Nguồn vốn nhân lực quyết định ưu thế cạnh tranh

NGUỒN LỰC CON NGƯỜI LÀ YẾU TỐ QUAN TRỌNG NHẤT

Kenichi Ohmae, 1 trong 5 bậc thầy về quản lý trên thế giới, tác giả của Mô hình 3C và hàng trăm đầu sách chiến lược và quản trị, đặt con người lên vị trí số một trên cả vốn và tài sản khi đánh giá sức mạnh của một doanh nghiệp. Đây là nguồn lực quan trọng nhất, quyết định năng suất, chất lượng, hiệu quả sử dụng các nguồn lực khác trong hệ thống.

Ở phạm vi thế giới, Khảo sát Tương lai của công việc 2023 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, lấy ý kiến của 803 doanh nghiệp, đến từ 45 nền kinh tế trên toàn cầu, cho biết các nhà tuyển dụng cho rằng 44% các kỹ năng của người lao động sẽ bị gián đoạn trong 5 năm tới, 6 trong 10 người cần được đào tạo trước năm 2027.

Tại Việt Nam, báo cáo của Ngân hàng Thế giới năm 2022 chỉ ra rằng chúng ta còn thiếu lao động có kỹ năng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, kỹ thuật và quản lý. Một khảo sát khác của Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) năm 2023 cũng cho thấy, 55% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam cho rằng chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, đặc biệt là kỹ năng mềm và khả năng sử dụng ngoại ngữ.

Tuy nhiên, với suy nghĩ, nhân sự phải chủ động tự học, đáp ứng sẵn có các yêu cầu của công việc, đa số các doanh nghiệp ở Việt Nam chưa chú trọng công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực.

Ở chiều ngược lại, người lao động mặc dù ý thức được tầm quan trọng của việc liên tục học hỏi, nâng cao chuyên môn, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng đầu tư cho việc học.

Vậy bài toán nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nên được giải từ đâu?

CHỦ ĐỘNG ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO

Để có nguồn nhân lực chất lượng, doanh nghiệp cần chủ động, từ việc tuyển dụng những người có năng lực và phẩm chất tốt, tới việc hỗ trợ họ phát triển nghề nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp cần có kế hoạch rõ ràng cho việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, từ việc xác định khung kiến thức và kỹ năng cần bổ sung cho người lao động tới các yêu cầu về đào tạo như chương trình, thời gian, quy mô, ngân sách, mục tiêu đầu ra.

Cũng theo khảo sát “Tương lai của công việc 2023”, các kỹ năng được các công ty ưu tiên đào tạo trong giai đoạn 2023-2027 lần lượt là tư duy phân tích, chiếm 10% các sáng kiến đào tạo; tiếp đến là tư duy sáng tạo, chiếm 8% các sáng kiến đào tạo; thứ 3 là kỹ năng sử dụng AI và dữ liệu lớn với 42% số công ty được khảo sát chọn ưu tiên đào tạo kỹ năng này. Nhà tuyển dụng cũng có kế hoạch phát triển cho người lao động kỹ năng lãnh đạo và ảnh hưởng xã hội (40% công ty chọn), tính kiên định, khả năng linh hoạt và thích ứng (32% công ty chọn), sự tò mò và ham muốn học tập suốt đời (30% công ty chọn).

Các nhóm kỹ năng cần ưu tiên đào tạo cho người lao động có thể thay đổi theo từng doanh nghiệp.

Ví dụ như đối với FPT Software - Công ty công nghệ hàng đầu Việt Nam với mạng lưới khách hàng ở khắp nơi trên thế giới thì tiếng Anh là kỹ năng được ưu tiên đào tạo bởi nhân viên của Công ty cần phải có trình độ tiếng Anh đảm bảo giao tiếp, trao đổi công việc hiệu quả với khách hàng. Ngoài ra, nhân viên của FPT Software thường làm dự án cho khách hàng nên rất cần bổ sung kiến thức và kỹ năng về kỹ thuật, công nghệ, quản trị dự án để có thể triển khai dự án hiệu quả.

Với đặc thù của một công ty đa quốc gia, có 30.000 nhân sự làm việc ở 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, FPT Software đã quyết định chuyển hướng từ hình thức đào tạo truyền thống sang đào tạo trực tuyến, và lựa chọn Udemy Business là đơn vị cung cấp nền tảng học tập trực tuyến chính trong suốt 3 năm qua bởi với Udemy Business, nhân viên của Công ty trên toàn cầu đều có thể truy cập được vào nguồn học liệu chất lượng cao, học mọi lúc mọi nơi theo lịch biểu phù hợp với cá nhân.

Chia sẻ về tác động của việc học tập trên Udemy Business, một nhân sự của FPT Software cho biết mỗi khi làm dự án, cần bổ sung kiến thức và kỹ năng để triển khai, anh và các đồng nghiệp sẽ lên Udemy Business tìm bởi nền tảng này có rất nhiều khóa học hay, kiến thức chuyên sâu vào những mảng đang cần cho dự án của họ. Sau đó, đội ngũ sẽ tự học với nhau. Bằng cách đó, họ có thể tăng kiến thức và làm việc nhanh hơn, hiệu quả hơn.

Hiền tài là nguyên khí quốc gia, nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định sự thành công và phát triển của doanh nghiệp. Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, và xu thế toàn cầu hoá, khi nền kinh tế chủ yếu dựa trên tri thức thì doanh nghiệp càng phải chú trọng đầu tư cho tái đào tạo (reskill) và đào tạo nâng cao (upskill) cho nhân sự nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.