Thông báo trên Công báo liên bang Mỹ (Federal Register) ngày 14/4 cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang khởi động các cuộc điều tra nhằm vào dược phẩm và con chip nhập khẩu...

Đây là bước đi đầu tiên trong kế hoạch tăng thuế quan với các sản phẩm này vì lý do an ninh quốc gia.

Theo hồ sơ dự kiến được công bố vào ngày 15/4, thời hạn để các cơ quan liên quan nộp ý kiến trưng cầu từ công chúng về vấn đề này là 21 ngày. Hồ sơ cũng nêu rõ việc điều tra với dược phẩm và con chip được thực hiện dựa trên Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962. Các cuộc điều tra theo Mục này phải được hoàn thành trong vòng 270 ngày kể từ khi được công bố.

Các cuộc điều tra hoàn thành trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump là cơ sở để áp thuế quan lên thép, nhôm và ô tô sau khi ông trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1. Chính quyền Tổng thống Trump hiện cũng đã khởi động các cuộc điều tra theo Mục 232 nhằm vào kim loại đồng và gỗ xẻ nhập khẩu. 

Hôm 13/4, ông Trump cho biết sẽ thông báo thuế quan với con chip nhập khẩu vào tuần này, nhưng cũng nhấn mạnh sẽ có sự linh hoạt với một số doanh nghiệp trong ngành.

Mỹ hiện phụ thuộc lớn vào chip nhập khẩu từ Đài Loan. Để giảm sự phụ thuộc, chính quyền của Tổng thống Joe Biden năm 2022 đã thông qua Đạo luật CHIPS và Khoa học để đầu tư hàng tỷ USD để thu hút các nhà sản xuất chip mở rộng hoạt động tại Mỹ.

Cuộc điều tra được thông báo vào ngày 14/4 sẽ bao gồm cả dược phẩm và nguyên liệu sản xuất dược phẩm cũng như các sản phẩm khác liên quan tới ngành dược.

Tuy nhiên, theo các đại diện ngành dược Mỹ, việc tăng thuế quan có thể làm tăng nguy cơ thiếu thuốc và giảm khả năng tiếp cận thuốc của người bệnh tại Mỹ. Các nhà sản xuất thuốc gốc vốn có biên lợi nhuận thấp, do đó bất kỳ khoản chi phí nào tăng thêm cũng có thể nhiều công ty phải rời khỏi thị trường vì khó hấp thụ hoặc giảm thiểu tác động của thuế quan.

“Thuế quan sẽ chỉ làm trầm trọng thêm các vấn đề tồn tại trên thị trường dược phẩm Mỹ”, ông John Murphy III, CEO Hiệp hội Dược phẩm Mỹ (AAM) - nhóm đại diện doanh nghiệp về thuốc gốc và thuốc sinh học tương tự - nhận xét trong một thông cáo. “Nếu không có những thay đổi  lớn về quy định trên thị trường Mỹ, thuế quan sẽ làm trầm trọng tình trạng thiếu thuốc và cản trở khả năng tiếp cận của người bệnh”.

Các nhà sản xuất thuốc danh tiếng có khả năng hấp thụ tốt hơn chi phí tăng lên do thuế quan, nhưng theo giới chuyên gia, những công ty này vẫn sẽ chuyển phần chi phí tăng lên vào giá bán.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, ngành dược phẩm đã được miễn trừ khỏi thuế quan mà ông áp đặt với hàng nhập khẩu. Tuy nhiên, ở nhiệm kỳ này, vị Tổng thống cho rằng Mỹ cần sản xuất nhiều thuốc hơn để không phụ thuộc vào các quốc gia khác về nguồn cung dược phẩm.

Thời gian qua, doanh nghiệp dược hoạt động tại Mỹ tích cực vận động hành lang để chính quyền Trump triển khai thuế quan với ngành dược theo từng giai đoạn với hy vọng giảm bớt tác động tiêu cực từ rào cản thương mại và có thời gian để chuyển dịch sản xuất.

Các nhà sản xuất thuốc lớn hiện có mạng lưới sản xuất trên toàn cầu, chủ yếu ở Mỹ, châu Âu và châu Á. Do đó, việc dịch chuyển sản xuất sang Mỹ nhiều hơn đòi hỏi cam kết lớn về nguồn lực và quá trình này có thể mất nhiều năm.

Trong một chia sẻ gần đây với hãng tin CNN, ông Murphy cho rằng thuế quan sẽ không trở thành động lực để các hãng thuốc Mỹ tăng cường sản xuất bởi họ chưa đủ năng lực đầu tư ở thời điểm hiện tại.

“Thuế quan cao sẽ khiến các công ty dược Ấn Độ trì hoãn đầu tư vào Mỹ”, bà Kathleen Jaeger, người phát ngôn của Liên minh Dược phẩm Ấn Độ tại Mỹ (IPA), nhận định. Theo thống kê, gần 50% đơn thuốc gốc ở Mỹ được cung cấp bởi các nhà sản xuất Ấn Độ,

“Việc tăng thuế quan với dược phẩm giá rẻ từ các công ty Ấn Độ sẽ khiến tình hình thêm tồi tệ với bệnh nhân, hệ thống y tế cũng như an ninh quốc gia Mỹ”, bà Jaeger nhận xét trong một thông cáo.