Khảo sát tại một số chợ truyền thống tại Hà Nội và TP.HCM cho thấy, mận hậu đầu mùa đang được bày bán khá phổ biến. Tuy nhiên, giá bán được đánh giá là cao tương đương với một số loại hoa quả nhập khẩu như nho Mỹ hay mận Australia…

Từ đầu tháng 4, mận hậu bắt đầu xuất hiện nhỏ lẻ tại các cửa hàng trái cây ở TP.HCM, nhưng nguồn cung còn hạn chế. Khảo sát cho thấy, mận loại 1 (20 - 25 trái mỗi kg) được chào bán khoảng 250.000 đồng một kg. Loại trái nhỏ hơn, khoảng 25 - 35 trái mỗi kg, có giá dao động 120.000 - 150.000 đồng.

Tại chợ Bến Thành, anh Lục Tấn Dũng, tiểu thương bán trái cây, cho biết năm nay anh đã nhập 4 đợt mận từ miền Bắc với tổng sản lượng gần 2,5 tạ. Tiểu thương này đánh giá mận năm nay chất lượng tốt, quả to, đồng đều, vị giòn, ngọt, chua thanh nên dễ ăn hơn hàng nhập khẩu.

Đây cũng là loại trái cây chỉ có một vụ trong năm nên nhu cầu luôn cao vào đầu mùa. Ở chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, hiện lượng hàng về chưa nhiều. Mỗi ngày chỉ có vài đầu mối kinh doanh bán buôn mận hậu với giá từ 130.000 - 150.000 đồng/kg, nhưng có ngày không có hàng để nhập bán.

Tại Hà Nội, chị Trần Thị Dung, một người bán trái cây trên phố Xã Đàn (Hà Nội) cho biết hiện mận hậu đầu mùa bán trên thị trường Hà Nội chủ yếu là mận Mộc Châu (Sơn La). Mỗi cân mận khoảng 25 - 30 quả, có giá dao động 170.000 - 180.000 đồng/kg.

Lý giải giá bán mận hậu Sơn La giá bán đắt không kém các loại trái cây nhập khẩu, chị Dung cho rằng giá xăng dầu đứng ở mức cao, chi phí vận chuyển đi lên, góp phần đẩy giá bán lẻ loại đặc sản đầu mùa này lên mức cao kỷ lục.

Trong khi đó, ông Trần Văn Hồng, Giám đốc HTX Tiến Đạt (xã Lóng Phiêng, Sơn La), cho biết mận đầu mùa năm nay thu hoạch được ít hơn so với năm ngoái, nguyên nhân là do thời tiết bất lợi nên sản lượng không cao. Nhà vườn nào canh tác theo tiêu chuẩn Global GAP, chất lượng mận tốt, thì giá bán sẽ cao hơn. Cụ thể, mận Global GAP quả to đẹp được thu mua tại vườn với giá 95.000 - 100.000 đồng/kg, loại nhỏ khoảng 60.000 - 80.000 đồng/kg.

Thực tế cho thấy, dù giá mận hậu đầu mùa cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái nhưng loại quả này lúc nào cũng trong tình trạng “cháy hàng”. Chị Lê Thị Hằng, tiểu thương tại chợ Long Biên (Hà Nội) cho biết ngày nào cũng bán hết cả tạ mận hậu Sơn La, khách đến muộn thường không còn hàng. "Đến giữa tháng 5 đầu tháng 6, khi Sơn La vào vụ thu hoạch chính vụ, thì mận hậu sẽ giảm giá đến 40 - 50% so với đầu mùa”, chị Hằng nói.

Chị Lê Hương Mơ, Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Hương Mơ (Yên Châu, Sơn La) cho biết, thời điểm này, mỗi ngày hợp tác xã xuất bán từ 2 - 4 tấn mận chín sớm. Sản phẩm chủ yếu tiêu thụ tại các đầu mối lớn như chợ Long Biên (Hà Nội), Hưng Yên, Thanh Hóa. Ngoài ra, hợp tác xã còn bán trên sàn thương mại điện tử từ 50 - 150 đơn hàng mỗi ngày.

