Liệu cả năm nay, kim ngạch của ngành dệt may có đạt được 9,5 tỷ USD như kế hoạch đề ra?

Sáu tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam đạt gần 4,2 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2007.

Nhưng liệu cả năm nay, kim ngạch của ngành dệt may có đạt được 9,5 tỷ USD như kế hoạch đề ra? VnEconomy đã có cuộc trao đổi với ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn Dệt may Việt Nam, kiêm Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam xung quanh vấn đề này.

Với những khó khăn chung của nền kinh tế, kết quả 6 tháng đầu năm của ngành dệt may quả là một con số ấn tượng. Vậy kim ngạch 5,3 tỷ trong sáu tháng cuối năm có phải là con số trong tầm tay?

Đúng là hiện nay, các hợp đồng về dệt may tương đối dồi dào. Nhưng ngoài những khó khăn chung mà tất cả các doanh nghiệp đang gặp phải, ngành dệt may còn có những đặc thù riêng.

Đó là trên 50% giá trị kim ngạch xuất khẩu là từ thị trường Mỹ. Điều này đã khiến một số khách hàng lớn ở quốc gia này có tâm lý lo ngại sản phẩm này của Việt Nam sẽ bị điều tra và áp thuế chống bán phá giá.

Tiếp đến, hiện toàn ngành đang phải đối mặt với sự biến động về lao động. Tình trạng đình công đang diễn ra khá phổ biến cũng làm cho những khách hàng lớn không thực sự yên tâm.

Ông vừa đề cập tới tình trạng thiếu lao động và tình trạng lao động đình công. Phải chăng đời sống của họ chưa được quan tâm đúng mức?

Dệt may là ngành cần có số lượng công nhân rất lớn. Bản thân những người sử dụng lao động, hơn ai hết họ đều muốn giữ chân công nhân để đảm bảo năng suất. Nhưng, hiện nay do phương thức giải quyết khi xảy ra đình công chưa thực sự hiệu quả, vô hình chung càng khuyến khích lao động đình công không theo luật.

Đình công là biện pháp cuối cùng để giải quyết vấn đề. Trong khi đó ở nhiều nơi, người lao động lại sử dụng công cụ này để gây sức ép buộc các bên phải ngồi lại với nhau. Bên cạnh đó, cũng có một số phần tử xấu đã ngăn cản những công nhân khác tiếp tục đi làm.

Như vậy, dường như mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 9,5 tỷ USD trong năm 2008 là một con số khó hoàn thành?

Có thể nói vẫn có thể hoàn thành được, nhưng đòi hỏi phải có sự nỗ lực của tất cả các đơn vị có liên quan. Nhưng cũng rất có thể kim ngạch năm nay chỉ đạt khoảng 9 tỷ USD, thậm chí là dưới 9 tỷ.

Thực tế quý 1 vừa qua, tốc độ phát triển của ngành lên tới 24% nhưng sang đến quý 2 con số này đã không được duy trì. Vì vậy, tổng kết sáu tháng đầu năm tốc độ tăng trưởng chung chỉ còn 20%. Tình hình sản xuất kinh doanh trong quý 3 cũng còn nhiều khó khăn, hy vọng sang đến quý 4, toàn ngành sẽ có sự khởi sắc hơn.

Hiện có nhiều ý kiến cho rằng, năng lực quản lý trong ngành dệt may chưa cao, dẫn đến năng suất lao động thấp? Ông đánh giá sao về điều này?

Đúng là trung bình một công lao động của công nhân Việt Nam chỉ may được khoảng 12 áo sơ mi.

Trong khi đó, tại các nước và vùng lãnh thổ như Hồng Kông, Nhật Bản con số này là 25 - 30 áo. Ở Việt Nam công nhân dệt chỉ đứng được khoảng 8 máy nhưng ở Đài Loan, một lao động có thể vận hành từ 30-60 máy.

Bên cạnh đó, về hạ tầng cơ sở của chúng ta còn có nhiều yếu kém dẫn tới vận chuyển hàng hóa không chỉ mất nhiều thời gian mà chi phí còn cao hơn hẳn các nước khác. Nhưng về trình độ tay nghề, công nhân Việt Nam lại có phần nổi trội hơn hẳn.

Hiện nay, về cơ bản trên thế giới chỉ còn hai khu vực phát triển ngành dệt may đó là châu Á và châu Phi. Nhưng châu Phi lại chưa thực sự mạnh nên châu Á vẫn là nơi phục vụ nhu cầu may mặc của toàn thế giới.

Trong khi đó, trong chiến lược phát triển, Trung Quốc sẽ không tiếp tục đầu tư mở rộng ngành dệt may. Vì vậy, cơ hội trong tương lai của ngành dệt may Việt Nam là khá lớn. Ngành dệt may Việt Nam sẽ còn phát triển trong ít nhất là 20 năm tới. Tuy nhiên, tốc độ phát triển như thế nào còn phụ thuộc rất nhiều vào từng doanh nghiệp.