Mexico đang có kế hoạch áp thuế quan 50% lên ô tô nhập khẩu vào Trung Quốc nhằm bảo toàn thỏa thuận tự do mậu dịch với Mỹ...

Một động thái như vậy có thể gây tổn thất nặng nề cho các hãng xe Trung Quốc bởi Mexico là thị trường xuất khẩu ô tô lớn nhất của nước này.

Theo tờ báo Financial Times, Washington đã gây áp lực lớn đối với Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum nhằm buộc nước này phải ngăn chặn ảnh hưởng ngày càng lớn của Bắc Kinh ở Mexico. Nhập khẩu hàng hóa và vốn đầu tư của Trung Quốc vào Mexico đã liên tục tăng trong suốt nhiều năm qua, mang lại cho Bắc Kinh ảnh hưởng không nhỏ ở nền kinh tế thuộc khu vực địa lý Bắc Mỹ này.

Việc Mexico tăng thuế quan đối với ô tô Trung Quốc nằm trong một dự thảo luật thuế quan mới được trình lên Quốc hội Mexico. Dự luật này bao trùm gần 1.400 sản phẩm từ hàng dệt may tới thép nhập khẩu từ các nước không có thỏa thuận thương mại với Mexico. Tuy nhiên, ô tô Trung Quốc là mặt hàng bị đánh thuế cao nhất trong dự luật - theo nhà kinh tế trưởng Gabriela Siller của ngân hàng Banco Base.

Mức thuế quan 50% đối với ô tô Trung Quốc - cao hơn gấp đôi so với mức 15-20% hiện nay - cũng là mức tối đa theo quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), theo giới chuyên gia. Điều này cho thấy Mexico đặt ưu tiên cao việc giải quyết các mối quan ngại của Trung Quốc.

Mexico hiện là nước nhập khẩu nhiều ô tô Trung Quốc nhất - theo dữ liệu từ công ty tư vấn Automobility ở Thượng Hải - dẫn trước các thị trường Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Nga trong nửa đầu năm nay. Mexico cũng là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ và là một trong những nước dễ bị ảnh hưởng nhất bởi các chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Từ khi lên cầm quyền nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã gây sức ép đối với Mexico trong nhiều vấn đề, từ thương mại, an ninh tới nhập cư.

Thỏa thuận tự do mậu dịch Bắc Mỹ giữa Mỹ, Mexico và Canada, thường gọi là USMCA, tạo thành một khối thương mại gồm 500 triệu dân và chiếm 30% tổng sản phẩm trong nước (GDP) toàn cầu. Thỏa thuận này mang lại cho Mexico quyền tiếp cận được ưu tiên với thị trường Mỹ. Khoảng 90% hàng xuất khẩu của Mexico vào Mỹ được miễn thuế quan, và đây là một lợi thế cạnh tranh và Tổng thống Sheinbaum quyết tâm bảo vệ.

Thỏa thuận USMCA sẽ được rà soát lại vào năm tới và một trong những điểm bị Mỹ phàn nàn nhiều nhất trong thỏa thuận này là việc Washington cho rằng Trung Quốc dùng Mexico làm “cửa sau” để tuồn hàng hóa vào Mỹ với mục đích tránh thuế quan.

Phát biểu trên sóng phát thanh Mexico ngày 10/9, cựu Thứ trưởng Bộ Kinh tế nước này Juan Carlos Baker nhận xét rằng việc Mexico xem xét đánh thuế cao hơn đối với ô tô Trung Quốc là một tín hiệu cho thấy chính sách thương mại của chính quyền Sheinbaum có thể không còn ưu tiên nguồn đầu vào giá rẻ cho các nhà sản xuất trong nước.

Nhưng dù đặt mối quan hệ với Washington vào vị trí ưu tiên, Mexico đến nay vẫn cẩn trọng để không xa lánh hoàn toàn Bắc Kinh. Bên lề hội nghị thượng đỉnh nhóm G20 ở Brazil vào năm ngoái, bà Sheinbaum đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Phát biểu ngày 10/9, bà gọi thuế quan đối với ô tô Trung Quốc là một phần trong kế hoạch lớn hơn mang tên “Kế hoạch Mexico” nhằm giảm hàng nhập khẩu và tăng sản xuất hàng hóa trong nước.

“Mục đích ở đây là gì? Đó là thúc đẩy nền sản xuất trong nước”, bà Tổng thống nói.

Theo chuyên gia Siller, dự luật tăng thuế quan của Mexico sẽ giúp tăng thu ngân sách cho Chính phủ nước này và làm hài lòng ông Trump. Tuy nhiên, việc tăng thuế quan đó cũng sẽ đẩy giá cả ở Mexico lên. “Dĩ nhiên, mọi thứ đều có giá, và cái giá của việc này là chi phí cao hơn và áp lực lạm phát lớn hơn”, bà Siller nói với Financial Times.