Còn tại vùng trồng mận khu vực Mộc Châu với hơn 3.000 ha, diện tích mận chín sớm chiếm hơn 20%. Điển hình, gia đình anh Trịnh Việt Cường (phường Thảo Nguyên) có gần 8 ha mận, trong đó hơn 4 ha được đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt để làm mận chín sớm. “Để làm ra mận chín sớm đòi hỏi sự kiên trì và kỹ thuật cao. Người trồng phải đánh giá đúng độ tuổi cây, chăm sóc đầy đủ dinh dưỡng, phòng trừ sâu bệnh hiệu quả thì mới đạt năng suất như mong muốn”, anh Cường chia sẻ.

Bên cạnh việc thu hoạch để bán cho thương lái, nhiều nhà vườn thời gian này còn tập trung tiếp đón khách du lịch. Chị Lương Hải Yến, chủ vườn mận Hải Yến (Mộc Châu) cho biết trong tuần qua, nhà vườn đón hơn 300 du khách. “Dịp nghỉ lễ sắp tới rơi vào cuối tuần, nên số lượng du khách có thể sẽ tăng lên khoảng 1.000 người mỗi ngày”, chị Yến dự đoán.

Du khách đi theo tour thường chỉ thăm, hái và trải nghiệm vườn mận từ 30 phút đến 1 giờ đồng hồ, còn du khách tự túc có thể trải nghiệm thêm các dịch vụ cắm trại, ăn trưa, chụp ảnh với trang phục dân tộc thiểu số... Giá vé vào cửa là 40.000 đồng/người, còn mận được bán tại vườn với giá 70.000 - 80.000 đồng/kg.

“Gần đây, các nhà vườn đã đẩy mạnh quảng bá thương hiệu du lịch của gia đình trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok. Đồng thời, chính quyền địa phương đã kết hợp một số nhà vườn để mời những người có tầm ảnh hưởng đến sáng tạo nội dung nhằm lan tỏa vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên Sơn La”, chị Yến chia sẻ.

Bên cạnh đó, các chủ vườn cũng giải thích mùa mận ở các khu vực tại địa bàn tỉnh Sơn La khác nhau, trong đó vườn mận trong khu vực Mộc Châu đang ở thời điểm đầu mùa. Ước tính mùa mận năm nay sẽ kéo dài đến đầu tháng 9. Vì lịch âm năm nay nhuận 1 tháng nên mận sẽ chín muộn hơn so với cùng kỳ các năm trước.

Từ đầu năm đến nay, tỉnh Sơn La đã tiêu thụ  gần 30.000 tấn quả các loại, với giá trị đạt gần 630 tỷ đồng. Các loại cây ăn quả có sản lượng tiêu thụ lớn gồm: chuối, dâu tây, bưởi và mận. Riêng với các loại mận, bao gồm mận tam hoa, mận hậu trái vụ, mận cơm..., trong 3 tháng đầu năm, Sơn La đã tiêu thụ đạt 12.500 tấn, cho giá trị 360 tỷ đồng.

Từ tháng 5, mận Sơn La mới bước vào chính vụ thu hoạch; tổng sản lượng mận năm nay ước tính hơn 60.000 tấn. Sau nhiều năm thâm canh, mận Sơn La cơ bản đã được tiêu thụ ổn định, mang lại thu nhập trung bình khoảng 150 triệu – 200 triệu đồng/ha.

Bà Nguyễn Thị Hoa, Phó Chủ tịch UBND thị xã Mộc Châu, cho biết đối với diện tích mận trồng theo tiêu chuẩn hữu cơ, chính quyền thị xã sẽ làm việc với đơn vị chuyên sản xuất rượu vang. Giải pháp này vừa hỗ trợ nguồn tiêu thụ ổn định cho người dân vừa phục vụ xuất khẩu.

Theo ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, thời gian tới, địa phương sẽ chuyển đổi canh tác những vùng chưa áp dụng khoa học kỹ thuật sang ứng dụng nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch, nông nghiệp thông minh... để sản xuất những quả mận có chất lượng cao, đáp ứng thị trường trong nước và các thị trường quốc tế.

UBND tỉnh Sơn La cũng đã có văn bản Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường lựa chọn đơn vị cung cấp và chuẩn bị 2.000kg mận hậu để cung cấp miễn phí cho các suất ăn trên các chuyến bay của Vietnam Airlines.