Theo thỏa thuận, ngoài một số mặt hàng chủ lực, hàng dệt may và may mặc của Indonesia nhập khẩu vào Mỹ cũng được hưởng ưu đãi theo cơ chế hạn ngạch thuế quan...

Vào thứ Năm (19/2), bên lề cuộc họp của Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) tại Washington, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto và Tổng thống Mỹ Donald Trump ký thỏa thuận thương mại đối ứng. Theo thỏa thuận, phần lớn hàng hóa Indonesia vào Mỹ chịu thuế quan 19%, trừ một số mặt hàng chủ lực - gồm dầu cọ, cà phê và ca cao - được miễn thuế.

Ở chiều ngược lại, hơn 99% hàng hóa Mỹ vào Indonesia được hưởng thuế suất 0%. Indonesia cũng cam kết mua thêm hàng hóa Mỹ trị giá “hàng chục tỷ USD” và tìm kiếm cơ hội đầu tư 10 tỷ USD vào Mỹ, trong bối cảnh Washington muốn thu hẹp thâm hụt thương mại khoảng 16 tỷ USD với Jakarta.

Trong tuyên bố chung sau lễ ký, hai nhà lãnh đạo mô tả thỏa thuận trên là bước đi “mở đường cho kỷ nguyên vàng mới” trong quan hệ Mỹ - Indonesia. Theo Nhà Trắng, hai bên hài lòng với tiến độ đàm phán nhanh chóng, đồng thời khẳng định sẽ sớm triển khai thỏa thuận.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho rằng thỏa thuận với Indonesia giúp xóa bỏ các rào cản thương mại, từ đó phục vụ lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia của người dân Mỹ.

Trong khi đó, Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Indonesia Airlangga Hartarto cho biết hai nước sẽ thành lập một hội đồng thương mại và đầu tư để xử lý các vướng mắc phát sinh, đặc biệt khi giá cả tăng quá mức hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ song phương.

Thỏa thuận cũng gồm một loạt điều khoản phi thuế quan. Theo đó, Indonesia phải bảo đảm tính “minh bạch và công bằng” khi bảo hộ hoặc công nhận chỉ dẫn địa lý, phù hợp với các điều ước quốc tế.

Indonesia cũng phải thông báo cho Mỹ về mọi thỏa thuận thương mại số mới với nước thứ ba nếu các thỏa thuận đó có thể “đe dọa lợi ích quan trọng của Mỹ”.

Một số điều khoản phi thuế quan khác bao gồm miễn trừ yêu cầu tỷ lệ nội địa hóa đối với hàng hóa Mỹ nhập khẩu vào Indonesia, cùng các quy định liên quan chứng nhận halal - tiêu chuẩn cho sản phẩm phù hợp quy định Hồi giáo - và nhãn “không halal”.

Về phía Mỹ, thỏa thuận cho biết Washington đồng ý hủy bỏ một số điều khoản liên quan phát triển lò phản ứng hạt nhân, chính sách tại biển Đông và hợp tác an ninh biên giới.

Ngoài các mặt hàng chủ lực được miễn thuế quan đối ứng của Washington, hàng dệt may và may mặc của Indonesia vào Mỹ cũng được hưởng ưu đãi theo cơ chế hạn ngạch thuế quan. Theo đó, một lượng hàng nhất định nằm trong hạn ngạch sẽ chịu mức thuế thấp hơn, còn phần vượt hạn ngạch có thể áp mức thuế cao hơn.

Trước lễ ký, ông Hartarto cho biết hai bên đã hoàn tất 11 biên bản ghi nhớ (MOU) với tổng giá trị 38,4 tỷ USD, dù chưa làm rõ cách tính con số này. Theo ông, các MOU chủ yếu xoay quanh việc Indonesia mua từ Mỹ các sản phẩm năng lượng, nông sản như lúa mì và đậu tương, cùng một số sản phẩm, dịch vụ công nghệ.

Bộ trưởng Đầu tư Indonesia Rosan Roeslani cho biết thỏa thuận trên cũng gồm kế hoạch Jakarta mua 50 máy bay của hãng chế tạo máy bay Boeing và nhập khẩu khí đốt, dầu thô từ Mỹ trị giá 15 tỷ USD hàng năm.

“Chúng tôi cũng đã trao đổi một số kế hoạch đầu tư trong nhiều lĩnh vực, gồm dầu khí,” ông Roeslani cho biết.

Ông Teuku Rezasyah, phó giáo sư về quan hệ quốc tế tại Đại học President, cho rằng thỏa thuận cho thấy Indonesia muốn điều chỉnh cán cân thương mại với Mỹ theo hướng minh bạch hơn, đồng thời xây dựng khung pháp lý rõ ràng hơn.

Theo ông, cách làm này có thể biến thuế quan đối ứng thành một công cụ đàm phán mang tính xây dựng và giảm nguy cơ Mỹ dựng thêm rào cản thương mại mới.

Tháng 4 năm ngoái, Washington công bố thuế quan đối ứng với mức thuế ban đầu áp lên hàng hóa Indonesia là 32%. Sau 7 vòng đàm phán và 9 vòng thảo luận kỹ thuật, gồm cả khâu soạn thảo pháp lý, mức thuế được hạ xuống 19%.

Sau khi ký kết, thỏa thuận vẫn cần cơ quan lập pháp của mỗi nước phê chuẩn. Thỏa thuận dự kiến có hiệu lực sau 90 ngày kể từ khi hai bên hoàn tất thủ tục pháp lý.