Sở hữu chiều dài 85,5 km tuyến đường sắt tốc độ cao chạy qua 18 xã, phường, Nghệ An đang đứng trước áp lực lớn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư...

Với hơn 2.150 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó gần 1.942 hộ phải tái định cư, tỉnh yêu cầu các địa phương hoàn thành toàn bộ hồ sơ xây dựng khu tái định cư trong tháng 12/2025 để bảo đảm tiến độ dự án...

 NHIỀU KHU TÁI ĐỊNH CƯ CHƯA HOÀN THIỆN QUY HOẠCH

Theo UBND tỉnh Nghệ An, dự án đường sắt tốc độ cao đoạn qua tỉnh có diện tích giải phóng mặt bằng khoảng 519,2 ha với kinh phí dự kiến hơn 6.397 tỷ đồng. Toàn tỉnh dự kiến xây dựng 41 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 102,69 ha, kinh phí khoảng 1.450 tỷ đồng. Ga Vinh được xác định là ga chính, đặt tại xã Hưng Nguyên; hai trạm bảo dưỡng bố trí tại xã Đức Châu và Depot Vinh; Depot chính đặt tại xã Hưng Nguyên Nam.

Đến nay, 16 trên 18 xã, phường có dự án đi qua đã được chấp thuận chủ trương khảo sát lựa chọn địa điểm tái định cư. Tất cả 16 địa phương cần bố trí khu tái định cư đều đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết. Riêng 10 xã, phường như Hoàng Mai, Quỳnh Văn, Quỳnh Sơn, Quỳnh Lưu, An Châu, Tân Châu, Thần Lĩnh, Hưng Nguyên Nam, Hưng Nguyên và Lam Thành đã hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết, dù vẫn còn những vị trí mới dừng ở mức độ một phần.

Ở công tác chuẩn bị đầu tư, phường Hoàng Mai đã trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư xây dựng khu tái định cư. Một số xã như Quỳnh Lưu, Tân Châu, Quỳnh Văn, Quỳnh Sơn, An Châu, Hưng Nguyên Nam và Hưng Nguyên đang trong quá trình thẩm định hồ sơ, lựa chọn đơn vị tư vấn hoặc lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Việc trích đo phục vụ giải phóng mặt bằng cũng đang triển khai ở nhiều mức độ khác nhau, trong đó Tân Châu đã phê duyệt trích đo, phường Hoàng Mai và Quỳnh Lưu chờ thẩm định, còn Thần Lĩnh, Hưng Nguyên Nam và Lam Thành đã lựa chọn được đơn vị thực hiện.

Công tác kiểm kê, rà soát nguồn gốc đất và họp dân bước đầu đã tiến hành tại một số địa phương. Tại phường Hoàng Mai, 5 hộ dân đã cho mượn tổng cộng khoảng 1.690 m2 đất để triển khai san gạt mặt bằng khu tái định cư. Xã Tân Châu đã thông báo thu hồi đất, kiểm đếm và lập dự thảo phương án giải phóng mặt bằng để công khai.

YÊU CẦU HOÀN THÀNH HỒ SƠ TRONG THÁNG 12/2025

Tại cuộc họp mới đây, nhiều địa phương kiến nghị điều chỉnh hướng tuyến một số đoạn để giảm ảnh hưởng đến dân cư và hạn chế diện tích đất nông nghiệp phải thu hồi. Một số ý kiến cũng nêu rõ tình trạng chưa hoàn thiện việc cắm mốc giải phóng mặt bằng khiến việc xác định phạm vi thu hồi đất gặp khó khăn. Bên cạnh đó, giá đất nông nghiệp thấp dẫn đến việc bồi thường gặp nhiều phản ứng từ người dân.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền nhấn mạnh tiến độ triển khai các khu tái định cư không đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi các địa phương phải tập trung cao hơn. Ông yêu cầu hoàn thiện toàn bộ hồ sơ, trình thẩm định và phê duyệt dự án khu tái định cư trong tháng 12/2025. Đồng thời, các địa phương phải hoàn thành đầy đủ các bước giải phóng mặt bằng bao gồm trích đo, họp dân lấy ý kiến, kiểm kê, xác nhận nguồn gốc đất, thông báo thu hồi đất và lập phương án bồi thường.

Tỉnh giao Sở Công Thương hướng dẫn thủ tục đấu nối điện và phối hợp di dời hệ thống điện phục vụ thi công khu tái định cư; Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xử lý các vướng mắc về đất đai; Sở Tài chính hướng dẫn tiếp nhận nguồn vốn từ Trung ương cho công tác giải phóng mặt bằng; Sở Xây dựng phối hợp Công an tỉnh ban hành quy định phòng cháy chữa cháy và tổng hợp tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng của các địa phương.