỹ do công ty PJM Interconnection LLC vận hành.

Dự án thứ hai là một cơ sở xuất khẩu dầu thô nước sâu tại Vịnh Mexico. Ông Trump đã mô tả dự án này là một cơ sở khí tự nhiên hóa lỏng ngoài khơi bờ biển Texas, nhưng một phát ngôn viên của công ty Sentinel Midstream cho biết cơ sở Texas GulfLink đang được phát triển là một dự án xuất khẩu dầu thô.

Ngoài ra, Nhật Bản cũng dự kiến đầu tư vào một cơ sở sản xuất kim cương công nghiệp tổng hợp, mà theo bài đăng của ông Trump sẽ được đặt tại Georgia. Sản phẩm kim cương từ nhà máy này là "thành phần quan trọng cho sản xuất công nghiệp và công nghệ tiên tiến" - Bộ trưởng Lutnick cho biết. Dự án này sẽ nhận được khoản đầu tư 600 triệu USD và có sự tham gia của Element Six, một công ty con của hãng kim cương lớn nhất thế giới De Beers.

Tuyên bố về các dự án đầu tư nói trên đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc thực thi thỏa thuận thương mại và kinh tế mà Mỹ và Nhật Bản đạt được vào năm ngoái. Kế hoạch đầu tư được công bố chỉ vài tuần trước khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi dự kiến có cuộc gặp thượng đỉnh với Trump tại Washington.

Việc chốt các dự án trên để phía Nhật Bản rót vốn đầu tư được thực hiện sau khi một hội đồng chung Mỹ - Nhật họp lần đầu vào tháng 12 để xem xét các dự án.

Cuối cùng, Tổng thống Trump đã đích thân lựa chọn các dự án dựa trên các khuyến nghị từ một ủy ban đầu tư mà ông thành lập, cùng với sự đóng góp ý kiến từ các quan chức Nhật Bản.

Cam kết đầu tư trong thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật được kỳ vọng sẽ tạo ra một làn sóng đầu tư của Nhật Bản vào các ngành công nghiệp chủ chốt của Mỹ.

Đổi lại cam kết này, Mỹ đã đồng ý hạ thuế quan đối ứng từ 25% về 15% đối với hàng hóa Nhật Bản xuất khẩu sang Mỹ, trong đó có mặt hàng ô tô - một sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Nhật.

Việc thực hiện thỏa thuận này được dự báo sẽ là một trong những nội dung chính trong chương trình nghị sự của cuộc gặp giữa ông Trump và bà Takaichi tại Washington vào ngày 19/3 tới.

Tuần trước, ông Lutnick và Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Ryosei Akazawa đã có cuộc gặp tại Washington để thảo luận chi tiết về đợt đầu tư 36 tỷ USD đầu tiên.

Ông Akazawa cho biết ông không cho rằng các dự án nằm trong kế hoạch 550 tỷ USD sẽ có mức độ rủi ro cao và lợi nhuận cao. Phát biểu này cho thấy phía Nhật Bản đang tìm kiếm các sáng kiến có lợi nhuận an toàn, thay vì các dự án đầu tư ít chắc chắn hơn.

"Nhật Bản sẽ cung cấp vốn. Cơ sở hạ tầng đang được xây dựng tại Mỹ. Thu nhập từ các dự án này được cấu trúc sao cho Nhật Bản có được lợi nhuận và Mỹ có được các tài sản chiến lược, mở rộng năng lực công nghiệp và củng cố sự thống trị năng lượng”, ông Lutnick cho biết trong một tuyên bố vào ngày 17/2.

Dự án đầu tư vào nhà máy phát điện chạy bằng khí đốt tự nhiên ở Ohio được đánh giá là kịp thời. Nhu cầu điện tăng mạnh của các trung tâm dữ liệu mới, nhất là do nhu cầu của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển bùng nổ, đã đẩy cao chi phí của việc đảm bảo nguồn cung cấp năng lượng đầy đủ.

Trong chuyến thăm của ông Trump tới Nhật Bản vào năm ngoái, giới chức hai nước đã nhận diện các dự án tiềm năng ở Mỹ để Nhật rót vốn đầu tư. Đó là các dự án có quy mô từ 350 triệu USD đến 100 tỷ USD, chủ yếu thuộc các lĩnh vực năng lượng, trí tuệ nhân tạo và khoáng sản quan trọng.

Theo dự kiến, Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (IBIB) và Công ty Bảo hiểm xuất khẩu và đầu tư Nippon sẽ đóng vai trò hàng đầu trong việc tài trợ cho các dự án đầu tư của Nhật vào Mỹ đã được công bố. Hiện vẫn chưa rõ bao nhiêu vốn sẽ được cam kết dưới hình thức đầu tư trực tiếp.

Năm ngoái, ông Akazawa cho biết chỉ 1-2% của gói đầu tư 550 tỷ USD sẽ là các khoản đầu tư tiền mặt, và phần còn lại sẽ đến từ các khoản vay và bảo lãnh vay.

Theo thỏa thuận, sau khi đã lựa chọn được dự án để rót vốn, Nhật Bản có 45 ngày làm việc để giải ngân. Nếu Nhật Bản chọn không cấp vốn cho một dự án bất kỳ, Mỹ có thể tái áp mức thuế quan cao hơn.

Gần đây, ông Trump đã phàn nàn về tốc độ thực hiện của một thỏa thuận đầu tư tương tự mà Mỹ đạt được với Hàn Quốc - một đối thủ lớn của Nhật Bản trong lĩnh vực sản xuất ô tô.

Theo thỏa thuận thương mại với Mỹ, Hàn Quốc cam kết đầu tư 350 tỷ USD để được Mỹ hạ thuế quan về 15%, bằng với mức thuế quan mà Mỹ áp dụng với Nhật Bản.